رمزگشایی الاخبار از دلایل مذاکرات مصر و کشورهای خلیج فارس

   مصر از چند هفته گذشته سلسله تحرکات دیپلماتیک و امنیتی را آغاز کرده است که به نظر می‌رسد در چارچوب یک راهبرد کلان‌تر برای بازتعریف اولویت‌های سیاست خارجی این کشور قرار می‌گیرد.

به گزارش ایسنا، منابع مصری در گفت‌وگو با «الاخبار» اظهار داشتند که این مسیر در پی پس لرزه‌های شدید منطقه‌ای ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است؛ به‌ویژه آنکه برخی پایتخت‌های حوزه خلیج فارس، قاهره را در جریان این تحولات، جانبدار تهران ارزیابی کرده بودند.

روزنامه لبنانی نوشت: روابط مصر با برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس در گذشته شاهد دوره‌هایی از سردیِ پنهان و اختلاف‌نظرهای ریشه‌ای در قبال بحران‌های منطقه‌ای و همچنین رقابت‌های غیرعلنی بر سر اولویت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری بوده است. با این حال، این اختلافات هرگز به قطع کامل روابط نینجامید و کانال‌های ارتباطی حتی در اوج تنش‌های اخیر با ایران فعال باقی ماندند؛ مسئله‌ای که به گفته منابع آگاه، زمینه‌ بازسازی اعتماد، به‌محض تغییر شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی را فراهم کرده است. با امضای تفاهم‌نامه‌ میان واشنگتن و تهران که به نظر می رسد اکنون در آستانه فروپاشی قرار دارد، دیپلماسی مصر به‌صورت «آرام و به‌دور از هیاهوی رسانه‌ای و پیام‌های علنی برای فعال‌سازی ارتباطات سیاسی با شرکای خلیج فارس به جریان افتاد.

طبق گزارش این منابع، این تاکتیک در برخی حوزه‌ها موفقیت‌های ملموسی داشته، اما با موضع سرسختانه کویت مواجه شده است. چرا که کویت همچنان نسبت به مواضع قاهره رویکردی انتقادی دارد. در مقابل، ابوظبی به عنوان یکی از مهم‌ترین الگوهایی که بیانگر تحول مثبت در این روند است، برجسته می‌شود. پویایی ملموس در دیدارها و سفرهای متقابل میان مصر و امارات، تنها محدود به بُعد اقتصادی و ازسرگیری گفت‌وگو درباره پروژه‌های بزرگ سرمایه‌گذاری نیست، بلکه به تفاهمات سیاسی عمیق‌تر پیرامون ماهیت مرحله کنونی منطقه و نحوه مدیریت آن گسترش یافته است. همچنین، روابط با ریاض در مقایسه با دوره گذشته به مرحله باثبات‌تری رسیده است.

منابع می گویند که پرونده‌های سرمایه گذاری که در دوران جنگ کند شده بود، از حالت بلوکه خارج شده و گفت‌وگوها درباره معاملات تملک و سرمایه‌گذاری‌های جدید در بازار مصر ادامه دارد.

اگرچه این گشایش سریع به نظر می‌رسد، اما به معنای پایان کامل بحران‌ها یا رفع تمامی گره‌ها، به‌ویژه در رابطه با کویت نیست. فضای کلی نشان می‌دهد که روابط مصر و کشورهای حوزه خلیج فارس «متوازن‌تر» شده و فضای توافقات سیاسی گسترده‌تر از سال‌های گذشته است، اما همه این‌ها تحت نظارت معادلات قدرت جدید صورت می‌گیرد.

قاهره در سایه این گشایش، طی دو روز گذشته تماس‌های خود را برای تثبیت آتش‌بس میان واشنگتن و تهران بیشتر کرده است. چرا که به خوبی می‌داند هرگونه انفجار جدید اوضاع در منطقه، معادلات را برهم زده و بازتابی منفی بر امنیت خلیج فارس و روابط این کشورها با مصر خواهد داشت و در نتیجه، مسیر همگرایی میان مصر و ایران را مختل می‌کند.

در همین راستا، یک مقام دیپلماتیک مصری به الاخبار گفت مذاکرات اخیر از سطح پرونده‌های دوجانبه فراتر رفته و به بحث درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک میان کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران پرداخته است. وی تأکید کرد که این‌گونه مشارکت‌ها تضمین‌کننده واقعی برای جلوگیری از بازگشت جنگ‌های منطقه‌ای است.

به گفته این منبع، ابوظبی در این رویکرد مشتاق‌تر از سایرین است و به‌زودی تحرکاتی از سوی فعالان اقتصادی و شرکت‌های بخش خصوصی دو کشور مشاهده خواهد شد.

یک دیپلمات دیگر مصری نیز تصریح کرد که قاهره از رویکرد آمریکا به اصطلاح «به سمت کاهش تنش»، برای عبور از بسیاری اختلافات با پایتخت‌های خلیج فارس استفاده کرده است. وی اظهارات تنش‌زای گاه‌به‌گاه مقامات آمریکایی را که در روزهای اخیر به تبادل آتش در تنگه هرمز منجر شده، صرفا «فشارهای مذاکراتی» دانست؛ به‌ویژه آنکه رهبران خلیج فارس به این نتیجه قطعی رسیده‌اند که هرگونه تلاش برای تغییر نظام ایران به بی‌ثباتی گسترده در منطقه می‌انجامد؛ باوری که در آغاز نبرد برای آن‌ها چندان واضح نبود.

یک منبع نظامی مصری در خصوص حضور نظامی کشورش در خلیج فارس تاکید کرد که قاهره در حال حاضر از اظهارنظر در این باره خودداری می‌کند تا از یک‌سو حساسیت‌های تهران برانگیخته نشود و از سوی دیگر تاکید کند که حضور نظامی مصر در خارج از کشور، با هدف مشارکت در هیچ‌گونه اقدام خصمانه‌ای نیست و صرفا به ابعاد آموزشی و دفاعی محدود می‌شود.

این منبع در پایان از مانورهای نظامی پیش رو در خاک مصر با مشارکت کشورهای حوزه خلیج فارس خبر داد و خاطرنشان کرد که مشارکت نیروهای مصری در اتاق‌های عملیات و رزمایش‌های مشترک، به آن‌ها تجربیات میدانی ضروری خواهد بخشید.