تجلی هویت در میدان ورزش

ایران آنلاین: یکی از مهم‌ترین نکاتی که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در جمع ورزشکاران، قهرمانان المپیک و پارالمپیک به رعایت آن تأکید داشتند، موضوع ایجاد و شکل‌گیری «ورزش قوی» بود که مورد توجه عموم ورزشکاران، مربیان و مدیران ورزش قرار گرفت. تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی به موضوع «ایران قوی، ورزش قوی» نشان داد، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به تأثیرگذاری حوزه ورزش در جامعه اعتقاد راسخ داشتند و این که باید همچنان این موضوع به عنوان یک استراتژی کلیدی مورد توجه مسئولان ورزش ایران قرار گیرد تا ایران قدرتمند به ورزشی قوی و مستحکم دست یابد.
بازخوانی بیانات رهبر شهید انقلاب در ملاقات متعدد با ورزشکاران و قهرمانان در ادوار مختلف می‌تواند چشم‌انداز پیش‌روی مدیریت ورزش ایران را به خوبی ترسیم کند تا به دستاوردهای مهم دست یابیم. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در یکی از ملاقات‌های خود با اعضای کاروان‌های اعزامی ایران به بازی‌های المپیک و پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس نکات مهمی را مطرح کردند که به نظر می‌آید مرور بیانات رهبر شهید در چهلمین روز شهادت ایشان می‌تواند در آستانه رویدادهای مهم آسیایی و جهانی چراغ راه مدیران ورزش ایران محسوب شود.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در شهریورماه 1403 در ملاقات با قهرمانان و مدال‌آوران تأکید کردند: «به ورزش به عنوان یک کار نمایشی نباید نگاه کرد؛ یک کار جدی است. آقای دنیامالی، وزیر محترم، اینجا خیلی خوب و جامع صحبت کردند و ابعاد مختلف تأثیر ورزش در صحبت‌های ایشان ذکر شد: تأثیر اجتماعی دارد، تأثیر روانی دارد، تأثیر دیپلماسی دارد و یک عمل مهم و اساسی در دیپلماسی عمومی است، تأثیرات گوناگونی دارد و مجموعاً کشور را بالا می‌برد، لذا باید مسأله ورزش را جدی گرفت.»
رهبر شهید انقلاب به موضوع ورزش بانوان و موفقیت ورزشکاران خانم در میادین جهانی و بین‌المللی نیز اهمیت بسیار زیادی می‌دادند، ایشان در این باره می‌فرمایند: « در ورزش‌های بین‌المللی و آوردگاه‌های جهانی در ورزش، فقط قدرت بدنی و مهارت ورزشی نیست که نشان داده می‌شود، [بلکه] قدرت روحی و اعتماد به نفس ملت ایران هم به رخ بدخواهان کشیده می‌شود؛ این خیلی مهم است. اینکه این دختر عزیز ما مدال خودش را اهدا می‌کند به بچه‌های غزه یا فلسطین، این در دنیا خیلی پُرمعناست یا اینکه اسم کاروان را مثلاً می‌گذارند «خادم‌الرضا»، خیلی معنا در این هست. حفظ حجاب این خانم‌های ورزشکار، یا اینکه ورزشکار ما و قهرمان ما با زن بیگانه وقتی که می‌خواهد جایزه‌اش را اهدا کند، دست نمی‌دهد، این خیلی پُرمعناست.
این نشان‌دهنده‌ اعتماد به نفس است؛ این نشان‌دهنده‌ آن است که ایرانی هویت خودش را ارج می‌نهد، برای هویت خودش ارزش قائل است. هویت ملی و هویت اعتقادی و اسلامی؛ این در امسال کاملاً بُروز و ظهور داشت؛ این، نشان داده شد. پرچم فلسطین را نشان دادند. ورزشکار ما می‌آید با رفقایش پرچم فلسطین را نگه می‌دارند، به قول شماها عکس سلفی می‌گیرد؛ اینها خیلی باارزش است، این خیلی بااهمیت است. من به هیچ وجه از این چیزها آسان عبور نمی‌کنم؛ من روی تک‌تک اینها تکیه می‌کنم و در ذهن خودم و در زبان خودم یکایک این کارها را برای مردم معنا می‌کنم. بنابراین یک نکته این است که شما در میدان ورزش، علاوه بر قدرت بدنی، علاوه بر مهارت ورزشی و توانایی‌های جسمی، یک توانایی معنوی را هم نشان دادید، هویت را هم ارائه کردید. این را قدر بدانیم و ارج بگذاریم؛ این یک نکته.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ملاقات‌های خود با ورزشکاران و مدیران ورزشی به موضوع اهمیت ورزش همگانی همیشه تأکید داشتند، ایشان در بیانات خود در خصوص اهمیت این حوزه تأکید داشتند: «یک نکته‌ دیگر توجه به ورزش همگانی است که مورد غفلت قرار نگیرد؛ البته بنده طرفدار توجه کامل به ورزش حرفه‌ای و ورزش قهرمانی هستم و بارها هم گفته‌ام، اما این ما را از ورزش همگانی غافل نکند. مردم باید همه ورزش کنند؛ این امروز در کشور ما وجود ندارد. بسیاری از جوان‌ها ورزش نمی‌کنند. جوان‌ها هم باید ورزش کنند، میانسال‌ها هم باید ورزش کنند، پیرها هم باید ورزش کنند؛ هر کسی بر حسب وضع خودش و توانایی خودش ورزشی دارد، باید همه ورزش کنند. این ورزش‌ همگانی بسیاری از هزینه‌های کشور را کم می‌کند، نه‌فقط هزینه‌های جسمی مثل سلامت و مانند اینها، بلکه هزینه‌های اخلاقی را هم کم می‌کند.»
یکی دیگر از مواردی که رهبر شهید انقلاب به رعایت و اجرای آن تأکید داشتند، موضوع توجه به استعدادهای موجود در حوزه مربیگری داخل کشور بود، ایشان در این رابطه تأکید داشتند: «امروز در تعدادی از کشورها مربیان ایرانی استخدام شده‌اند، مشغول کارند، [ولی] ما خودمان از مربیان ایرانی کمتر استفاده می‌کنیم و دنبال مربیان خارجی هستیم. مربی ایرانی، ایرانی است و بیشتر با حال و هوای کشور آشناست. امیدواریم ان‌شاء‌الله که خدای متعال، هم به شما ورزشکارها و هم به مسئولان محترم ورزش در بخش‌های مختلف توفیق بدهد تا بتوانید کارها را به بهترین وجه پیش ببرید. بنده هم خوشحالم از اینکه بحمدالله ورزش رو به پیشرفت است و این پیشرفت باید ان‌شاءالله ادامه پیدا کند.»

