یارانه باید به دست خانوارهای نیازمند برسد

جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی: یارانه‌ها اعم از یارانه‌های نقدی و اعتبار کالابرگی برای خرید کالاهای اساسی در اصل کمک‌هزینه‌ای برای جبران بخشی از فشارهای اقتصادی بر خانوارهایی است که به حمایت مالی نیاز و استحقاق دریافت آن را دارند. بنابراین، منطقی نیست همه افراد جامعه، فارغ از سطح درآمد و توان اقتصادی‌شان، به یک اندازه از این حمایت برخوردار شوند. فلسفه پرداخت یارانه آن است، خانوارهایی که در اثر تغییرات قیمتی و شرایط اقتصادی با کاهش قدرت خرید مواجه می‌شوند، مورد حمایت قرار گیرند و حتی متناسب با میزان فشار معیشتی، حمایت بیشتری دریافت کنند.
بر همین اساس، افرادی که از تمکن مالی مناسبی برخوردارند و نیازی به یارانه نقدی یا کالابرگ ندارند، ضرورتی ندارد همچنان در فهرست دریافت‌کنندگان باقی بمانند. به‌ویژه در شرایطی که دولت با محدودیت منابع روبه‌روست، اصلاح شیوه توزیع یارانه‌ها و هدایت منابع به سمت اقشار کم‌درآمد و متوسط، ضرورتی انکارناپذیر است.
البته تحقق این هدف، بدون برخورداری از اطلاعات دقیق و به‌روز امکان‌پذیر نیست. تجربه‌های گذشته نشان داده است که اگرچه اصل هدفمندی یارانه‌ها مورد پذیرش عمومی است، اما اجرای آن با پیچیدگی‌هایی همراه بوده است. مهم‌ترین مسأله در این مسیر، شناسایی درست وضعیت اقتصادی خانوارهاست. تشخیص دهک‌های درآمدی باید بر مبنای داده‌های واقعی از درآمد، دارایی و میزان برخورداری افراد صورت گیرد و تغییرات اقتصادی مؤثر بر قدرت خرید خانوارها نیز در این ارزیابی لحاظ شود.
دولت باید با تکمیل و به‌روزرسانی سامانه‌های اطلاعاتی و دسترسی به داده‌های دقیق اقتصادی، شاخص‌های روشنی برای سنجش استحقاق دریافت یارانه تعریف کند تا حذف یا استمرار حمایت‌ها بر اساس معیارهای قابل سنجش و عادلانه انجام شود. خوشبختانه بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های آماری و اطلاعاتی این کار فراهم است و مجلس نیز از اقداماتی که دولت برای هدفمندتر و عادلانه‌تر کردن توزیع یارانه‌ها انجام دهد، حمایت خواهد کرد. هدف نهایی باید این باشد که منابع محدود حمایتی، به جای توزیع یکسان میان همه، به کسانی برسد که بیشترین نیاز را به آن دارند.