۸۰ فروند هواگرد آمریکایی در جنگ با ایران منهدم یا آسیب دید

گزارشی از سرویس پژوهشی کنگره آمریکا نشان می‌دهد از زمان آغاز جنگ علیه ایران در ۲۸ فوریه، دست‌کم ۸۱ فروند هواگرد نظامی آمریکا منهدم شده یا آسیب دیده‌اند. این آمار شامل ۱۲ جنگنده اف-۱۵ئی استرایک ایگل، هفت هواپیمای سوخت‌رسان کی‌سی-۱۳۵ و دست‌کم ۴۵ پهپاد ام‌کیو-۹ ریپر می‌شود. بااین‌حال، این ارقام قطعی نیستند؛ زیرا بر گزارش‌های رسانه‌ای، بیانیه‌های وزارت دفاع و فرماندهی مرکزی آمریکا و یافته‌های بازرس کل پنتاگون تکیه دارند و ممکن است با انتشار اطلاعات تازه تعداد آنها افزایش یابد.

افزایش آمار از ۴۲ فروند در گزارش ماه مه به دست‌کم ۸۱ فروند، الزاماً به معنای واردشدن همه خسارات جدید پس از آن تاریخ نیست؛ بخشی از افزایش به ثبت حوادث پیش‌تر گزارش‌نشده و اطلاعات تکمیلی مربوط می‌شود. محرمانه‌بودن بعضی عملیات‌ها، دشواری تعیین علت دقیق خسارات و ادامه درگیری‌ها نیز ارزیابی نهایی را پیچیده می‌کند.

جنگنده‌های اف-۱۵ئی سهم قابل‌توجهی از خسارات را تشکیل می‌دهند. سه فروند از آن‌ها در دوم مارس بر فراز کویت سقوط کردند؛ اما علت دقیق حادثه در گزارش‌های اولیه متفاوت اعلام شد. برخی گزارش‌ها از شلیک نیروهای مقاومت عراق سخن گفتند، درحالی‌که روایت‌های آمریکایی ابتدا پدافند پاتریوت کویت و سپس یک جنگنده اف-۱۸ کویتی را در چارچوب حادثه آتش خودی مطرح کردند. یک فروند دیگر در پنجم آوریل بر فراز ایران هدف قرار گرفت و هشت فروند نیز در حمله ایران به پایگاه موفق السلطی اردن در روزهای نهم و دهم سپتامبر آسیب دیدند.

سرنگونی اف-۱۵ئی در ایران و عملیات بازیابی دو خدمه آن، به یکی از پرهزینه‌ترین مقاطع جنگ برای هوانوردی آمریکا تبدیل شد. در جریان این مأموریت، بنا بر گزارش، ۹ هواگرد آمریکایی و یک هواگرد اسرائیلی دیگر نیز از دست رفتند؛ از جمله هواپیماهای پشتیبانی نجات، بالگردها، یک هواپیمای تهاجمی ای-۱۰ و یک پهپاد ام‌کیو-۹. پیش‌تر نیز پدافند ایران در ۱۹ مارس به یک اف-۳۵ای آسیب زده بود؛ بااین‌حال، وضعیت نهایی آن، یعنی آسیب‌دیدگی یا انهدام، روشن نیست.

بیشترین سهم خسارات به پهپادها مربوط می‌شود: افزون بر ام‌کیو-۹ها، سه پهپاد ام‌کیو-۱ و یک ام‌کیو-۴سی تریتون نیز در فهرست قرار دارند. ارزش تخمینی هر تریتون از ۲۰۰ میلیون دلار فراتر می‌رود. این میزان فرسایش، پرسش‌هایی جدی درباره توان آمریکا برای حفظ عملیات پرشدت و طولانی‌مدت ایجاد می‌کند؛ هرچند هزینه جایگزینی موشک‌های مصرف‌شده، به‌ویژه رهگیرهای بالستیک و موشک‌های کروز و بالستیک، ممکن است از هزینه هواگردهای ازدست‌رفته نیز بیشتر باشد./میلیتاری واچ مگزین