معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتوگو با «ایران» مطرح کرد؛
توسعه زیرساخت ویزیت بیمار از راه دور
جامعه
129105
کلید سلامت دیجیتال در کشور با ایجاد پرونده الکترونیک رقم خورد. حالا با «تله مدیسین» یا همان پزشکی از راه دور یک قدم به جلو برداشتهایم.
محدثه جعفری - گروه اجتماعی: راهاندازی و گسترش سلامت دیجیتال به همه مردم فارغ از اینکه کجای این سرزمین هستند، کمک میکند تا دسترسی راحتی به همه پزشکان و ارائهکنندگان خدمات سلامت داشته باشند. با فراگیر شدن این خدمت در جامعه، افراد دیگرمجبور نیستند، برای ویزیت یا مشاوره به مطبها مراجعه کنند.
در همین زمینه دکترسجاد رضوی معاون درمان وزارت بهداشت، براساس سیاستهای کلان این وزارتخانه، آییننامهای مبنی بر توسعه خدمات الکترونیک سلامت و تسهیل دسترسی عادلانه مردم به خدمات تخصصی به رؤسای دانشگاههای علوم پزشکی ابلاغ کرد تا نسبت به فراهمسازی زیرساختهای فنی و نظارت مستمر بر اجرای خدمات از راه دور در درمانگاهها و کلینیکها اقدام کنند.
پزشکی از راه دور «تله مدیسین» میتواند موانع جغرافیایی را حذف کند و دسترسی سریعتر به تخصصهای مختلف را برای ساکنین مناطق دوردست و محروم فراهم کند. دکتر رضا شروین بدو، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به این موضوع به «ایران» میگوید: «با فراگیر شدن ویزیت و مشاوره از راه دور، شاهد کاهش سفرهای طولانی و انتظارهای طولانی مدت برای نوبت خواهیم بود. تجربههای داخلی و خارجی نشان میدهد در شرایط مناسب، این خدمات به طور معناداری دسترسی را بهبود میبخشد. قطعاً برای افراد ساکن مناطق کم برخوردار، ویزیت آنلاین میتواند هزینههای مستقیم «هزینه رفتوآمد و اسکان» و غیرمستقیم «از دست رفتن فرصت کاری، مراقبت از فرزند و...» را کاهش دهد.»
ارتقای رضایتمندی از خدمات سلامت با پزشکی از راه دور
دکتر بدو با اشاره به اینکه از سال ۱۴۰۲ در دانشگاه علوم پزشکی تهران درگاه کلینیک مجازی با هدف ارائه خدمات ویزیت و مشاوره آنلاین راهاندازی شده است، توضیح میدهد: «استفاده از این درگاه مجازی در ارائه خدمات از راه دور در زمان جنگ ۱۲ روزه که حفظ امنیت جانی بیماران اولویت بالاتری داشت، نشان داد استفاده از خدمات ویزیت از راه دور هم برای پزشکان و هم بیماران تجربه خوشایند و امنی است که میزان رضایتمندی از شاخص حمایتگری نظام سلامت کشور را به شکل ملموس و محسوسی ارتقا میبخشد.» او در مورد فرآیند ویزیت و مشاوره از راه دور هم میگوید: «ابتدا پزشک متقاضی، برنامه خدمات آنلاین را در درگاه مجازی ثبت میکند. بیمار هم از طریق سامانه، اپلیکیشن یا تماس تلفنی نوبت میگیرد و سپس برای بیمار و پزشک مربوطه پیامک تأیید اخذ نوبت ارسال میشود. در صورتی که بیمار مدارک پزشکی خاص و نتایج پاراکلینیک داشته باشد، میتواند در درگاه مجازی این مدارک را بارگذاری کرده تا پزشک مشاهده کند. از آن طرف پزشک پیش از شروع ویزیت برخط، مدارک ارسال شده را بررسی میکند. ارتباط میان پزشک و بیمار میتواند از سه طریق صوتی، تصویری یا متنی بنا به درخواست بیمار برقرار شود. اگر نیاز به تجویز دارو یا آزمایش هم باشد، پزشک نسخه الکترونیک صادر میکند، چون امکان ثبت پرونده پزشکی در درگاه این سامانهها وجود دارد و بیمار میتواند در هر زمان به مدارک مربوطه دسترسی داشته باشد.»
