به مناسبت ۱۰۰۰ تایی شدن جام جهانی
۱۰ بازی مهم تاریخ
پس از۹۶ سال و۲۳ دوره، بازی تونس مقابل ژاپن در مونتری مکزیک، تعداد بازیهای انجام شده در جام جهانیها را به عدد 1000 رساند. به همین مناسبت، نشریه اتلتیک در گزارشی ویژه، ۱۰ بازی برتر تاریخ این مسابقات را از منظر تأثیرگذاری بر فوتبال جهان انتخاب کرده است. نه لزوماً بهترین بازیها، بلکه مهمترین آنها از حیث تاریخی، فرهنگی و ورزشی. در ادامه مروری داریم بر این 10 دیدار ماندگار.
۱۰. روزی که فوتبال مرد؛ برزیل ۱۹۸۲ و شوک تلخ ایتالیا
مرحله گروهی دوم جام جهانی۱۹۸۲؛ ایتالیا۳- برزیل2
تیم برزیل در جام جهانی۱۹۸۲ اسپانیا، یکی از جذابترین و سرگرمکنندهترین تیمهای تاریخ این مسابقات را در اختیار داشت. با این حال، در بازی تعیینکننده گروه سهتیمی، با تیم ایتالیایی مواجه شد که با سه تساوی از گروه اول صعود کرده بود و هیچ کس شانسی برایش قائل نبود. اما پائولو روسی، مهاجم ایتالیایی که به تازگی از محرومیت سه ساله بازگشته بود، با یک هتتریک فراموشنشدنی، برزیل را شوکه کرد. سقراط و فالکائو دو بار بازی را به تساوی کشاندند، اما دفاع بینظم برزیل و درخشش دینو زوف، دروازهبان۴۰ ساله ایتالیا، اجازه نداد برزیل به گل تساوی برسد. زیکو پس از بازی گفت: «روزی بود که فوتبال مرد.» این شکست، فوتبال برزیل را برای همیشه تغییر داد و تأکید بر نتیجهگرایی را بیش از زیباییشناسی افزایش داد. ایتالیا در نهایت فاتح آن دوره شد و روسی با۶ گل، کفش طلا را به دست آورد.
۹. تیم افسانهای مجارستان و فاجعهای به نام برن
فینال۱۹۵۴؛ آلمان غربی۳- مجارستان۲
تیم مجارستان اوایل دهه۱۹۵۰، یکی از بهترین تیمهای تاریخ فوتبال بود؛ تیمی که حتی انگلستان را با نتیجه۶-۳ و۷-۱ در هم کوبید و بیش از چهار سال شکستناپذیر ماند. در فینال جام جهانی۱۹۵۴ برابر آلمان غربی، مجارستان با دو گل از فرانس پوشکاش و زولتان زیبور، تنها پس از۸ دقیقه۲-۰ پیش افتاد. اما آلمانیها با گلهای مکس مورلوک و هلموت ران، تنها۱۰ دقیقه بعد بازی را به تساوی کشاندند. ران در دقیقه۸۴ گل سوم را به ثمر رساند و یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ فوتبال رقم خورد. پوشکاش با مچ پای مصدوم بازی میکرد و در دقایق پایانی، گل او آفساید اعلام شد. مجارستان هرگز به دوران اوج خود بازنگشت و این شکست، یکی از تلخترین خاطرات تاریخ فوتبال این کشور باقی ماند.
۸. تولد یک افسانه؛ اولین فینال جام جهانی
فینال۱۹۳۰؛ اروگوئه۴- آرژانتین۲
اولین فینال جام جهانی در سال۱۹۳۰، تولد محبوبترین رویداد ورزشی جهان را رقم زد. اروگوئه میزبان، با حضور حدود۹۰ هزار تماشاگر، در مقابل آرژانتین به میدان رفت. آرژانتین نیمه اول را۲-۱ به پایان رساند، اما در نیمه دوم، اروگوئه با گلهای پدرو سیا، سانتوس ایریارته و هکتور کاسترو (که ساعد راست خود را در کودکی از دست داده بود) به پیروزی۴-۲ رسید. جنجال بر سر انتخاب توپ بازی، بر حاشیههای این مسابقه افزود. این بازی، آغازگر راهی بود که فوتبال را به بزرگترین ورزش جهان تبدیل کرد.
