وین تا نیویورک؛ کارت سوخته غرب در پرونده هستهای ایران +فیلم
آمریکا و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان پس از ناکامی در تحمیل اهداف سیاسی خود علیه ایران از مسیر اسنپبک، درحالی بار دیگر کارت فشار را در شورای حکام به کار گرفتهاند که در این مسیر نیز نه میتوانند شکست سیاستها و اقدامات خود را جبران کنند و نه در شورای امنیت کاری از پیش ببرند.
تصویب قطعنامه ضدایرانی با ۲۳ رأی موافق در شورای حکام، تازهترین حلقه از چرخهای است که با تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای تحت پادمان و اختلال در روند عادی همکاریهای پادمانی آغاز شد و با استفاده واشنگتن و شرکای اروپایی آن از پیامدهای همان تجاوز برای فشار سیاسی علیه تهران ادامه یافته است. این بار هم غرب با تکیه بر اختلالی که متجاوزان ایجاد کردهاند، در پی انتقال دوباره موضوع به شورای امنیت است، بیآنکه به مسئولیت عاملان حملات و ضرورت رفع موانع امنیتی همکاری با آژانس بپردازد.
به گزارش ایرنا، قطعنامه پیشنهادی آمریکا و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان عصر چهارشنبه با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع تصویب شد. یک کشور عضو نیز فاقد حق رأی بود. این نتیجه، تصویب سند مورد نظر غرب در وین را رقم زد، اما میان کسب رأی برای یک قطعنامه و تحقق اهداف سیاسی بانیان آن فاصلهای وجود دارد که با تکرار ادعاها علیه ایران پر نمیشود.
کاظم غریبآبادی معاون وزیر امور خارجه، منطق حاکم بر این اقدام را چنین توصیف کرد: «به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران حمله میکنند، روند عادی راستیآزمایی را مختل میکنند و بعد همان اختلال را دستاویز صدور قطعنامه در شورای حکام قرار میدهند.»
وی تأکید کرد: «با این فضاسازیها نه میتوانید شکست سیاستها و اقدامات خود را جبران کنید و نه میتوانید در شورای امنیت کاری از پیش ببرید.»
تلاش تازه برای ارسال موضوع ایران به شورای امنیت، پیش از هر چیز، تناقضی را در ادعاهای پیشین غرب آشکار میکند. آمریکا و سه کشور اروپایی که بر بازگشت قطعنامههای شورای امنیت از طریق سازوکار موسوم به اسنپبک اصرار داشتند، اکنون بار دیگر به شورای حکام متوسل شدهاند تا از این مسیر، مبنایی برای فشار در نیویورک فراهم کنند.
اکنون پرسش این است که اگر مسیر قبلی، آنگونه که تبلیغ میکردند، به نتیجه رسیده بود، این تلاش دوباره چه معنایی دارد؟
نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در وین پیشتر همین تناقض را برجسته کرده و نوشته بود: «ظاهراً خودشان هم به اسنپبک و بازگرداندن موضوع هستهای ایران به دستورکار شورای امنیت که قبلاً انجام داده و کلی تبلیغش را میکردند، اعتقادی ندارند. این اقدام نشانه شکست کامل توهم اسنپبک است.»
پیش از رایگیری، ایران، چین و روسیه با صدور بیانیهای تلاش پیشین تروئیکای اروپایی برای فعالسازی اسنپبک را باطل و فاقد اثر حقوقی دانستند و تأکید کردند که درخواست گزارشدهی مدیرکل درباره اجرای قطعنامههای مورد اشاره، مبنای حقوقی ندارد.
این سه کشور همچنین تصریح کردند: «ارجاع ادعایی به شورای امنیت سازمان ملل متحد فاقد مبنای حقوقی است، با هدف تشدید وضعیت صورت میگیرد و با تعهد اعلامشده بانیان پیشنویس به دیپلماسی سازگار نیست.»
از این منظر، رأیگیری در شورای حکام اختلافی را که در سطح شورای امنیت وجود دارد، حل نکرده است. مخالفت صریح دو عضو دائم شورای امنیت با مبانی مورد استناد غرب، دلیل روشنی است که نباید تصویب سند در وین را معادل هموار شدن مسیر سیاسی در نیویورک دانست. تغییر محل طرح موضوع، بهخودیخود برای ادعاهای مورد اختلاف، اعتبار حقوقی یا اجماع سیاسی ایجاد نمیکند.
