باشگاههای صنعتی از خط تولید تا خط دفاع
اقتصاد مقاومتی در میدان ورزش
جنگ اخیر و حملات هوایی ددمنشانه دشمنان متجاوز امریکایی-صهیونی، که زیرساختهای صنعتی کشور را نشانه رفت، ضربات سنگین خود را بر پیکره لیگ برتر فوتبال ایران نیز وارد کرده است. تیمهای صنعتی که همواره به عنوان نمادهای اقتصادی و ورزشی مطرح بودند، این روزها در آستانه یک بحران مالی بیسابقه قرار گرفتهاند.
فولاد، سپاهان، آلومینیوم، گلگهر، ذوبآهن و مس رفسنجان، این 6 باشگاه که ستونهای لیگ برتر را تشکیل میدهند، حالا همگی با یک معضل مشترک دستوپنجه نرم میکنند؛ حامیان مالی صنعتی آنها به شدت آسیب دیدهاند.
مهرزاد نجفیان، مالک باشگاه شمسآذر قزوین، در خصوص این ضربه اقتصادی توضیح داد: «بیشتر تیمهای لیگ برتری به خاطر حملات هوایی ددمنشانه دشمنان متجاوز امریکایی ـ صهیونی به کارخانههای فولاد و شرکتها دچار آسیب شدند و به لحاظ مالی در مضیقه هستند. برای شمسآذر هم صادرات مواد غذایی متوقف و باعث شده تا در شرایط مالی بحرانی قرار بگیریم. اگر تدابیری در نظر بگیرند تا نیمی از بازیها قبل و نیمی دیگر بعد از جام جهانی باشد، تدبیر مناسبی است.»
محمد رجاییان، مدیرعامل باشگاه آلومینیوم اراک هم اعلام کرد حامی مالی تیمش از این آسیبها در امان نبوده است: «ما در شرایط آتشبس هستیم، اما برخی از باشگاههای لیگ برتری با آسیبهای جدی مواجه هستند. کارخانه آلومینیوم با حمله دشمن کاملاً ویران شده است. ویرانی یک کارخانه عظیم به معنای از دست رفتن میلیاردها تومان سرمایه و البته ناپدید شدن حامی مالی اصلی باشگاه است.»
منوچهر نیکفر، مدیرعامل سپاهان نیز که اسپانسر اصلیاش فولاد مبارکه است، پرده از واقعیتی تلخ برداشت: «اسپانسر اصلی ما فولاد مبارکه بوده و الان ما در تأمین منابع مالی مشکل داریم. فصل بعد باید فکری بکنیم، اما در حال حاضر تأمین منابع دچار مشکل شده است.»
تیمهای گلگهر سیرجان، ذوبآهن اصفهان و مس رفسنجان نیز هرکدام به نوعی در این گرداب گرفتار آمدهاند. کارخانههای مادر این باشگاهها یا مستقیماً هدف حملات قرار گرفتهاند یا با اختلال شدید در تولید و صادرات مواجه شدهاند.
نکته نگرانکننده، نزدیک شدن فصل جدید لیگ برتر است. باشگاهها برای ثبت قرارداد با بازیکنان، فراهم کردن اردوهای آمادهسازی و حتی پرداخت بدهیهای فصل قبل به منابع مالی نیاز دارند اما حالا بسیاری از این باشگاهها حتی نمیدانند بودجه اولیه خود را از کجا تأمین کنند.
در همین راستا، وزارت صمت، آب پاکی را روی دست لیگ برتر ریخت و طی نامهای رسمی به سازمان لیگ برتر فوتبال اعلام کرد که به دلیل حملات ددمنشانه رژیم صهیونیستی - امریکایی به کشور و آسیب دیدن بخشهایی از زیرساختهای صنعتی، دو باشگاه سپاهان و فولاد خوزستان تا اطلاع ثانوی و تا زمان بازگشایی و از سرگیری فعالیت شرکتهای صنعتی، اجازه حضور در هیچیک از مسابقات رسمی را نخواهند داشت.
ضمن اینکه سپاهان شانس معرفی به عنوان سهمیه آسیایی را دارد و در چنین شرایطی که حضورش در لیگ ایران قطعی نیست، نمیتواند سهمیه آسیایی ما هم باشد. از طرفی تیمهای چهارم و پنجم جدول فعلی یعنی چادرملو و گلگهر هم صنعتی هستند و کسی نمیداند سرنوشت سهمیه لیگ قهرمانان دو آسیا چه خواهد شد و آیا این اطلاعیه بزودی شامل گلگهر و چادرملو خواهد شد یا خیر؟
با توجه به اینکه هنوز زمان دقیقی برای بازگشایی بخش صنعتی کارخانههای حامی مالی این تیمها مشخص نشده، سرنوشت فصل آینده لیگ برتر هم در هالهای از ابهام است و حتی ممکن است سال آینده سپاهان و فولاد خوزستان به عنوان دو قطب فوتبال ایران را در لیگ نداشته باشیم و هنوز کسی نمیداند تکلیف سهمیههای این تیمها چه خواهد شد.
در ادامه تحولات مربوط به وضعیت باشگاههای صنعتی، واکنش مدیران دو باشگاه مهم لیگ برتر یعنی سپاهان و فولاد، تا حد زیادی به شایعات اخیر درباره محدودیت یا توقف فعالیت این تیمها پاسخ داده است.
