بازی بزرگ، بازیکن بزرگ می‌خواهد

اردوی تیم ملی فوتبال ایران در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا، کانون تحلیل‌ها و گفت‌وگوهای فنی کارشناسان است. بهتاش فریبا، پیشکسوت خوشنام فوتبال ایران در گفت‌وگویی صریح و فنی  با «ایران ورزشی»، از خاطرات نسل خود، عملکرد فنی ترکیب و میانگین سنی تیم امیر قلعه‌نویی و الزامات تاکتیکی یوزها در این تورنمنت بزرگ سخن گفته است.
بهتاش فریبا با فلاش‌بک به دوران جوانی خود و اهمیت بی‌پایان حضور در این ویترین جهانی می‌گوید: «جام جهانی برای هر فوتبالیستی سقف آرزوهاست. برای من که در سال ۱۹۷۸ یک جوان ۲۱ ساله بودم، حضور در آن مسابقات یک افتخار و نقطه‌عطف بزرگ بود که قسمتم شد اما آن حضور تصادفی نبود. ما سال ۱۳۵۵ با هدایت آقای اصغر شرفی در جوانان آسیا (تایلند) قهرمان شدیم. فوتبال ایران سه دوره پشت سر هم قهرمان جوانان آسیا شد و همین پشتوانه‌سازی، شاکله تیم ملی بزرگسالان را ساخت. از همان تیم جوانان، ۶ یا ۷ بازیکن مثل ابراهیم قاسمپور، مجید تیموری، حسین فرکی، خود من و بقیه بچه‌ها به جام جهانی آرژانتین رفتیم. ما با تمرین زیاد و گوش کردن به حرف مربیان توانستیم به آن سطح برسیم.»
مهاجم اسبق تیم ملی با تحلیل آخرین دیدار تدارکاتی ایران برابر مالی معتقد است که نباید زود قضاوت کرد: «برگزاری بازی‌های دوستانه الزامی است؛ کما اینکه ارزش ۵۰ بازی تمرینی با یک بازی رسمی برابر است. در دیدار با گامبیا، تیم ملی تعدادی مصدوم داشت و برخی بازیکنان هم دیر به اردو اضافه شده بودند، اما در نیمه دوم دیدیم که تیم کاملاً شکل گرفت. در این بازی، مهدی طارمی در یک پست جدید (عقب‌تر از خط حمله) به کار گرفته شد که به نظر من نمایش بد و بی‌کیفیتی هم نداشت؛ هرچند هنوز برای هماهنگی کامل کار دارد.»
فریبا با نگاهی موشکافانه به ضعف‌های تدافعی تیم ملی در بازی‌های اخیر اشاره کرده و می‌افزاید: «باید نقد فنی بکنیم تا به تیم ملی کمک شود. امروز همه می‌گویند خط دفاعی ضعیف است، اما در فوتبال مدرن، دفاع از رأس پیکان حمله شروع می‌شود. ایراد اصلی ما در بازی با مالی، در کمربند میانی بود؛ هافبک‌های ما اصلاً جمع نمی‌شدند. سعید عزت‌اللهی و رزاقی‌نیا به عنوان هافبک وسط در یک خط موازی بازی می‌کردند و فضای پشت سرشان مرتب خالی می‌شد. این یک هشدار است؛ اگر در جام جهانی برابر یک تیم قوی و تراز اول بازی کنیم، از همین فضا آسیب می‌بینیم. شما بازی‌های چند شب قبل را دیدید؟ بلژیک دو گل از کرواسی خورد، چون حریف به محض صاحب توپ شدن، ساختار دفاعی تیم مقابل را به هم می‌ریخت. ما باید این فاصله را ترمیم کنیم.»
بحث میانگین سنی بالای ۳۰ سال تیم ملی، چالش‌برانگیزترین موضوع این روزهاست. فریبا در این باره نگاهی توأم با واقع‌گرایی دارد: «من به هیچ وجه مخالف جوانگرایی نیستم؛ خیلی هم دوست دارم جوانان بیایند و کار کنند. همان‌طور که گفتم، خود ما در جوانی بلیت جام جهانی را گرفتیم اما حقیقت این است که امروز در این شرایط مملکت و با توجه به اینکه بازی‌های تدارکاتی بزرگی را پشت سر نگذاشته‌ایم، «تجربه» در آن اتمسفر سنگین بیشتر به درد ما می‌خورد. البته که به دوندگی و شور جوانی هم نیاز داریم، اما فرمول جام جهانی روشن است؛ جام بزرگ و بازی بزرگ، بازیکن بزرگ و باتجربه می‌خواهد.»
پیشکسوت فوتبال ایران در پایان، درباره شانس صعود ایران و خطرات فرسایشی بودن تورنمنت هشدار می‌دهد: «با توجه به اینکه بهترین تیم‌های سوم هم شانس صعود دارند، عبور از مرحله گروهی و رفتن به دور دوم اصلاً دور از دسترس این تیم نیست. اما کار ما از مرحله دوم به بعد سخت‌تر می‌شود. وقتی میانگین سنی تیم بالای ۳۰ یا ۳۲ سال باشد، با افزایش تعداد بازی‌ها، کار به شدت دشوار می‌شود. قطعاً در تورنمنت فشرده‌ای مثل جام جهانی دچار آسیب‌دیدگی بازیکنان خواهیم شد. بنابراین، فاصله فنی بازیکنان اصلی و نیمکت‌نشین ما باید بسیار کم باشد تا کادر فنی بتواند در بازی‌های پیاپی از سیستم چرخشی استفاده کند و تیم تحلیل نرود.»