از ضرورت نام‌گذاری روزموسیقی به‌نام شجریان تا پاسداشت میراثش

 گروه فرهنگی؛ در این مراسم، با گرامیداشت یاد و جایگاه استاد محمدرضا شجریان، از اثر اهدایی استاد حسین محجوبی با محوریت شخصیت این هنرمند برجسته و با نگاهی به تاریخ ایران رونمایی شد.
 این مراسم با حضور سیدعباس دعایی، دبیر رویدادهای جایزه «آینه‌دار دوران»، حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران، حسین محجوبی، استاد پیشکسوت نقاشی، جواد بختیاری، استاد پیشکسوت خوشنویسی، باربد یزدانی، پیمان پیروی، غلامحسین الطافی، خسرو شیرچی، محمدرضا ظریف و جمعی از استادان خوشنویسی و علاقه‌مندان به هنر برگزار شد. اجرای دو‌تارنوازی ایوب سعیدی با همراهی آواهای شمال خراسان نیز از بخش‌های آغازین این برنامه بود.
 

 «بر خط آواز»؛ پیوند موسیقی، شعر و هنرهای تجسمی
 در ابتدای مراسم، سیدعباس دعایی، دبیر رویدادهای جایزه «آینه‌دار دوران»، با اشاره به اهداف برگزاری این نمایشگاه گفت: «این رویداد در پاسداشت مقام محمدرضا شجریان و محمدرضا شفیعی کدکنی، دو چهره برجسته برخاسته از دیار خراسان که زادروز هر دو در مهرماه است، شکل گرفت.
 به گفته او، اول مهرماه و همزمان با زادروز محمدرضا شجریان، رویداد هنری اجرای زنده «بر خط آواز» برگزار شد. در این برنامه، هنرمندان به اجرای نقاشیخط با الهام از اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی پرداختند؛ اشعاری که استاد شجریان آنها را خوانده است.
 دعایی همچنین با اشاره به همراهی همیشگی استاد حسین محجوبی با جایزه «آینه‌دار دوران» اظهار کرد که این هنرمند پیشکسوت به احترام یاد بزرگان فرهنگ و هنر، اثری خلق کرده است. آثار دیگر هنرمندان حاضر در رویداد نیز مجموعه‌ای را شکل داده‌اند که در نمایشگاه «برخط آواز» در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته است.
 

حسین محجوبی؛ از خاطره دیدار با شجریان تا روایت تاریخ ایران
 در ادامه مراسم، از اثر استاد حسین محجوبی با موضوع محمدرضا شجریان رونمایی شد. محجوبی در سخنانی کوتاه، با ابراز خوشحالی از حضور در جمع هنرمندان، درباره آثار خود و توجهش به پیشینه تاریخی و اسطوره‌ای ایران توضیح داد.
 او با اشاره به مجموعه آثاری که درباره خاستگاه تاریخی و اسطوره‌ای مردمان ایرانی خلق کرده است، از تابلویی با عنوان «ایرانویج» نام برد و گفت که در این آثار، به گستره جغرافیایی تاریخی ایران و سرزمین‌هایی مانند هند و چین نیز توجه داشته است. وی همچنین با تأکید بر قدمت هنر در ایران، خوشنویسی را هنری شگفت‌انگیز توصیف کرد.
 محجوبی در بخش دیگری از سخنانش به خاطره دیدار با محمدرضا شجریان، دکتر پیشاهنگی و امین کاظمی در سال‌های گذشته اشاره کرد و گفت که در آن دیدار، به‌خوبی دریافت چرا عنوان استاد برازنده شجریان است. به گفته او، شجریان نه‌تنها در عرصه هنر، بلکه از نظر اخلاق و منش شخصی نیز شایسته این عنوان بود. محجوبی ابراز امیدواری کرد که چنین گردهمایی‌هایی در پاسداشت بزرگان هنر ایران تداوم داشته باشد.
 

عشق شجریان به خوشنویسی و پیوند دیرینه آواز و خط
 حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران، در سخنانی با قدردانی از برگزارکنندگان، فضای موزه خوشنویسی ایران را گرم و صمیمی توصیف کرد و از سیدعباس دعایی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری قدردانی کرد.
 او با اشاره به پیوند دیرینه خوشنویسی و آواز گفت که این دو هنر در فرهنگ ایرانی همواره به یکدیگر نزدیک بوده‌اند. به گفته نوربخش، محمدرضا شجریان هنرمندی چندوجهی بود که در عرصه‌های گوناگون فعالیت داشت و در کنار جایگاه ممتازش در موسیقی، به هنر خوشنویسی نیز علاقه فراوانی نشان می‌داد.
 نوربخش یادآور شد که شجریان از شاگردان زنده‌یاد حسین امیرخانی بود و با بزرگان خوشنویسی ارتباط داشت. او به‌ویژه به علاقه استاد شجریان به خط نستعلیق اشاره کرد و گفت که شجریان گاهی در مقایسه دشواری آواز و خوشنویسی، نستعلیق را دشوارتر می‌دانست. به باور نوربخش، با وجود علاقه عمیق شجریان به این هنر اما گاه به دلیل مشغله‌های فراوان، فرصت پرداختن بیشتر به آن را پیدا نمی‌کرد.
 

