امیر رحیمی قاضی‌کلایه: حاکمیت هوش مصنوعی، مزیت رقابتی سازمان‌های آینده

هوش مصنوعی اکنون در تمام لایه‌های تصمیم‌گیری سازمانی حضور دارد؛ از مدیریت منابع انسانی و تحلیل ریسک مالی تا بهینه‌سازی زنجیره تامین و پیش‌بینی رفتار مشتری است. اما پذیرش گسترده این فناوری بدون چارچوب حاکمیتی روشن، خطراتی را وارد معادله سازمانی می‌کند که نه با سرعت بیشتر استقرار و نه با سرمایه‌گذاری بیشتر حل‌پذیر نیستند.

مدیر نمونه جهادی کشور: یک سوال اساسی در اینجا مطرح است که چرا حاکمیت هوش مصنوعی اولویت راهبردی است

وی افزود کارآمدترین الگوریتم‌ها می‌توانند در غیاب نظارت انسانی مناسب، تصمیماتی بگیرند که به جای بهینه‌سازی، ریسک‌های پنهان را تشدید ‌کنند. گروه مشاوران مک‌کینزی در تحقیقی که در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد نشان داد بیش از ۵۵ درصد مدیران ارشد، نگرانی‌های جدی درباره شفافیت، پاسخگویی و تبعات اخلاقی سامانه‌های هوش مصنوعی سازمانی دارند، اما کمتر از یک‌سوم آن‌ها دارای چارچوب حاکمیتی رسمی در این حوزه هستند.

نائب رئیس هیات مدیره سرمایه گذاری صدر آرین اعلام نمود سه رکن حاکمیت هوش مصنوعی در سازمان‌های پیشرو حائز اهمیت می باشند. ابتدا، شفافیت الگوریتمی است. تصمیمات هوش مصنوعی باید قابل توضیح، قابل ردیابی و قابل ممیزی باشند. دوم، نظارت انسانی ساختارمند بوده و حاکمیت هوش مصنوعی به معنای محدودکردن فناوری نیست. در واقع به معنای تعریف دقیق می توان گفت مرزهای تصمیم‌گیری خودکار و حفظ اقتدار انسانی در تصمیم‌های با اثر راهبردی یا اجتماعی در سازمان‌های پیشرو بالاست. به عنوان نمونه شرکت‌هایی مانند ماکروسافت، یونیلیور و زیمنز کمیته‌های حاکمیت هوش مصنوعی در سطح هیئت‌مدیره تشکیل داده‌اند که مستقل از تیم‌های فنی عمل می‌کنند و اختیار توقف یا بازطراحی هر سامانه را دارند. و در نهایت یکپارچگی با اهداف زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی می باشد. سرمایه‌گذاران بزرگ جهانی اکنون از سازمان‌ها می‌خواهند که ریسک‌های هوش مصنوعی را درست مانند ریسک‌های زیست‌محیطی و اجتماعی در گزارش‌های حاکمیت شرکتی افشا کنند. بلکراک و ونگور که مجموعاً بیش از ۱۸ تریلیون دلار دارایی مدیریت می‌کنند، حاکمیت هوش مصنوعی را به یکی از معیارهای ارزیابی سرمایه‌گذاری تبدیل کرده‌اند.

این مدرس دانشگاه در ادامه افزود، تفاوت سازمان‌های پیشرو با سازمان‌هایی که صرفاً فناوری را مستقر می‌کنند در یک نکته محوری است که پیشروها هوش مصنوعی را به عنوان یک موجودیت سازمانی می‌بینند که نیازمند حاکمیت، فرهنگ و مسئولیت است و نه صرفاً ابزاری که کارایی را بالا می‌برد. این بلوغ سازمانی مستلزم آن است که مدیران ارشد سواد هوش مصنوعی داشته باشند، نه لزوماً دانش فنی عمیق؛ بلکه توانایی پرسیدن سوال‌های درست مانند، این الگوریتم چه چیزی را بهینه می‌کند؟ چه کسانی از خروجی آن آسیب می‌بینند؟ چه جهت گیری در داده‌های آموزشی‌اش پنهان است؟

مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری صدر آرین، بر این باور است که سازمان‌ها می بایست حاکمیت هوش مصنوعی را نه به عنوان هزینه انطباق، بلکه به عنوان سرمایه‌گذاری راهبردی ‌بینند. و در نهایت می توان گفت در اقتصاد دیجیتال، سازمانی که می‌داند چگونه بر هوش مصنوعی حکمرانی کند، می‌داند چگونه آینده را مدیریت کند.

#حکمرانی

#معدن

#هوش_مصنوعی

#سرمایه_گذاری_صدرآرین

#امیر_رحیمی_قاضی_کلایه