۷. توتال فوتبال در برابر کارآمدی آلمان
فینال۱۹۷۴؛ آلمان غربی۲- هلند۱
هلند با فوتبال توتال و کاپیتانی یوهان کرویف، به عنوان بهترین تیم مسابقات وارد فینال شد. پس از تنها یک دقیقه، کرویف با حرکتی تماشایی در محوطه جریمه سرنگون شد و یوهان نیکنز پنالتی را به گل تبدیل کرد. این تنها پنالتی اهدا شده در فینالهای جام جهانی تا آن زمان بود. اما آلمان غربی، که نماینده کشوری با زخمهای جنگ جهانی دوم بود، با گل پائول برایتنر از روی نقطه پنالتی و سپس گل تماشایی گرد مولر، بازی را به سود خود خاتمه داد. این شکست، هرگز اجازه نداد هلند به عنوان یک قهرمان تمامعیار شناخته شود، اما سبک بازی آنها تأثیری ماندگار بر فوتبال جهان گذاشت.
۶. ظهور پله؛ شروع عصر جدید
فینال ۱۹۵۸؛ برزیل۵- سوئد۲
اولین قهرمانی برزیل در جام جهانی، بیش از هر چیز به خاطر ظهور یک نوجوان۱۷ ساله به نام پله به یاد میآید. پله در فینال مقابل سوئد میزبان، دو گل به ثمر رساند و یک پاس گل داد تا برزیل با نتیجه۵-۲ به پیروزی برسد. این بازی اولین فینال واقعاً یکطرفه تاریخ جام جهانی بود. پله، واوا، گارینشا و دیالما سانتوس، نمایشی از زیبایی بینظیر فوتبال برزیلی ارائه دادند. پله جوانترین بازیکن تاریخ شد که در جام جهانی گلزنی کرده و از آن روز، به نماد جهانی فوتبال تبدیل شد.
۵. تحقیر در بلو هوریزونته؛ فاجعهای برای میزبان
نیمهنهایی۲۰۱۴؛ برزیل۱- آلمان۷
شوکهکنندهترین نتیجه تاریخ جام جهانی. برزیل میزبان، بدون نیمار مصدوم و تیاگو سیلوای محروم، در نیمهنهایی برابر آلمان با نتیجه۱-۷ تحقیر شد. این بازی نه تنها فاجعهای برای برزیل بود، بلکه میروسلاو کلوزه را به بهترین گلزن تاریخ مسابقات تبدیل کرد. گلهای آلمان در فاصله۱۸ دقیقه در نیمه اول، برزیل را کاملاً فلج کرد. این شکست، تلخترین خاطره برزیل از زمان فینال۱۹۵۰ بود و تا سالها به عنوان زخمی عمیق در روح فوتبال این کشور باقی ماند.
۴. دست خدا و گل قرن؛ مارادونا در اوج
یکچهارم نهایی۱۹۸۶؛ آرژانتین۲- انگلستان۱
این بازی فقط یک مسابقه نبود؛ رویارویی دو کشوری بود که سه سال قبل از آن، در جنگ فالکلند درگیر شده بودند. دیگو مارادونا در این بازی دو گل تاریخی به ثمر رساند: اولی با دست (دست خدا) و دومی یکی از بهترین گلهای تاریخ (گل قرن). او در طول حرکت، از پنج بازیکن انگلستان عبور کرد و دروازهبان را نیز از پیش رو برداشت. سر بابی رابسون، سرمربی انگلستان، پس از بازی گفت: «بدون مارادونا، آرژانتین هیچ شانسی برای بردن جام جهانی نداشت.» این بازی، مارادونا را به یک اسطوره جاودانه تبدیل کرد و آرژانتین در نهایت قهرمان شد.
