دستیار رییس جمهور در بازدید از دریاچه ارومیه:
فیلم/ راهکار نجات دریاچه مهندسی نیست اجتماعی است
مدیریت آب، قربانی سیاستهای تودهگرایانه
دولت
168742
بازدید علی ربیعی، دستیار رئیسجمهور در امور اجتماعی از دریاچه ارومیه، بار دیگر زنگ خطر را درباره رویکردهای سنتی مدیریت منابع آب در ایران به صدا درآورد. این بازدید که با همراهی کارشناسان محیطزیست و آب منطقهای استان انجام شد، نشاندهنده تغییر نگاهی است که بر ضرورت عبور از «راهکارهای صرفاً فنی» به سمت «مدیریت اجتماعی» تأکید دارد.
زیستبوم- علی ربیعی در این بازدید با نگاهی آسیبشناسانه به ریشههای بحران ۶۰ ساله آب در ایران گفت: «ما از ابتدا سبک زندگی و الگوی کشت مردم را مدیریت نکردیم. نگاههای تودهگرایانه (پوپولیستی) از دهه ۴۰ به بعد، که با وعدههای غیرکارشناسی برای حفر چاه و برداشت بیرویه همراه بود، باعث شد تا امروز شاهد بحرانهای عمیقی در اصفهان و دیگر نقاط کشور باشیم.»
او با اشاره به دشواریهای معیشتی کشاورزان، تأکید کرد: « معیشت مردم به کشت سیب گره خورده است و تا زمانی که برای معیشت مردم جایگزینی طراحی نشود، کشاورزی به روال سابق ادامه خواهد یافت. مسئله آب، مسئلهای اجتماعی است، نه صرفاً مهندسی.»
مدیریت ریسک، جایگزین حقآبههای مقطعی
علیرضا قریشی، معاون محیط طبیعی ادارهکل حفاظت محیطزیست آذربایجان غربی، در پاسخ به گفتههای دستیار رییس جمهور، راهکار برونرفت از وضعیت ناپایدار فعلی را دریاچه ارومیه را «مدیریت ریسک خشکسالی» دانست. او توضیح داد: «ما نباید اجازه دهیم با کوچکترین خشکسالی، اولین قربانی، تالابها و دریاچه ارومیه باشند. باید برنامهای تدوین شود که بر اساس درجات خشکسالی (درجه یک، دو و سه)، سهم آب کشاورزی و محیطزیست به صورت هوشمند و محدود مشخص شود. اگر ۳.۲ میلیارد مترمکعب حقآبه دریاچه است، باید حتی در شرایط کمآبی، حداقل ۱.۵ میلیارد آن تأمین شود. این یعنی مدیریت ریسک، نه رهاسازیِ مدیریت.»
تغییر مدیریت «هکتار» به مدیریت «آب»
علی ربیعی در جمعبندی بازدید خود، با تأکید بر اینکه راهکارهای فنی، آخرین مرحله از حل بحران هستند، اظهار داشت: «مشکل ما اینجاست که تفکر مهندسی بر منابع آب حاکم شده است. انتقال آب از خلیج فارس یا پروژههای مشابه، تا زمانی که الگوهای مصرف تغییر نکند، تنها مسکنی موقت است. الگوی کشاورزی ما باید از "مبتنی بر هکتار" به "مبتنی بر بهرهوری آب" تغییر کند.»
دستیار رئیسجمهور در پایان، مدیریت اجتماعی آب را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت دانست و افزود: «اگر مردم درگیر نشوند و نسبت به نحوه مصرف انرژی و آب تفکر تازهای شکل نگیرد، چوب حراج زدن به منابع ملی ادامه خواهد یافت. ما نیازمند یک کار عظیم اجتماعی و اقتصادی هستیم تا بتوانیم از این گرداب خشکی که کل منطقه را تهدید میکند، عبور کنیم.»
انتهای پیام/