آیا تنگه هرمز واقعاً دوباره باز شده است؟

 در هفته منتهی به ۲۷ سپتامبر، حدود ۱۳.۲ میلیون بشکه نفت در روز از مسیر آمریکایی-عمانی تنگه عبور کرده و مجموع صادرات نفت خاورمیانه، بدون احتساب ایران، در سپتامبر به حدود ۱۶.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. 

با این حال، بخشی از اطلاعات به دلیل خاموش‌کردن سامانه‌های شناسایی کشتی‌ها برای جلوگیری از حملات قابل تأیید کامل نیست و نیروی دریایی آمریکا نیز برای حفاظت از کشتیرانی و مقابله با حملات هزینه قابل‌توجهی متحمل می‌شود.
حدود ۴۰ درصد نفت منطقه اکنون از مسیرهای جایگزین منتقل می‌شود. خطوط لوله عربستان و امارات، از جمله خط لوله شرق به غرب عربستان که نفت را به دریای سرخ می‌رساند، بخشی از این ظرفیت را تأمین می‌کنند. با وجود این تحولات، ادامه درگیری را نمی‌توان صرفاً با میزان صادرات نفت توضیح داد.

هزینه بیمه، کمبود یا جابه‌جایی نفتکش‌ها، استقرار گسترده نیروهای آمریکایی و هزینه‌های مالی جنگ، پایداری وضعیت فعلی را دشوار می‌کند. در سوی دیگر، ایران با فشار اقتصادی و نظامی روبه‌روست، اما محاسبات امنیتی آن صرفاً بر بازگشت سریع صادرات متمرکز نیست؛ بقای ساختار سیاسی، جلوگیری از تکرار جنگ و حفظ توان بازدارندگی در محاسبات تهران اهمیت دارد.
در چنین شرایطی، کاهش توان ایران لزوماً به معنای پایان گزینه‌های آن نیست. حملات به کشتی‌ها در ۳۰ سپتامبر و اقدامات قبلی نشان داده‌اند که حتی با ظرفیت محدودتر، امکان تشدید تنش همچنان وجود دارد. هدف قرار دادن مسیرهای جایگزین انرژی نیز یکی از سناریوهای مطرح در ادامه تقابل است.

نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، فشارهای اقتصادی داخلی و کاهش ذخایر موشکی آمریکا، هم‌زمان با بحران اقتصادی ایران، فضای تصمیم‌گیری دو طرف را پیچیده‌تر کرده است. تداوم این وضعیت می‌تواند بار دیگر بازار انرژی و امنیت کشتیرانی جهانی را تحت فشار قرار دهد./نشنال اینترست