۳. تاجگذاری مسی؛ بهیادماندنیترین فینال تاریخ
فینال۲۰۲۲؛ آرژانتین۳- فرانسه۳ (۴-۲ در پنالتی)
لیونل مسی اگر این فینال را میباخت، هرگز در میان بزرگترینها قرار نمیگرفت. آرژانتین پس از شکست شوکهکننده برابر عربستان سعودی در بازی اول، با تکیه بر مسی و درخشش امیلیانو مارتینز، به فینال راه یافت. فرانسه با کیلیان امباپه جوان، مدافع قهرمان بود. آرژانتین تا دقیقه۸۰ دو گل از حریف پیش بود، اما امباپه در کمتر از دو دقیقه، دو گل به ثمر رساند و بازی را به وقت اضافه کشاند. در وقت اضافه، مسی و امباپه هر کدام یک گل دیگر زدند و بازی با نتیجه۳-۳ به ضربات پنالتی کشیده شد. آرژانتین۴-۲ در پنالتی پیروز شد و مسی، جامی را که سالها آرزویش را داشت، بالای سر برد. این بازی، به عنوان بهترین فینال تاریخ جام جهانی شناخته میشود.
۲. ماراکانازو؛ بدترین روز تاریخ ورزش برزیل
دور نهایی۱۹۵۰؛ برزیل۱- اروگوئه۲
ماراکانازو، تراژدی ملی برزیل. برزیل در دور نهایی جام جهانی۱۹۵۰، تنها به یک تساوی برابر اروگوئه نیاز داشت تا اولین قهرمانی خود را کسب کند. ورزشگاه ماراکانا با بیش از۲۰۰ هزار تماشاگر پر شده بود. برزیل با گل فریاکا پیش افتاد، اما اروگوئه با گلهای خوان آلبرتو اسکیافینو و آلکیدس جیجیا، به یکی از بزرگترین شوکهای تاریخ ورزش دست یافت. سکوت مرگبار ورزشگاه، تصویری ماندگار از این فاجعه است. این شکست، برزیل را به تغییر کیت اصلی خود از سفید به زرد معروف سوق داد و تا به امروز، به عنوان تلخترین خاطره تاریخ فوتبال این کشور باقی مانده است.
۱. جاودانگی؛ بهترین تیم تاریخ فوتبال
فینال۱۹۷۰؛ برزیل۴- ایتالیا۱
تیم برزیل۱۹۷۰ به عنوان بهترین تیم تاریخ فوتبال شناخته میشود. با سبک بازی باشکوه، ظهور تلویزیون رنگی و پیراهنهای زرد درخشان، این تیم جاودانه شد. در فینال، برزیل با گلهای پله، ژرسون و ژایرزینیو پیش افتاد. اما باشکوهترین گل، گل چهارم کارلوس آلبرتو بود که با یک حرکت تیمی از ابتدا تا انتها و پاس بیاعتنا و جادویی پله، به ثمر رسید. این گل، که در کنار گل مارادونا در سال۱۹۸۶ به عنوان بهترین گل تاریخ جام جهانی شناخته میشود، نماد زیباییشناسی بینظیر فوتبال برزیلی بود. برزیل با این پیروزی، جام ژول ریمه را برای همیشه از آن خود کرد و به اولین تیم سهباره قهرمان جهان تبدیل شد.
از اولین فینال در سال۱۹۳۰ تا تاجگذاری مسی در سال۲۰۲۲، جامهای جهانی همیشه بیش از یک رویداد ورزشی بودهاند. این مسابقات، بازتابی از تاریخ، سیاست، فرهنگ و رؤیاهای میلیونها انسان بودهاند. بازی تونس مقابل ژاپن در مونتری، صرفاً هزارمین بازی این مسابقات است، اما این۱۰ بازی، قلب تپنده تاریخ فوتبال جهان محسوب میشوند. حالا باید دید در هزار بازی آینده، کدام تیمها و کدام بازیکنان، نام خود را در کنار این اسطورهها ثبت خواهند کرد.
انتهای پیام/