منوچهر نیکفر، مدیرعامل سپاهان، در واکنش به گمانهزنیها درباره آینده مالی این باشگاه گفت: «پس از اتفاق تلخی که برای کارخانه افتاد و مورد حمله ناجوانمردانه قرار گرفت، طبیعتاً در تأمین منابع مالی با چالشهایی روبهرو خواهیم شد، اما اتکای ما صرفاً به فولاد مبارکه نیست و امکان استفاده از منابع دیگر نیز وجود دارد.»
او در ادامه با اشاره به ظرفیتهای فنی تیم افزود: «ما بازیکنان ارزشمندی در اختیار داریم و حتی میتوانیم از محل ترانسفر آنها به تیمهای خارجی، بخشی از هزینههای باشگاه را تأمین کنیم.»
نیکفر همچنین درباره نامه منتسب به وزارت صمت نیز توضیح داد: «این موضوع به هیچ وجه موضع رسمی باشگاه نیست و ما نیز همانند دیگران آن را در رسانهها دیدیم. تأکید میکنم محتوای این نامه به هیچ عنوان نظر سپاهان نیست.»
در سوی دیگر، وضعیت باشگاه فولاد خوزستان نیز با وجود فضای مبهم ایجادشده، همچنان پایدار گزارش میشود. این تیم بدون تغییر در برنامههای خود، تمریناتش را ادامه میدهد و کادر فنی نیز بر اجرای کامل برنامه آمادهسازی پیشفصل تأکید دارد.
حمیدرضا گرشاسبی، مدیرعامل فولاد، در واکنش به این شایعات تأکید کرد که مطرح شدن موضوع توقف تیمداری برای فولاد غیرواقعی است. او گفت: «فولاد تنها یک باشگاه ورزشی نیست، بلکه بخشی از هویت اجتماعی خوزستان است. باشگاهی با این جایگاه و ساختار حرفهای، نمیتواند به سادگی با چنین تصمیماتی مواجه شود.»
گرشاسبی با اشاره به شرایط خاص کشور نیز افزود: «طبیعی است که در وضعیت فعلی تصمیمات مقطعی یا مدیریتی خاص اتخاذ شود، اما اینکه گفته شود فولاد خوزستان به طور کامل از تیمداری خارج میشود، از نظر من اساساً امکانپذیر نیست.»
با این مواضع، به نظر میرسد حداقل در سطح مدیریتی، دو باشگاه سپاهان و فولاد قصد دارند از ایجاد نگرانی در میان هواداران جلوگیری کرده و بر ادامه فعالیت ورزشی خود تأکید داشته باشند؛ هر چند سایه ابهام اقتصادی همچنان بر سر فوتبال صنعتی ایران باقی است.
تکلیف تیمهای خصوصی فوتبال چه میشود؟
در کنار بحران ایجادشده برای باشگاههای صنعتی، حالا نگاهها به سمت تیمهایی رفته که ساختار کاملاً خصوصی دارند که سرآمدشان تراکتور و نساجی است؛ تیمهایی که برخلاف باشگاههای وابسته به صنایع بزرگ، پشتوانه مالیشان به یک شخص حقیقی یا شرکت خصوصی محدود میشود و همین موضوع آنها را در برابر نوسانات اقتصادی آسیبپذیرتر میکند.
در سالهای اخیر، فوتبال ایران شاهد رشد نسبی باشگاههای خصوصی بوده است؛ تیمهایی که با هدف ایجاد الگوی مدیریتی جدید وارد چرخه رقابت شدند، اما حالا در شرایط فعلی با یک سؤال جدی مواجهاند: آیا توان ادامه مسیر در فصل آینده را خواهند داشت؟
تجربه نشان داده که تیمهای خصوصی معمولاً در برابر شوکهای اقتصادی سریعتر واکنش نشان میدهند. در شرایطی که این باشگاهها منابع درآمدی پایدار همچون حمایت صنایع بزرگ یا بودجههای شبهدولتی ندارند، کوچکترین اختلال در بازار یا تغییر در سیاستهای اقتصادی میتواند بودجه فصل آنها را با چالش مواجه کند. همین موضوع باعث شده برخی از این باشگاهها در سکوت، به بازنگری جدی در ساختار هزینهای خود بپردازند.
از سوی دیگر، مزیت اصلی تیمهای خصوصی انعطافپذیری مدیریتی آنهاست. برخلاف باشگاههای صنعتی که تصمیمگیری در آنها چندلایه و وابسته به نهادهای بالادستی است، مالک خصوصی میتواند در کوتاهترین زمان درباره کاهش هزینهها، تغییر کادر فنی یا حتی فروش بازیکن تصمیمگیری کند. این ویژگی در شرایط بحرانی میتواند یک مزیت مهم باشد.
با این حال، نگرانی اصلی در مورد آینده این تیمها به موضوع «پایداری سرمایه» برمیگردد. بسیاری از مالکان خصوصی در فوتبال ایران، بهتنهایی بار مالی سنگینی را به دوش میکشند و در صورت ادامه فشار اقتصادی، احتمال کاهش سرمایهگذاری یا حتی انصراف از تیمداری وجود دارد؛ موضوعی که میتواند به کاهش تعداد تیمهای خصوصی در لیگ برتر منجر شود.
انتهای پیام/