 جایگاه اجتماعی شجریان؛ فراتر از توانایی‌های هنری
 مدیرعامل خانه موسیقی ایران در ادامه، شخصیت اجتماعی و جایگاه مردمی شجریان را از مهم‌ترین وجوه ماندگاری او دانست و تأکید کرد که ارزش این هنرمند تنها به توانایی‌های آوازی‌اش محدود نمی‌شود، بلکه شیوه زندگی، منش و انتخاب‌های او نیز در شکل‌گیری جایگاهش در جامعه نقش اساسی داشته است.
نوربخش با اشاره به اینکه ارزش برخی هنرمندان را باید در کارهایی جست‌وجو کرد که انجام نداده‌اند، گفت:« شجریان در دوره‌های مختلف زندگی خود، با وجود امکان برخورداری از پیشنهادهای پرزرق‌ و برق، فریفته موقعیت‌ها و امتیازات وسوسه‌انگیز نشد و مسیر مستقل هنری خود را دنبال کرد.»
 او افزود که شجریان در مقاطعی حتی دشواری‌های معیشتی را تجربه کرد، اما هنر خود را به مسیری دیگر آلوده نکرد و تا پایان عمر در کنار مردم ماند. به گفته نوربخش، همین صداقت و همراهی با مردم سبب شد جایگاه شجریان در حافظه جمعی ایرانیان تثبیت شود؛ جایگاهی که با حذف صدای او از برخی رسانه‌ها از بین نمی‌رود. نوربخش در همین زمینه به ماندگاری قطعه «ربنا» اشاره کرد و گفت که حتی اگر این اثر از برخی رسانه‌ها کنار گذاشته شد، مردم همچنان آن را از طریق گوشی‌های خود می‌شنیدند و با آن افطار می‌کردند. او تأکید کرد که حذف صدای شجریان، در نهایت رسانه حذف‌کننده را از فرصتی ارزشمند برای ارتباط با مردم محروم می‌کند. او در پایان ابراز امیدواری کرد که فرهنگ و هنر ایران روزهای بهتری را تجربه کند و هنرمندان کشور همواره سلامت و برقرار باشند.
 جواد بختیاری: باید روزی به نام شجریان در تقویم فرهنگی ایران باشد
 در بخش دیگری از مراسم، جواد بختیاری، استاد پیشکسوت خوشنویسی، با قدردانی از برگزارکنندگان، محمدرضا شجریان را نمادی از هنر و هنرمندی در ایران دانست و گفت: «اگر همه‌چیز در جامعه بر اساس قاعده و شایستگی پیش می‌رفت، باید روزی به نام استاد شجریان برای پاسداشت موسیقی یا آواز در نظر گرفته می‌شد؛ روزی که به‌جای تعطیلی، فرصتی برای شادی و گرامیداشت هنر باشد.»
 بختیاری با تأکید بر ضرورت پاسداشت جایگاه شجریان افزود که این هنرمند در عرصه‌های مختلف، به جامعه فرهنگی ایران اعتمادبه‌نفس ملی بخشید و به مردم آموخت چگونه از هنر خود محافظت کنند. به گفته او، شجریان تنها آوازخوانی برجسته نبود، بلکه به نمادی فرهنگی تبدیل شد که شخصیت، رفتار و انتخاب‌هایش نیز در این جایگاه نقش داشتند.
 او با تأیید سخنان نوربخش خاطرنشان کرد که بخشی از شأن و اعتبار شجریان به کارهایی بازمی‌گردد که انجام نداد و آثاری که نخواند؛ انتخاب‌هایی که به باور او، نشان‌دهنده شایستگی شخصیتی و جامعیت هنری این استاد موسیقی است. بختیاری همچنین یادآور شد که مردم سال‌ها از صدای شجریان بهره بردند و شنیدن آواز او، بخشی از لحظات درخشان زندگی بسیاری از ایرانیان بوده است.
 

 تداوم نمایشگاه تا پایان مهرماه
 در پایان مراسم، حاضران از آثار به‌نمایش‌درآمده بازدید کردند و در برابر اثر استاد حسین محجوبی نیز حضور یافتند. اجرای موسیقی با هنرنمایی استاد محسن کریمی و دوتارنواز خراسانی، بخش پایانی برنامه را شکل داد. سیدعباس دعایی، دبیر رویداد، با قدردانی از حضور استادان و هنرمندان اعلام کرد که نمایشگاه آثار «بر خط آواز» تا پایان مهرماه ادامه خواهد داشت و برنامه اختتامیه آن با همراهی خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود که جزئیات آن متعاقباً اعلام خواهد شد. این رویداد با پیوند دادن موسیقی، شعر، نقاشیخط و خوشنویسی، فرصتی برای بازخوانی جایگاه محمدرضا شجریان و تأکید بر اهمیت پاسداشت میراث هنری و اخلاقی او را فراهم کرده است؛ میراثی که به باور سخنرانان مراسم، فراتر از آواز و موسیقی، بخشی ماندگار از هویت فرهنگی ایران به شمار می‌رود.