کیومرث هاشمی، رئیس اسبق کمیته ملی المپیک در گفت‌و‌گو با «ایران»:

رهبر شهید، مدافع ورزش قهرمانی بودند

مهری رنجبر/ کیومرث هاشمی، رئیس اسبق کمیته ملی المپیک و وزیر سابق ورزش و جوانان، رهبر شهید را مدافع اصلی پا گرفتن ورزش قهرمانی در ایران پس از انقلاب می‌داند؛ چرا که ایشان معتقد بودند ورزش نماد امید و هویت ایران است. او می‌گوید:«رهبر شهید، در قامت رهبر، همیشه نگاه ویژه‌ای به ورزش داشتند. شاید تذکر این نکته لازم باشد که در دهه اول انقلاب، ورزش قهرمانی در ایران که نماد امید و هویت می‌شود، خیلی مورد توجه نبود و حتی بعضی‌ها آن را قبول نداشتند، اما رهبر شهید تنها مدافع ورزش قهرمانی به‌عنوان نماد امید بودند. زمانی ورزش قهرمانی رسماً اعلام شد که مرحوم علیرضا سلیمانی در فینال ۱۳۰ کیلوگرم قهرمانی جهان کشتی (۱۹۸۹ مارتینتی) با شکست کشتی‌گیر آمریکایی، قهرمان جهان شد.

