معرفی مجموعه ۱۰ جلدی «یک قصه، یک بازی»
بازی و قصه
فرهنگ
171394
بازی، در کنار قصه و کتاب، بخشی مهم از تجربه کودکی است؛ تجربهای که به خیالپردازی فرصت میدهد و کودک را با دیگران همراه میکند. کودک در بازی فقط سرگرم نمیشود؛ نقشهای مختلف را آزمایش میکند، قواعد را میشناسد و در کنار همسالانش راههایی برای مشارکت و همکاری پیدا میکند.
بهار خسروی / بازیهای جمعی فضایی میسازند که در آن حرکت و گفتوگو با هم ترکیب شده و خاطرههایی مشترک شکل میگیرند. با این حال، بسیاری از بازیهای جمعی و سنتی برای کودکان امروز کمتر شناخته شدهاند؛ شاید چون فرصت اجرای آنها در زندگی روزمره کمتر فراهم میشود و سرگرمیهای تازه، جای بخشی از این تجربهها را گرفتهاند.
مجموعه 10 جلدی «یک قصه، یک بازی» نوشته پروین پناهی که در انتشارات قدیانی منتشر شده، از جمله آثاری است که میکوشد میان قصهخوانی و آشنایی با بازیهای گروهی پیوند برقرار کند. عنوانهای مجموعه عبارتاند از: «آفتاب مهتاب چه رنگه»، «بالا بلندی دختر هندی»، «تابتاب خمیر شیشه پرپنیر»، «آسیاب بچرخ میچرخم»، «هفتسنگ»، «نان بیار کباب ببر»، «گرگم و گله میزنم»، «عمو زنجیرباف»، «یه مرغ دارم» و «الک و دولک». بسیاری از این عنوانها بزرگسالان را به یاد بازیها و ترانههای دوران کودکیشان میاندازند.
برای کودکان امروز نیز این کتابها فرصتیاند تا با بازیهایی آشنا شوند که شاید کمتر در زندگی روزمره تجربه کرده باشند. بازی آفتاب مهتاب چه رنگه، مجموعهای از متلهای کودکانه است که بر بازی گروهی تکیه دارد. بازی، کودک را از جایگاه شنونده یا خواننده صرف بیرون میآورد و او را به مشارکت در بخشی از روایت دعوت میکند. بازی آفتاب مهتاب، بازیای محلی و گروهی است؛ فعالیتی که حرکت، ارتباط با دیگران و شادی جمعی را در کنار هم قرار میدهد. بنابراین، قصه در اینجا تنها وسیلهای برای سرگرمی نیست؛ میتواند مقدماتی برای آشنایی با یک بازی و تجربه آن فراهم کند. در بازی گرگم و گله میزنم، یک کودک نقش گرگ را دارد، یک کودک چوپان است و دیگران در صف گوسفندان پشت سر چوپان قرار میگیرند.
گرگ میکوشد یکی از گوسفندان را جدا کند و چوپان و گله با حرکت هماهنگ در برابر او مقاومت میکنند. گفتوگوی آهنگین میان نقشها، بخشی از جذابیت بازی است و به کودکان کمک میکند جریان بازی را دنبال کنند. در اینجا روایت، شخصیتها و حرکت از هم جدا نیستند؛ کودک هم در شنیدن و گفتن مشارکت میکند و هم با دیگران بازی را پیش میبرد. هفتسنگ نیز بر همکاری گروهی و رعایت قوانین و قواعد تأکید دارد. کودکان در این بازی باید به نوبت عمل کنند، موقعیت را بسنجند و در هماهنگی با همگروهیهایشان تصمیم بگیرند. چنین بازیهایی میتواند فرصتی برای تمرین توجه به قواعد و همکاری باشد؛ البته این مهارتها خودبهخود و صرفاً با خواندن کتاب شکل نمیگیرند و به مشارکت واقعی کودکان و همراهی مناسب بزرگسالان وابستهاند.
پیوند قصه و بازی، مجموعه را از کتابی صرفاً خواندنی فراتر میبرد. در هر جلد، نام یک بازی آشنا یا کمتر شناخته شده، کودک و همراهانش را به تجربهای جمعی دعوت میکند؛ تجربهای که با شنیدن و گفتن، حرکت و همراهی شکل میگیرد. از این منظر، بازی ادامه قصه است: کودک میتواند پس از آشنایی با آن، قواعد را کشف کند، نقشها را بشناسد و در کنار همسالانش بازی را
امتحان کند.
کودکان در جریان بازی با نوبتگرفتن، پیروی از قواعد و تصمیمگیری در کنار دیگران روبهرو میشوند. البته نتیجه این تجربه از پیش تضمین شده نیست؛ شیوه اجرای بازی، فضای در دسترس و آمادگی کودکان در آن نقش دارد. همراهی بزرگسال نیز زمانی سودمند است که به توضیح و فراهم کردن شرایط محدود بماند و فرصت کشف و انتخاب را از کودک نگیرد. ویژگی اصلی مجموعه «یک قصه، یک بازی» در کنار هم قراردادن قصه و فعالیت گروهی است. این پیوند، کتابخوانی را به فرصتی برای گفتوگو، حرکت و مشارکت تبدیل میکند و میتواند کودکان را با بخشی از بازیهای سنتی آشنا کند.

انتهای پیام/