در سطح همکاریهای پادمانی نیز قطعنامه تازه پاسخی به ادعاهای پادمانی نمیدهد. موضوع، دسترسی به تأسیساتی است که هدف حمله قرار گرفتهاند و همچنان با تهدیدهای نظامی مواجهاند. مطالبه اجرای عادی بازرسیها، بدون توجه به امکان دسترسی ایمن و امنیت مردم، تأسیسات و بازرسان، موانع موجود را از میان نمیبرد.
ایران در یادداشت توضیحی خود درباره گزارش اخیر مدیرکل، به این واقعیت اشاره کرده است که آژانس نیز در آغاز حملات، فعالیتهای راستیآزمایی را متوقف و به دلایل ایمنی، بازرسان خود را از کشور خارج کرد. بنابراین، همان شرایطی که توقف فعالیت آژانس را در پی داشته، نمیتواند هنگام ارزیابی امکان همکاری ایران نادیده گرفته شود.
رضا نجفی سفیر و نماینده دائم ایران در وین در سخنرانی خود پیش از رأیگیری تأکید کرد: «ایران تعهدات پادمانی خود را نه متوقف کرده و نه به حالت تعلیق درآورده است. ما صرفاً در شرایط بیسابقه کنونی که این اقدامات تجاوزکارانه ایجاد کردهاند، قادر به اجرای آنها نیستیم.»
وی همچنین تصریح کرد که ایران همکاری با آژانس را تا جایی که شرایط اجازه دهد ادامه خواهد داد، اما ایمنی مردم، تأسیسات یا بازرسان آژانس را به خطر نخواهد انداخت. این موضع، تفاوت میان نبود امکان اجرای عادی تعهدات در شرایط تجاوز و ادعای امتناع سیاسی از همکاری را روشن میکند، تفاوتی که در روایت بانیان قطعنامه کنار گذاشته شده است.
دیپلماسی مستلزم احترام متقابل است
ادعای حمایت غرب از دیپلماسی در قطعنامه اخیر هم در همین چارچوب با کارنامه عملی آن سنجیده میشود. نجفی با یادآوری توالی حمایت لفظی از راهحل دیپلماتیک، امضای تفاهم و سپس نقض آن از سوی آمریکا و از سرگیری تجاوز، متن پیشنهادی واشنگتن را اجبار در پوشش دیپلماسی خواند.
سفیر کشورمان تأکید کرد: «دیپلماسی واقعی مستلزم احترام متقابل است و با اجبار، فشار و تهدید پیش نمیرود.» وی همچنین هشدار داد که این رویکرد، اعتماد و همکاری را تخریب میکند و استقلال و اعتبار آژانس را آسیب میزند.
ایران مسیر همکاری را مشخص کرده است. در یادداشت توضیحی کشورمان، آمادگی برای تسهیل فعالیتهای راستیآزمایی پادمانی پس از پایان کامل و دائمی تهدیدها و خصومتها اعلام شده و در بیانیه مشترک با روسیه و چین نیز بر توقف حملات، رفع تهدید به تجاوز بیشتر و تضمین عدم تکرار چنین اقداماتی تأکید شده است.
این مواضع نشان میدهد که راه رفع موانع همکاری، رسیدگی به علت ایجاد آنهاست و نه اصرار بر سیاسیکاری.
توانمندی هستهای ایران نیز، چنانکه نماینده کشورمان در همین نشست یادآور شد، به ساختمانها و ماشینآلات محدود نیست و در دانش انباشته، نیروی انسانی متخصص و اراده ملی ریشه دارد.
به همین دلیل، نه تخریب تأسیسات و نه افزودن قطعنامهای دیگر به مجموعه اسناد سیاسی میتواند دستاوردهای علمی کشور را از میان ببرد یا جایگزین توافقی مبتنی بر احترام به حقوق ایران شود.
از این منظر، غرب با تصویب قطعنامه در شورای حکام، سند دیگری به مجموعه ابزارهای فشار خود افزوده است، اما کسب رأی در وین به معنای دستیابی به اهدافی نیست که با تحریم و تجاوز نیز محقق نشدهاند.
تا زمانی که این سیاست بر نادیده گرفتن مسئولیت متجاوزان و مطالبه تسلیم از ایران استوار باشد، انتقال فشار از وین به نیویورک به جز فرسایش بیشتر و تسریع در فروپاشی نظام عدم اشاعه و پادمانهای آژانس، تغییری در اراده جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از حقوق خود ایجاد نخواهد کرد.
انتهای پیام/