او در حالی روی سکو رفت که یک سمت او کشتی‌گیر شوروی سابق بود و سمت دیگر کشتی‌گیر آمریکایی و پرچم ایران بالاتر از آنها قرار گرفت. همان موقع حضرت آقا اعلام کردند:«من بارها گفته‌ام که ورزش قهرمانی نه‌تنها لازم، بلکه واجب است.» این شروع ورزش قهرمانی در ایران بود و ایشان تأکید زیادی روی هویت ملی داشتند که ورزش قهرمانی می‌تواند هویت ملی ما باشد. ورزشکاران می‌توانند نماد امید باشند و خودشان را به دنیا نشان دهند.

شاید دستاوردهای زیادی داشتیم، اما سیستم رسانه‌ای دنیا آن را سانسور می‌کرد؛ اما ورزش و سکوی قهرمانی دیگر سانسورشدنی نبود. وقتی ورزشکار ایرانی در بازی‌های المپیک، قهرمانی جهان و حتی رقابت‌های سطح آسیا روی سکو می‌رود، دنیا او را می‌بیند و دیگر نمی‌توانند جلوی آن را  بگیرند.»
کیومرث هاشمی نکات مهم در صحبت‌های رهبر شهید در دیدار با جامعه ورزش را اینچنین برمی‌شمارد:«ایشان روی مسائل اخلاقی در ورزش تأکید زیادی داشتند. البته مدال هم مهم بود، اما از نظر حضرت آقا چیزی که به ورزش قهرمانی ارزش می‌داد، مسائل اخلاقی و ادای مسئولیت‌های اجتماعی بود. حضرت آقا ورزش را سکویی برای خودباوری جوانان در عرصه‌های بین‌المللی می‌دانستند تا آنها به قله‌ها برسند. ورزش، بویژه قهرمانی را برای کشور حیاتی می‌دانستند.

به نظر ایشان، نقش قهرمانان در میدان ورزش خیلی مهم و اثرگذار است؛ وقتی ورزشکار بعد از قهرمانی به پرچم سجده می‌کند و قرآن را می‌بوسد، تأثیر این حرکات خیلی بیشتر است تا ده‌ها سخنرانی. جدای از آن، همیشه بر رسیدگی به معیشت، اشتغال و رفع مشکلات قهرمانان (در بخش قانونگذاری و قوه مجریه و در بخش اجرایی که وزارت ورزش و جوانان متولی بود) تأکید می‌کردند. اگر ورزشکاران گلایه‌هایی داشتند، به مسئولان برای رسیدگی تذکر می‌دادند، چرا که ورزشکاران را سرمایه بزرگ کشور می‌دانستند که اگر به آنها توجه نشود، آسیب آن به صورت کلان به کشور می‌رسد. اما مهم‌ترین فرمایش رهبر شهید در دیداری بود که بحث «ایران قوی و ورزش قوی» را مطرح کردند؛ نکات کلیدی که می‌تواند ایران را با ورزش قوی کند؛ اصلی که خیلی از کشورها با پی بردن به نقش مهم آن، سرمایه‌گذاری کلانی روی آن انجام دادند.»
وی در ادامه توضیح داد:«ایشان توجه خاصی هم به ورزش زنان داشتند، چرا که بعد از انقلاب نسبت به حضور زنان در ورزش قهرمانی سختگیری می‌شد و حتی بعضی نگاه‌های محدودکننده وجود داشت، اما وقتی فدراسیون‌ها لباس بچه‌ها را به تأیید فدراسیون‌های جهانی رساندند، حضور زنان پررنگ‌تر و باعث رشد ورزش زنان شد. حتی زنان ایران قبل از انقلاب مدال المپیک نداشتند، اما حالا در دو المپیک، دختران ما مدال‌آور شده‌اند. ورزش زنان ما در قهرمانی جهان هم موفقیت‌های خیلی خوبی گرفته یا حتی در بازی‌های آسیایی بخش عمده‌ای از مدال‌آوری روی دوش آنهاست. مقام معظم رهبری جدای از مدال‌آوری، به حضور زنان با پوشش اسلامی در میادین توجه ویژه‌ای داشتند.»
هاشمی پیام‌های رهبر شهید پس از افتخارآفرینی ورزشکاران را حرکتی بی‌نظیر در دنیا می‌داند:«توجه رهبر شهید به ورزش و ورزشکاران، رفتاری بی‌نظیر در دنیا بود. یک بچه در خانواده با حرکت کوچکی مورد تشویق پدر یا مادر قرار می‌گیرد و انگیزه زیادی پیدا می‌کند.»
 

