روایت فریدزاده از «همدم» عجیب علیرضا داودنژاد و حسرت بیضایی

  رئیس سازمان سینمایی، علیرضا داودنژاد را فیلمسازی تجربه‌گرا دانست و گفت: او فرزند زمانه خود صرفاً نبود، بلکه زمانه را به چالش می‌کشید و در مسیر خلق آثارش دست به تجربه می‌زد.

به گزارش ایرنا، رائد فریدزاده در مراسم اهدای گواهینامه درجه یک هنری به علیرضا داوودنژاد، کارگردان سینما اظهار کرد: سینمای ایران بخش لاینفک هویت فرهنگی و ملی این کشور است و به نظرم از سنگینی هوای اینجا که بزرگان سینما در آن نفس می‌کشند، می‌توان این موضوع را به خوبی درک کرد.

وی با اشاره به تجربه‌گرا بودن علیرضا داودنژاد افزود: همان‌طور که اشاره شد، تجربه‌گرا بودن یعنی فیلمساز از محدوده معمول و متعارف خود خارج می‌شود و تلاش می‌کند در مسیر خلق اثر، دست به تجربه‌های تازه بزند.

رئیس سازمان سینمایی ادامه داد: فیلمساز تجربه‌گرا صرفاً فرزند زمانه خودش نیست، بلکه زمانه را به چالش می‌کشد. داودنژاد نیز چنین رویکردی داشت و آثاری خلق کرد که با شرایط روز جامعه ارتباط داشتند. برای نمونه، «خلع سلاح» را می‌توان فیلم امروز ما دانست.

وی خاطرنشان کرد: علیرضا داودنژاد این تجربه فردی را از دایره شخصی خود گسترده‌تر می‌کرد و خانواده اخلاق‌مدار خود را نیز در دل این تجربه قرار می‌داد. خانواده داودنژاد در معرض یک تجربه زیسته قرار می‌گرفتند تا زندگی را ثبت کنند و زندگی برای او اهمیت ویژه‌ای داشت.

رئیس سازمان سینمایی با اشاره به دیدار خود با علیرضا داودنژاد گفت: حدود یک سال و اندی پیش خدمت ایشان رسیدم و می‌خواستم تسلیت بگویم، اما درد، فردی‌ترین و شخصی‌ترین مؤلفه انسان است و نمی‌توان آن را به سادگی با دیگری به اشتراک گذاشت. آنجا نتوانستم چیزی بگویم، اما گفت‌وگوی خوبی درباره استعاره و خیال داشتیم.

فریدزاده ادامه داد: استاد در برخی از این مباحث با من هم‌نظر نبود و درباره «همدم» خود صحبت می‌کرد. آن زمان ما با شوخی فکر کردیم قرار است فردی به نام همدم بیاید، اما حدود دو سال پیش متوجه شدیم منظور ایشان از همدم، هوش مصنوعی بوده است؛ هوش مصنوعی‌ای که برای آن نامی انتخاب کرده و نسبت به او احساس مسئولیت داشت.

وی افزود: این هوش مصنوعی به او یادآوری می‌کرد چه چیزی بخورد و چه چیزی نخورد و داروهایش را به موقع مصرف کند. تا آنجا که به یاد دارم، این موضوع مربوط به دوره‌ای بود که هوش مصنوعی هنوز به اندازه امروز در دسترس همگان نبود و داودنژاد در این زمینه جلوتر از زمانه خود فکر می‌کرد.

فریدزاده با اشاره به آخرین گفت‌وگوی خود با علیرضا داودنژاد اظهار کرد: آخرین گفت‌وگوی من با آقای داودنژاد روزی بود که خبر درگذشت مرحوم بیضایی منتشر شده بود.

وی ادامه داد: داودنژاد درد فقدان را می‌دانست و می‌دانست که با رفتن تک‌تک این بزرگان، از جمله بیضایی، تقوایی، مهرجویی و سینایی، خانه فرهنگ و هنر ما از حضور بلند هنرمندانش تهی می‌شود.

فریدزاده خاطرنشان کرد: آمدن بیضایی برای داودنژاد در آن زمان، نمادی از وفاق و کنار هم زیستن بود؛ اتفاقی که می‌توانست بخشی از این بغض را فروبکاهد. من هم گفتم هر کاری از دستم برآید انجام می‌دهم، مشروط بر اینکه خانواده ایشان قبول کنند، اما متأسفانه این اتفاق میسر نشد.