قیمت پایین، معیار کافی برای خرید نوشتافزار نیست
گزارشی با عنوان «تغییر الگوی خرید لوازم مدرسه» در شماره امروز روزنامه ایران منتشر شد.
بخشی از این گزارش را در ادامه بخوانید:
اگرچه کالا در قفسه فروشگاهها موجود است، اما بخشی از فعالان بازار از دشواری تأمین مجدد کالا و فشار بر سرمایه در گردش خبر میدهند. یکی از کسبه راسته نوشتافزار بازار بزرگ گفت: «مشکل ما فقط فروش امروز نیست. ممکن است کالایی را امروز به مشتری بفروشیم، اما فردا برای جایگزین کردن همان کالا ناچار شویم با قیمت بالاتری از پخشکننده بخریم. این وضعیت، سرمایه در گردش فروشنده را تحت فشار قرار میدهد.»
او افزود: «در بازار کمبود جدی نمیبینیم و مشتری با هر بودجهای میتواند کالایی پیدا کند، اما نوسان هزینه تأمین باعث شده برنامهریزی برای فروشنده سخت شود. فروشنده باید دائماً موجودی خود را کنترل کند تا قفسهها خالی نماند، اما افزایش نرخ خرید جدید، سود واقعی او را کاهش میدهد.»
حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران نیز در جریان بازدید از بازار بزرگ تهران اعلام کرد که در حال حاضر کمبود محسوسی در اقلام مورد نیاز دانشآموزان وجود ندارد. به گفته او، بخش قابل توجهی از کالاهای موجود در بازار از پیش تهیه شده و افزایش قیمت محسوسی در روزهای اخیر مشاهده نشده است.
رستگار نگرانی اصلی را قدرت خرید خانوارها دانست و گفت: «مهم این است که کالا با قیمت مناسب به دست مصرفکننده نهایی برسد. در بازار کمبود وجود ندارد، اما باید شرایطی فراهم شود که خانوادهها بتوانند اقلام مورد نیاز فرزندان خود را تهیه کنند.»
او همچنین از خریداران خواست برای اطمینان از قیمت و کیفیت کالا، از واحدهای صنفی دارای پروانه کسب خرید کنند و فاکتور بگیرند. به گفته وی، دریافت فاکتور به مصرفکننده امکان میدهد در صورت بروز تخلف، موضوع را از مسیرهای نظارتی پیگیری کند.
بخش بزرگی از کالاهای موجود در بازار نوشتافزار، تولید داخل است. رئیس اتحادیه فروشندگان نوشتافزار تهران، سهم محصولات ایرانی را حدود ۸۰ درصد اعلام میکند و میگوید: «کاهش واردات و کمرنگشدن قاچاق، حضور تولیدات داخلی را در بازار پررنگتر کرده است.»
به گفته گلستانی، بخشی از کالاهایی که به دلیل نام، بستهبندی یا ظاهر، خارجی به نظر میرسند نیز در داخل کشور تولید میشوند. او معتقد است سهم نوشتافزار ایرانی در بازار نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما این تغییر لزوماً به معنای رشد هماندازه تولید نیست، زیرا کوچکشدن بازار و کاهش قدرت خرید خانوار نیز میتواند سهم نسبی محصولات داخلی را افزایش داده باشد.
در مقابل، سعید برخدا، از تولیدکنندگان لوازمالتحریر، برآورد پایینتری ارائه میدهد و سهم تولید داخل را حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد میداند. این اختلاف آماری میتواند ناشی از تفاوت در تعریف بازار، نوع کالاهای مورد بررسی یا محاسبه بر مبنای تعداد کالا در برابر ارزش ریالی بازار باشد. با این حال، هر دو طرف بر یک نکته اتفاق نظر دارند: تولید داخل در صنعت لوازمالتحریر، همچنان به بخشی از مواد اولیه خارجی وابسته است.
برخدا میگوید: «همه کالاهای تولیدی که به نوعی به منابع خارجی وابسته هستند، از افزایش نرخ ارز اثر میگیرند. حتی محصولی که در داخل تولید میشود، ممکن است برای کاغذ، مقوا، مواد پتروشیمی، رنگ، چسب، قطعات یا بستهبندی به مواد اولیه وارداتی نیاز داشته باشد.»
وی افزایش هزینه حملونقل بینالمللی و طولانیشدن فرآیند تأمین ارز را نیز از عوامل افزایش هزینه تولید دانست و افزود: «در برخی موارد، هزینه حملونقل و تأخیر در رسیدن مواد اولیه، فشار قابل توجهی به تولیدکننده وارد میکند. وقتی مواد اولیه با تأخیر به خط تولید برسد، هم هزینه مالی تولیدکننده بالا میرود و هم برنامه تولید بههم میریزد.»
حمید نیکدل، رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا، وابستگی بازار کاغذ به واردات را یکی از عوامل آسیبپذیری این بخش در برابر نوسان ارز میداند. به گفته او، بیش از ۸۰ درصد نیاز کشور به بخشی از محصولات سلولزی از مسیر واردات تأمین میشود و هر اختلالی در تخصیص ارز، حملونقل، ترخیص کالا یا ورود محمولهها میتواند هزینه تأمین کاغذ را افزایش دهد.
نیکدل با اشاره به افزایش قیمت کاغذ نسبت به سال گذشته، از وجود حباب قیمتی در بازار سخن گفته و معتقد است بخشی از فشار قیمت به مشکلات واردات و تأمین مواد اولیه بازمیگردد. او همچنین بر ضرورت توسعه ظرفیت تولید داخلی کاغذ تأکید دارد؛ زیرا تا زمانی که تأمین مواد اولیه به واردات وابسته باشد، قیمت دفتر و دیگر محصولات سلولزی از نوسانهای ارزی اثر خواهد گرفت.
برخدا همچنین میگوید: «کمبود اصلی فعلی، نه در ویترین فروشگاهها، بلکه در زنجیره تأمین مواد اولیه است.برخی محمولهها مدت طولانی در مسیر حملونقل یا فرآیندهای ترخیص باقی میمانند و این مسأله هزینه تولید را بالا میبرد. در صورت تداوم این وضعیت، فشار هزینهای بر تولیدکنندگان میتواند در ماههای آینده بیشتر خود را در قیمت محصولات نهایی نشان دهد.»
در کنار قیمت، فعالان صنفی نسبت به ورود کالاهای قاچاق، بویژه در بخش محصولات فانتزی و اقلام مرتبط با کودکان، هشدار میدهند. خمیر بازی، رنگ، ماژیک، برخی پاککنها و دیگر کالاهایی که کودک به طور مستقیم با آنها تماس دارد، باید دارای مجوزهای بهداشتی و استاندارد باشند.
برخدا میگوید: «بخشی از کالاهای فانتزی و برخی اقلام پرمصرف کودکان از مسیرهای غیررسمی وارد بازار میشوند و ممکن است شناسنامه، مجوز تولید یا تأییدیه استاندارد نداشته باشند. این موضوع هم رقابت را برای تولیدکننده رسمی دشوار میکند و هم میتواند سلامت مصرفکننده را در معرض خطر قرار دهد.»
از این منظر، قیمت پایین نباید تنها معیار انتخاب خانوادهها باشد. خرید از واحدهای شناختهشده، توجه به مشخصات تولیدکننده یا واردکننده، بررسی نشان استاندارد و دریافت فاکتور میتواند ریسک خرید کالای بیکیفیت یا فاقد تأییدیه را کاهش دهد.
انتهای پیام/