ویزیت از راه دور فاقد پوشش بیمهای است
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد هزینه این نوع ویزیت یا مشاوره از راه دور میگوید: «مطابق با ابلاغ آییننامه «ویزیت و مشاوره از راه دور» حرف پروانهدار پزشکی، متأسفانه هنوز خدمات دوراپزشکی در تعهد سازمانهای بیمهگر پایه قرار نگرفته است و بیمار باید به شکل آزاد هزینههای ویزیت را پرداخت کند. اما نسخهنویسی و نسخهپیچی برای این بیماران در درگاه بیمههای پایه انجام میشود. در زمان اجرای این طرح در دانشگاه علوم پزشکی تهران، این نوع خدمت فاقد پوشش بیمهای است و پرداخت حقالزحمه برای پزشکان در کمترین زمان انجام میشود، این مزیت موجب شده است، پزشکان مشارکت مطلوبی در این طرح داشته باشند. با ابلاغ آییننامه «ویزیت و مشاوره از راه دور» از طرف وزارت بهداشت، طبعاً انگیزه پزشکان برای مشارکت در این طرح افزایش خواهد یافت.»
اولویت، حفظ اطلاعات بیماران است
طراحی کاربرمحور و ساده برای نوبتگیری تلفنی و دریافت خدمت، در زمان طراحی درگاه مجازی از نقاط مورد تأکید این دانشگاه بود. دکتر بدو با بیان این موضوع به ضرورت توجه به امنیت دادههای بیماران هم تأکید میکند و میگوید: «وزارت بهداشت صراحتاً در ابلاغیهاش خواستار فراهمسازی و نظارت بر زیرساختها توسط دانشگاههای علوم پزشکی شده است. به همین دلیل دانشگاه علوم پزشکی با در نظر گرفتن مواردی مانند شبکه ارتباطی قابل اعتماد، سامانه نوبتدهی و پرونده الکترونیک، سامانه نسخهنویسی الکترونیک و تبادل نتایج پاراکلینیک تلاش میکند زیرساخت لازم را فراهم کند. همچنین سازوکار و احراز هویت و ثبت لاگینگ (کلید محافظ، برای حساب کاربری است که به ما امکان میدهد از امنیت و حریم خصوصیمان مراقبت کنیم) و درگاههای امن برای پرداخت بانکی هم جزو مواردی است که باید در مورد مشاوره و ویزیت از راه دور مورد توجه قرار گیرد.
اما سؤالی که مطرح میشود این است که مردم چطور میتوانند اطمینان حاصل کنند پزشکی که انتخاب کردهاند، همان فرد برقرارکننده ارتباط است. به زبان سادهتر، پزشک شخص دیگری را به جای خودش قرار ندهد. دکتر بدو درباره این چالش توضیح میدهد: «این موضوع راهکارهای مختلفی دارد. به عنوان مثال پروفایلهای تأیید شده توسط نظام پزشکی یا دانشگاه، امضای دیجیتال یا شماره پروانه منطبق با حساب کاربری، تأیید ویدیویی در ابتدای جلسه، علاوه بر این نوبتگیری از طریق پلتفرمهای رسمی دانشگاه یا مراکز دارای اعتبار هم به نوعی این چالش را خنثی میکند و با نمایش شناسه، پروانه پزشک در صفحه نوبت، شفافیت افزایش مییابد.» دکتر بدو درباره نقش «ویزیت از راه دور» در برنامه پزشکی خانواده میگوید: «اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به شکل سنتی یعنی مراجعه حضوری به پزشک خانواده، تکرار آزمایشها، نبود انگیزه برای حضور پزشکان در مناطق محروم و... باعث شده بود، استقبال مردم و پزشکان از این طرح کم باشد. از طرف دیگر تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد، تلفیق پزشکی از راه دور با نظام ارجاع میتواند دسترسی را بهبود و هزینهها را کاهش دهد. به همین دلیل دانشگاه علوم پزشکی تهران در حال راهاندازی و توسعه ارائه خدمت مجازی در سطح یک نظام ارجاع الکترونیک و گسترش آن در سطوح بالاتر نظام ارجاع است.»
انتهای پیام/