تولید بیش از پنج میلیون واحد مسکونی در نوسازی بافت فرسوده
در شرایطی که کشور با نیاز جدی برای تولید مسکن مواجه است، توجه جدی و حمایت همهجانبه از نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده نهتنها یک ضرورت شهری، بلکه یک ظرفیت عظیم ملی برای حل مشکل مسکن به شمار میرود.
یداله آقایی، معاون ساماندهی و بازآفرینی، شرکت بازآفرینی شهری ایران: درسالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ به طور متوسط حدود ۲۲درصد از تولید مسکن کشور در بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری انجام شده که این رقم نشاندهنده ظرفیت بالای این محدوده از شهرها برای تأمین بخش قابل توجهی از نیاز مسکن است.
از سوی دیگر نوسازی مسکن مردممحور در این بافتها کاملاً همراستا با شعار سال ۱۴۰۵ مقام معظم رهبری مبنی بر «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» و اهداف برنامه هفتم پیشرفت کشور است که بر جهش تولید مسکن، مردمیسازی اقتصاد و بازآفرینی شهری پایدار تأکید دارد. بر اساس آخرین آمارهای مرکز آمار ایران و گزارشهای وزارت راه و شهرسازی، بالغ بر ۱۷۷ هزار هکتار از انواع گونههای بافت فرسوده، ناکارآمد شهری، تاریخی و سکونتگاههای غیررسمی در کشور شناسایی شده است.
طبق آمار رسمی سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، بالای ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی بشدت ناپایدار در کشور وجود دارد که نیازمند اقدام فوری است. کارشناسان تأکید دارند که با تمرکز بر بازآفرینی این بافتها، امکان ساخت و تولید بیش از ۵ میلیون واحد مسکونی جدید فراهم میشود و ظرفیت سکونتگاهی کشور به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت. در ماده ۴۹ برنامه هفتم پیشرفت، اهداف کمی مشخصی برای این حوزه تعیین شده است؛ از جمله کاهش ۲۰ درصدی سطح بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری و نوسازی ۵۰۰ هزار واحد مسکونی طی دوره برنامه.
مزایا و دستاوردهای نوسازی بافت فرسوده
• افزایش چشمگیر عرضه مسکن: نوسازی این مناطق ظرفیت تولید بیش از ۵ میلیون واحد مسکونی جدید را ایجاد میکند وهمانگونه که بیان شد هماکنون متوسط ۲۲ درصد از تولید مسکن کشور در این محلات محقق میشود که نشاندهنده پتانسیل بالای این رویکرد است. با توجه به وجود بیش از ۲.۷ میلیون واحد بشدت ناپایدار، حمایت از نوسازی مردممحور از طریق تسهیلات و مشوقها میتواند بخش عمدهای از نیاز انباشته مسکن را پوشش دهد و فشار بر حاشیهنشینی و قیمت مسکن را کاهش دهد.
• بهبود ایمنی، تابآوری شهری و کیفیت زندگی: جایگزینی بناهای ناپایدار(بالای ۲.۷ میلیون واحد) با ساختمانهای مقاوم، استانداردهای روز ایمنی و امکانات مدرن، تابآوری شهرها در برابر بلایای طبیعی را به طور چشمگیری افزایش میدهد و جان هزاران شهروند را حفظ میکند.
• مزایای اجتماعی، هویت تاریخی و حس تعلق خاطر: نوسازی با حفظ هویت تاریخی و فرهنگی بافتها، حس تعلق خاطر ساکنان را تقویت کرده، پیوندهای اجتماعی را افزایش میدهد و از تخریب سرمایه اجتماعی جلوگیری میکند. این رویکرد، زندگی محلهای پویا و هویتمند را احیا میکند.
• رشد اقتصادی و اشتغالزایی: هر پروژه نوسازی، زنجیرهای از اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و به رونق اقتصادی محلی و ملی کمک میکند.
• بهبود منظر شهری، آثار زیستاجتماعی و محیط زیستی: کاهش ترافیک، افزایش فضای سبز، ارتقای خدمات شهری، کاهش مصرف انرژی و آلودگی و بهبود کیفیت هوای محلات از مهمترین آثار مثبت زیستمحیطی و اجتماعی نوسازی است.
• عدم گسترش افقی شهرها و جلوگیری از حاشیهنشینی: با استفاده از ظرفیتهای درونی شهرها (وجود زیرساختهای آماده)، از گسترش افقی بیرویه جلوگیری شده، هزینههای هنگفت خدماترسانی به مناطق جدید کاهش مییابد و مهاجرت به حاشیهها مهار میشود.
• جذب سرمایهگذاری خصوصی: با مشوقهایی مانند تراکم تشویقی، تسهیلات بانکی و تخفیفات عوارض، بخش خصوصی به طور گسترده وارد میدان میشود.
زمان اقدام فرا رسیده است. حمایت همهجانبه دولت، مجلس، شهرداریها و نهادهای مرتبط از پروژههای نوسازی بافت فرسوده، تحققبخش شعار سال مقام معظم رهبری، اهداف برنامه هفتم پیشرفت (از جمله ماده ۴۹) و گام مهمی در جهت جهش تولید مسکن، اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار شهری است. تجربه کشورهای موفق نشان میدهد این رویکرد با حل مشکل مسکن، تحولات اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیستمحیطی مثبتی به همراه دارد.
کشور ما با استفاده ازاین ظرفیت عظیم میتواند با عزم ملی، معضل مسکن را مدیریت کرده و تابآوری شهرها را تقویت کند و کیفیت زندگی میلیونها ایرانی را ارتقا بخشد. نوسازی بافت فرسوده، سرمایهگذاری هوشمند برای آینده، حفظ هویت تاریخی و تحقق اقتصاد مقاومتی است. دولت و همه دستاندرکاران را به توجه ویژه و حمایت عملی از این ظرفیت طلایی فرا میخوانیم.
انتهای پیام/