آژانس برای نتیجه گرفتن از مذاکره با ایران از سیاسی شدن فاصله بگیرد

گروه سیاسی_ ایران آنلاین: در سال‌های اخیر، برخورد آژانس با ایران بیش از آن‌که تابع ملاحظات فنی و نظارتی باشد، در فضای رقابت‌های ژئوپلیتیکی معنا پیدا کرده است. گروسی در مواضع اخیر خود به‌گونه‌ای سخن گفته که به‌ جای نقش داور بی‌طرف، گویی در مقام بازیگری سیاسی قرار دارد. 

این تغییر لحن، فراتر از دغدغه‌های فنی آژانس و در پیوند مستقیم با تحولات منطقه‌ای از جمله جنگ غزه، منازعات امنیتی در خلیج فارس و فشارهای فزاینده ایالات متحده و رژیم صهیونیستی بر ایران است.

ایران در چنین شرایطی با چالشی چندوجهی مواجه است: از یک‌سو باید از استقلال و مشروعیت برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای خود دفاع کند و از سوی دیگر بکوشد مسیر تعامل فنی با آژانس را باز نگه دارد تا زمینه برای دیپلماسی چندجانبه حفظ شود.

تجربه برجام نشان داده است که همکاری سازنده با آژانس، زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که این نهاد از رفتار سیاسی فاصله بگیرد و بر مبنای اعتماد و شفافیت متقابل عمل کند.

در حال حاضر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در موقعیتی متناقض قرار دارد؛ نهادی که از یک‌سو موظف است بر اساس الزامات حقوقی پادمان‌ها و اصل عدم اشاعه عمل کند و از سوی دیگر، در فضای رقابت و کشمکش قدرت‌های بزرگ، ناگزیر تحت‌تأثیر ملاحظات سیاسی قرار می‌گیرد.

این دوگانگی موجب شده است که مرز میان مأموریت فنی و جهت‌گیری سیاسی آژانس کمرنگ شود. در نتیجه، استقلال نهادی و اعتبار حرفه‌ای آن در معرض تهدید قرار گرفته و سطح اعتماد برخی اعضا، از جمله جمهوری اسلامی ایران، نسبت به بی‌طرفی و رفتار منصفانه آژانس کاهش یافته است.

متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید.