پایه‌های یک نظام اجتماعی مستحکم و مقاوم در اندیشه پزشکیان
آقای پزشکیان از گذشته با نقش و کارکرد مساجد در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی آشنایی داشته‌اند. ایشان پیش از انقلاب، نقش مساجد را در بسیج و سازماندهی مردم و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، کارکرد آنها را در گردآوری نیروها و پشتیبانی از جبهه‌ها مشاهده کرده‌اند.
محمدکاظم انبارلویی، قائم‌مقام دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی: آقای پزشکیان از گذشته با نقش و کارکرد مساجد در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی آشنایی داشته‌اند. ایشان پیش از انقلاب، نقش مساجد را در بسیج و سازماندهی مردم و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، کارکرد آنها را در گردآوری نیروها و پشتیبانی از جبهه‌ها مشاهده کرده‌اند.
لذا به‌عنوان رئیس‌جمهوری کشور، می‌توانند برای بازسازی و تقویت این سازوکار از ظرفیت نهادهای علمی، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه بهره بگیرند. بویژه آنکه در عصر دیجیتال و ارتباطات قرار داریم و الگوهای سنتی مشارکت اجتماعی نیز نیازمند بازنگری و به‌روزرسانی هستند.
ایشان می‌توانند با فراخوانی از اندیشمندان حوزه و دانشگاه، بویژه صاحبنظران علوم اجتماعی، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و فلسفه، زمینه تدوین یک نظریه علمی و منسجم را فراهم کنند تا براساس آن، ظرفیت‌های اجتماعی مساجد احیا و به الگویی کارآمد برای سازماندهی مشارکت مردمی تبدیل شود. قطعاً اگر این حرکت بر پایه یک نظریه علمی و متناسب با اقتضائات روز شکل بگیرد، می‌تواند به تقویت مشارکت مردم و تحقق همان انسجام اجتماعی مورد تأکید آقای پزشکیان کمک شایانی کند.
برای درک اهمیت این ظرفیت، کافی است به فضای اجتماعی مسجد توجه کنیم. در مسجد، پزشک، کارگر، بقال، مکانیک و افراد دارای مشاغل و موقعیت‌های اجتماعی متفاوت در کنار یکدیگر می‌نشینند و با اقتدا به یک امام جماعت، مناسک عبادی خود را به‌جا می‌آورند. در واقع، مسجد کانونی است که در آن، فارغ از تفاوت‌های اقتصادی، شغلی و اجتماعی، هسته اولیه اتحاد، همبستگی و وفاق اجتماعی شکل می‌گیرد. اگر بتوانیم این الگو را در چارچوب یک نظریه اجتماعی از محدوده مسجد به سطح محله و سپس جامعه شهری و ملی گسترش دهیم، خواهیم توانست پایه‌های یک نظام اجتماعی مستحکم و مقاوم را بنا کنیم. نظامی که در برابر مشکلات اقتصادی، چالش‌های سیاسی و تهدیدهای خارجی از توان و انسجام بیشتری برخوردار باشد.
امروز نیز می‌توان جلوه‌های عینی این ظرفیت را در جامعه مشاهده کرد. در بیش از ۲۵۰ شب گذشته، مردم با محوریت و سازماندهی مساجد به خیابان‌ها و میدان‌ها آمده‌اند و در واکنش به تجاوز خارجی، حضور و همبستگی خود را به نمایش گذاشته‌اند. این همان چیزی است که از آن با عنوان «بعثت مردمی» و برانگیخته شدن مردم در برابر تجاوز خارجی یاد می‌شود. حرکتی که شکل‌گیری و نطفه اولیه آن در بستر مساجد است. ما نیز در مسجد محل خود شاهد هستیم که بلافاصله پس از نماز مغرب و عشا، نمازگزاران به نزدیک‌ترین میدان می‌روند و در مراسم پرچم‌گردانی شرکت می‌کنند.
بنابراین، اگر چنین سازوکار اجتماعی و ظرفیت سازماندهی مردمی در کشور وجود نداشت، به‌مراتب امکان مقابله با تهدیدهای خارجی و حفظ انسجام ملی دشوارتر می‌شد. به باور من، یکی از دلایل ناکامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در تحقق اهداف خود و بلعیدن ایران، وجود همین شبکه اجتماعی ریشه‌دار و مستحکم است. به همین دلیل، توجه آقای پزشکیان به احیا، غنی‌سازی و روزآمدسازی این ظرفیت، اقدامی مهم و راهبردی است. ظرفیتی که اگر با پشتوانه نظری و علمی تقویت شود، نه‌تنها به تحکیم انسجام و مشارکت اجتماعی می‌انجامد، بلکه می‌تواند بخشی از مشکلات و مسئولیت‌های دولت را نیز با اتکا به توان مردم حل‌وفصل کند.
انتهای پیام/