«سیدعلی صالحی» دستگیری از شاعران جوان را وظیفه خود می‌داند

فرهنگ

138729
«سیدعلی صالحی» دستگیری از شاعران جوان را وظیفه خود می‌داند

سیدعلی صالحی نویسنده مجموعه شعر «چیدن محبوبه‌های شب» که دستگیری از شعرای جوان را وظیفه خود می‌داند، گفت: با تمام ایمان و قدرت و قوا از شعر نسل‌های بعد از خودم دفاع کردم.

ایران آنلاین: سیدعلی صالحی امروز، جمعه ۱۲ دی در مراسم رونمایی از مجموعه شش جلدی «طربنامه کائنات» با مرور خاطراتی از سال‌های فعالیت خود گفت: من ۱۷ ساله بودم و نمی‌دانستم که دکتر جواد مجابی شعر من را در روزنامه اطلاعات چاپ کرده است. به اهواز رفتم تا او را پیدا کنم. اولین نقدی هم که نوشتم در همان سنین بود که روی کارهای آقای مجابی نوشتم. بعد از آن منوچهر آتشی، من و چند شاعر جوان مسجد سلیمانی را همراهی کرد تا فعالیت خود را پیش ببریم.

به گزارش ایرنا، صالحی افزود: تا سالی که جایزه فروغ به من تعلق گرفت؛ نه فقط من که نسل‌های جوان آن روزگار این جایزه را دریافت کردند. من نمی دانستم که انقلاب می‌شود و من از مسجد سلیمان، خودم را نجات می دهم و با داوران همان جایزه رفاقت می‌کنم. رفاقت برای من ارجح از خلاقیت در کلمه بود؛ شعر را بهانه می کردم که به دیدار شعرای بزرگ این کشور بروم.

نویسنده مجموعه شعر «چیدن محبوبه‌های شب» ادامه داد: من در آن روزگار تصمیم گرفتم حتما به تهران بیایم. چراکه شهرستان استعدادها را متوقف می کند. تصمیم گرفتم اگر روزی یا زمانی به توانایی‌هایی دست پیدا کردم، حتما به چند شاعر جوان خدمت کنم و این بار را از روی دوش خودم بردارم. خوشبختانه از سال ۱۳۶۸ کارگاه شعر من برگزار شد.

وی با اشاره به اینکه دستگیری از شعرای جوان را بار مسئولیتی بر دوش خود می‌داند، گفت: با تمام ایمان و قدرت و قوا از شعر نسل های بعد از خودم دفاع کردم و شادمان هم هستم. چون برخی نامدار شدند و از دل همین کارگاه ها رشد کردند. اگر آقای مجابی، اسماعیل خویی و سیمین بهبهانی نبودند، شاید ناامید می شدم و تهران نمی‌آمدم و مانند بسیاری از شعرا در کنج شهرستان باقی می‌ماندم.

شاعر مجموعه «دیر آمدی ری را» با بیان تجارب خود در کودکی از زندگی در مسجد سلیمان گفت: آن روزها ما حق نگاه کردن به انگلیسی ها را نداشتیم. اگر آمریکایی‌ها می آمدند تا از بازار مصدق خرید کنند، نمی‌توانستیم به آنها نگاه کنیم. همین مساله در آن سال های کودکانه جزو اولین پرسش های من بود و من را آماده می کرد تا به جهان، نگاه سیاسی‌تری داشته باشیم.

صالحی شان شعر را حفظ کرده است

جواد مجابی شاعر و منتقد ادبی گفت: اگر یک شاعر بزرگ خلاق نتواند در برابر وجاهت عمومی و ثروت و قدرت مقاومت کند، جایی از کارش ایراد خواهد داشت؛ هرچند در نهایت، اثر مهم است اما وقتی به سرگذشت آن شاعر مراجعه می کنند اندکی شرمندگی حاصل می‌شود. سیدعلی صالحی در این میان شان شعر را حفظ کرده و با وسوسه‌های روزمره فریب نخورده و کار خود را در انزوایی که پر از مردم است، انجام داده و با مردم همسو، همزبان و هم‌سرنوشت است.

