ضرورت تناسب حمایت‌های معیشتی با واقعیت‌های اقتصادی جامعه

احمد فاطمی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی: در شرایط کنونی، برخلاف تصور رایج، بخش بزرگی از جامعه از تورم و افزایش مستمر قیمت‌ها آسیب دیده‌اند و نمی‌توان نیاز به حمایت‌های معیشتی را صرفاً محدود به دهک‌های پایین درآمدی دانست. این تصور که تعداد قابل توجهی از دریافت‌کنندگان یارانه نقدی و کالابرگ به این حمایت‌ها نیازی ندارند، با واقعیت‌های اقتصادی و فشار هزینه‌های زندگی بر خانوارها همخوانی ندارد. به باور من، تنها درصد کوچکی از جامعه هستند که دریافت این حمایت‌ها تأثیر معناداری در وضعیت معیشتی آنها ندارد.
البته اصل ضرورت حمایت بیشتر از اقشار کم‌درآمد و خانواده‌هایی که زیر فشار سنگین تورم قرار دارند، قابل انکار نیست؛ اما این حمایت نباید به حذف یا نادیده گرفتن بخش‌های دیگری از جامعه منجر شود که آنها نیز با مشکلات جدی معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. برای مثال، بخش قابل‌توجهی از کارمندان و کارگران که در طبقه متوسط و حتی دهک‌های هفتم، هشتم و نهم درآمدی قرار می‌گیرند، عملاً در تأمین هزینه‌های جاری زندگی خود با دشواری مواجه‌اند. بنابراین، نمی‌توان صرفاً با اتکا به تقسیم‌بندی‌های دهکی، درباره میزان برخورداری یا بی‌نیازی خانوارها از حمایت‌های دولتی تصمیم‌گیری کرد.
به نظر می‌رسد شرایط اقتصادی جامعه نسبت به گذشته تغییر کرده است. زمانی می‌شد تصور کرد که اقلیتی از مردم زیر خط فقر قرار دارند و بخش عمده جامعه از سطح قابل قبولی از رفاه برخوردار است؛ اما امروز با وضعیتی مواجهیم که بخش بزرگی از جامعه زیر فشار فقر و تورم قرار گرفته و در مقابل، تنها اقلیتی از تمکن مالی قابل توجه برخوردارند. همین تغییر در ترکیب اقتصادی جامعه، سیاست‌گذاری حمایتی را پیچیده‌تر کرده است.
از این رو، اگر دولت قصد دارد حمایت‌های معیشتی را هدفمندتر کند، باید هم زمان به افزایش و تنوع بسته‌های کالابرگی برای خانوارهای آسیب‌پذیر و حفظ حمایت از بخش‌های تحت فشار طبقه متوسط توجه داشته باشد. معیار اصلی در این سیاست‌گذاری باید وضعیت واقعی معیشت خانوارها و قدرت خرید آنها باشد، نه صرفاً جایگاهی که در تقسیم‌بندی دهک‌های درآمدی دارند.