میراسماعیلی، رئیس فدراسیون جودو در گفت و گو با «ایران»:

با دعای رهبر شهید، ورزش را قوی ادامه می‌دهیم

آرش میراسماعیلی که به دلیل مبارزه نکردن با حریف اسرائیلی در المپیک آتن، یکی از محبوب‌ترین ورزشکاران رهبر شهید محسوب می‌شد، درباره خاطراتش از ملاقات با رهبر شهید انقلاب می‌گوید:« رهبر شهید در آخرین دیدارشان با جامعه ورزش به موضوع «ایران قوی، ورزش قوی» اشاره کرده بودند، پس پیروان راه ایشان باید در تمامی مسیر قهرمانی خود این نکته را به خاطر داشته باشند تا همیشه ورزش ایران قدرتمند بماند.»
رئیس فدراسیون جودوی کشورمان ضمن عرض تسلیت به جامعه ایران، از دیدارهای خود با رهبر شهید صحبت کرد: «جای ایشان در این ۴۰ روز خالی است و همه دلمان برای ایشان و سخنرانی‌های کوبنده و دلگرم‌شان که جامعه را رهبری می‌کردند، بسیار تنگ شده است. البته در حال حاضر رهبر کشورمان که فرزند خلف رهبر شهید ما هستند، مطمئناً راه پدر را ادامه خواهند داد و همچون ایشان پیگیر ورزشکاران و قهرمانان خواهند بود.»
او در ادامه نیز توضیح داد:« به خاطر دارم بعد از بازگشت از المپیک آتن، هنگام دیدار رهبری با ورزشکاران المپیکی، من درست پایین پای آقا نشسته بودم و ایشان مستقیماً گفت: « آرش عزیز، کاری که انجام دادی کمتر از مدال طلا نیست.» نام بردن من به اسم کوچک برایم بسیار ارزشمند بود. یک بار هم نامه‌ای از روی دلتنگی بابت مشکلی که در فدراسیون برایم ایجاد شده بود، برای ایشان نوشتم و پدرانه جوابم را به طور شفاهی دادند.»
میراسماعیلی در خصوص دیدارهای جمعی ورزشکاران و قهرمانان با رهبری هم گفت: « در هر دیدار، رهبر نکات فنی را به ما یادآوری می‌کردند که غافلگیر می‌شدیم. ذوق و شوقی که در این ملاقات‌ها از خود نشان می‌دادند، تمامی ما را به وجد می‌آورد و اینکه ایشان چقدر به ورزش اهمیت می‌دادند.»
او همچنین با اشاره به گذر از جنگ تحمیلی و روزهای پیش روی ورزش کشور مطرح کرد: «همان‌طور که ۴۰ روز کامل مردم و رزمندگان ما دلاورانه در خیابان جنگیدند و این پیروزی بزرگ را به دست آوردند، اکنون نوبت قهرمانان و ورزشکاران ماست که در تمامی میادینی که از امروز هستیم، با توجه به فرمایشات رهبر شهید، ورزش قوی را به نمایش بگذاریم. مطمئنم ایشان زنده‌اند و بر کارها و تلاش‌های ما واقف هستند و با دعای امام شهیدمان در میدان قوی‌تر ظاهر می‌شویم.»

روح الله رستمی، قهرمان پاراوزنه‌برداری پارالمپیک پاریس در گفت و گو با «ایران»:

رهبر شهید انگیزه زیادی به ورزشکاران می‌دادند

 روح‌الله رستمی، قهرمان پارا وزنه‌برداری جهان و پارالمپیک، معتقد است رهبر شهید در دیدارهایی که با ورزشکاران داشتند، با تسلط کامل درباره ورزش صحبت می‌کردند. ایشان علاوه بر تشویق آنها، همیشه نکات کاربردی را هم به ورزشکاران و هم به مدیران گوشزد می‌کردند:«حضرت آقا در صحبت‌های خود روحیه و انگیزه زیادی به ورزشکاران می‌دادند.

مباحثی مطرح می‌کردند که واقعاً برای ما ورزشکاران قابل فهم و استفاده بود. مثلاً درباره فرهنگ ورزش و ورزشکاری همیشه می‌فرمودند: « قهرمانان زیر نظر مردم هستند. مردم شما را می‌شناسند، اما نه فقط در میدان ورزش که در خیابان، محل کار و امثال آن. شما می‌توانید الگوی اصلاح، نجابت، شرافت و طهارت باشید. رفتارتان را در بیرون میدان قهرمانی و ورزش جوری تنظیم کنید که با رفتار خوب در میدان ورزش تطبیق کند.»
قهرمان پارا وزنه‌برداری معتقد است، رهبر شهید، ورزش قهرمانی را قله می‌دانستند:«ایشان می‌فرمودند ورزش قهرمانی یک قله است و باید محرکی شود تا مردم به سمت آن حرکت کنند، نه اینکه همه ورزش قهرمانی کنند، بلکه همه برای انجام ورزش تشویق شوند. یعنی ورزش در چشم مردم از جوان گرفته تا پیرها شیرین شود.»
به گفته رستمی، رهبر همیشه پس از ترغیب جوانان به ورزش، آنها را به تهذیب نفس نیز تشویق می‌کردند: «ایشان کنار تشویق جوانان به ورزش، همیشه تهذیب نفس را هم به جوانان تذکر می‌دادند. 
حضرت آقا تأکید داشتند که کنار تربیت بدنی، باید به تربیت نفس در همه جوانب انسانی، اخلاقی و دینی هم رسیدگی کرد و خود را از این بُعد نیز رشد داد.»
قهرمان پارا وزنه‌برداری پارالمپیک همه صحبت‌های رهبر را کاربردی می‌داند: « تسلط کامل رهبر شهید بر موضوعات ورزشی برای ورزشکاران و مباحث مدیریتی طوری بود که ما فکر می‌کردیم سال‌هاست ایشان در رأس ورزش هستند. در دیدارها نکات مدیریتی و کاربردی مثل پیگیری ورزش به صورت علمی و تخصصی را به مدیران ورزش گوشزد می‌کردند. بعد از آن هم ورزش ایران به سمت علمی‌تر شدن حرکت کرد و با متدهای علمی و پزشکی، شرایط جسمانی ورزشکاران مورد بررسی قرار می‌گرفت و برای بهبود عملکرد ورزشکاران کارهای خوبی انجام شد.» 