وی افزود: در هر دوره‌ای عده کمی به مرحله‌ای می رسند که خاص و عام، آنها را می پذیرند و آنها ناگزیر شاعر آن دوره می‌شوند. تعداد اینها فراوان نیست؛ همان طور که غزالی نبود. شاعر می‌گوید: «صد هزاران بی نوا پامال گشت، تا یکی چون احمد غزال گشت» احمد غزالی حتما همانندهای فراوانی داشت اما او توانست رشد کند و احمد غزالی شود. کسانی هم نزدیک به او بودند.

مجابی افزود: بعضی از شعرا هم شاعر هستند اما شان شعر را رعایت نمی‌کنند و این در دوره‌هایی متفاوت است. در هر دوره ای، یک چیز آن شان را پدید می آورد اما به نظر ما استغنای شاعر اهمیت دارد. شاعر پذیرفته که با خلاقیت به شعر خود اعتبار ببخشد. در دوره ما، بعد از نیما یوشیج به ما آموختند که باید از تمام قدرت‌های موجود حتی قدرت افکار عمومی، مستقل بود؛ بایستی به اعتلای خود هنر بیاندیشیم و در منتهای ظرفیت ذهنی خودمان فکر کنیم.

نویسنده کتاب «نیشخند ایرانی» با تاکید بر لزوم جداشدن از ثروت و قدرت برای جاودانگی شاعر گفت: تجربه تاریخی به ما آموخته که فردوسی هم مثل سلطان محمود غزنوی یک قدرت است؛ چه بسا که قدرت او واقعی تر به نظر می‌رسد و این بسیار سخت است.

صالحی از ادبیت به واقع‌گرایی رسیده است

محمود معتقدی نویسنده و منتقد ادبی هم درباره این اثر گفت: علی صالحی پیش از این کتاب، ۵۵ اثر دارد و همین برای من اهمیت بیشتری دارد. صالحی در میان هم نسلان خود از چهره های نامدار و تاثیرگذار است و زبان خاص خود، حس عاطفی و حس اشتراک با خواننده را دارد.

وی افزود: با این کتاب به گمان من تفاوت هایی از نظر زبانی و هدایت فرم و محتوا صورت گرفته است. ایشان یک نحله جدیدی را تجربه می کند و زبان خاصی را دنبال می کند که شعر در آن شبیه گفتار است. او در این ۶ جلد، نگرش متفاوتی را مطرح می کند. این مجموعه نسبت به باقی مجموعه های ایشان واقع گرایانه تر نوشته شده است.

معتقدی ادامه داد: آن ادبیت و شعریتی که در آثار گذشته صالحی وجود دارد، در این اثر به یک دانایی، واقع‌گرایی و گزارش‌محوری رسیده است. نگرش او به کائنات در این اثر نشان داده شده است. احمدرضا احمدی و فروغ فرحزاد در این منظومه قدم زدند و شعر گفتار را تجربه کردند اما صالحی هم آن را به گونه دیگری زندگی می‌کند. در این روزگار سیدعلی صالحی نسبت به هم نسلان خود چند پله جلوتر است. چون توانسته جهان را بهتر از من نوعی ببیند و این تجارب را به زبان بکشاند.

پر رنگ شدن تغزل در اشعار صالحی پس از انقلاب

کامیار عابدی نویسنده و پژوهشگر نیز به ویژگی شعر صالحی پس از انقلاب اشاره کرد و گفت: صالحی در اشعار خود پس از انقلاب از مخاطبان خاص به مخاطبان عام رسید و این مستلزم این بود که علاوه بر شعر گفتار به نحو وسیعی به خاطرات و زندگی شخصی خود ارجاع بدهد.

وی با اشاره به اینکه همین ناخودآگاه، شاعر را به سمت رمانتیسیسم می برد، گفت: فضا پیش از انقلاب مناسب برای شعر تغزلی نبود؛ بنابراین در بخشی از شعرهای ایشان پس از انقلاب، عناصر رمانتیک و ارجاع به مسائل اجتماعی و زندگی شخصی پر رنگ می شود و استمرار پیدا می کند اما در دهه‌های اخیر ایشان با توجه به پیشرفت سن و سال، تحولات و دگرگونی هایی را تجربه می کند و نوعی فکر حکمت‌آمیز را پی می‌گیرد.


انتهای پیام/
دیدگاه ها