روایت مهدی جلوه، بازیکن تیم ملی والیبال از دیدار با رهبری

هدیه رهبری را هنوز دارم

 مهدی جلوه، سرعتی‌زن ملی‌پوش والیبال، بعد از قهرمانی در رقابت‌های جوانان جهان در سال ۲۰۱۹ با رهبر شهید دیدار کرد؛ دیداری که مادرش هنگام استقبال از تیم در فرودگاه امام خمینی (ره) درخواست کرده بود. انتظار مادر مهدی جلوه برای دیدار با رهبر خیلی طولانی نشد. او با پسرش، همراه نخبگان دانشگاهی با رهبر دیدار  و بعد از ملاقات عمومی، جداگانه و از نزدیک با رهبر گفت‌وگو کردند. جلوه، سرعتی‌زن والیبال، آن روز را خیلی خوب به خاطر دارد:«من و خانواده‌ام همراه نخبگان دانشگاهی با رهبر دیدار داشتیم. آن روز رهبر درباره مسائل متفاوت دینی، اعتقادی و مسائل روز سیاسی صحبت کردند. اما سخنی که از ایشان به دل من نشست، ملکهٔ ذهنم شد و سرلوحهٔ کارم قرار دادم، با این مضمون که هر سختی و مشکلی هست و هر فشاری باید انگیزه‌ای شود برای عملکرد بهتر و ایجاد شرایط بهتر. این بیانات رهبری انگیزهٔ خیلی زیادی به من داد. یاد گرفتم شاید شرایط سخت باشد، اما نباید بهانه‌ای برای نرسیدن به هدف شود. چرا که وقتی باور، ایمان و عزم باشد، بقیه مسائل مهم نیست.»
به نظر او، نکاتی که رهبر مطرح می‌کردند واقعاً کارگشا بود:«صحبت‌های آیت‌الله خامنه‌ای انگیزه و انرژی زیادی به من داد، به ویژه که من آن موقع ۱۸-۱۹ ساله بودم و برایم خیلی جالب بود که شخص اول مملکت را می‌دیدم. کسی که به رغم همه مشغله‌ها، وقت گذاشته بود برای صحبت با جوانان کشور. وقتی از ما تقدیر کرد، حس خیلی خوبی به من می‌داد. صحبت‌هایی که به دل می‌نشست. سوای از فن بیان بی‌نقص ایشان و شخصیت کاریزماتیک و مهربانی که داشتند.»
هم‌صحبتی با رهبر از نزدیک، بعد از دیدار عمومی، همراه پدر و مادرش، برای جلوه خاطره‌ای ماندگار شد:«وقتی جلسهٔ عمومی با نخبگان دانشگاهی تمام شد، من، مادر و پدرم از نزدیک با حضرت آقا صحبت کردیم. ایشان بعد از شوخی و گپ‌وگفتِ خودمانی به من گفتند: «خدا شما را برای هم حفظ کند و همه را برای من.» حتی پرسیدند قدت چقدر است. صحبت‌هایی که هنوز وقتی یادم می‌آید باعث شور و شعف من می‌شود. و جدای از هدیه‌ای که به همه داده بودند، انگشتری که به دست داشتند را به من هدیه دادند که هنوز آن را دارم.»
 

خاطره گویی صادق بیگدلی از دیدارهای متعدد با رهبر شهید

آقا گفتند مدال پارالمپیک دو برابر ارزش دارد

گفت:«ضمن تسلیت به همه مردم ایران و جامعه مسلمان جهان، باید بگویم اتفاق بسیار تلخی بود. خاطرات بسیاری از رهبر دارم و بیشترین آنها مربوط به دیدارهایی است که پس از بازگشت از هر رویداد پاراآسیایی یا پارالمپیک برگزار می‌شد؛ ایشان پیش از هر نهاد و سازمانی، با فاصله چهار تا پنج هفته برای ما مراسم ترتیب می‌دادند و همه به دیدارشان می‌رفتیم که خیلی ارزشمند بود.»
بیگدلی با ذکر خاطره‌ای از دیدار با رهبر یادآور شد:«در آخرین دیداری که با رهبری داشتیم، ایشان گفتند مدال پارالمپیکی‌ها دو برابر ارزشمندتر از سایر مدال‌هاست. این برای ما ورزشکاران توان‌یاب بسیار ارزشمند و مهم بود و روحیه‌ای مضاعف به ما داد. رهبر شهید چنان صحبت می‌کردند و نکات مختلف را بیان می‌داشتند که گویی در تمام رشته‌ها حضور دارند و همه چیز را دنبال می‌کنند. تیم ما همیشه و در همه مسابقات پرچم بزرگی به همراه داشت که بعد از قهرمانی بر آن بوسه می‌زدیم و با آن روی سکو می‌رفتیم. ایشان با اشاره به آن لحظات، نشان دادند در شرایطی که به‌عنوان یک رهبر بزرگ، دغدغه‌های بزرگی داشتند، از نکاتی می‌گفتند که ما تعجب می‌کردیم و در کنارش صحبت‌های پدرانه می‌کردند و درس زندگی می‌دادند. ما کم‌کم متوجه می‌شویم چه گوهر بزرگی را از دست داده‌ایم.»
کاپیتان تیم ملی والیبال نشسته در ادامه به نکته‌ دیگری اشاره کرد:«دیدارهای زیادی با ایشان داشتیم و به خاطر دارم اولین‌بار که با رهبر روبه‌رو شدم، سن کمی نداشتم ولی چهره نورانی و برجسته ایشان باعث شد زبانم بند بیاید. روبوسی کردم و ایشان با دلگرمی از والیبال نشسته صحبت کردند که تیم بسیار قدرتمندی است.»