صداقت و مسئولیتپذیری پزشکیان، سرمایه دولت در مدیریت روزهای جنگ
هر دولتی را میتوان با شاخصهای مختلفی ارزیابی کرد؛ از میزان تحقق وعدهها و رشد اقتصادی گرفته تا نحوه مواجهه با بحرانها و توانایی در مدیریت شرایط پیچیده. اما در مقاطع حساس و سرنوشتساز، یک شاخص بیش از همه اهمیت پیدا میکند؛ و آن اعتماد عمومی است.
عزتالله یوسفیانملا، نماینده اسبق مجلس: سرمایهای که نه با تبلیغات و شعار، بلکه با صداقت، مسئولیتپذیری و رفتار صریح مسئولان شکل میگیرد و حفظ میشود. دولت چهاردهم از اولین ماههای فعالیت خود با شرایطی کمسابقه روبهرو شد. جنگ، تهدیدهای امنیتی، فشارهای اقتصادی و ضرورت حفظ آرامش روانی جامعه، فضایی را ایجاد کرد که هرگونه خطای مدیریتی میتوانست هزینههای سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، طبیعی بود که افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری عملکرد دولت را زیر ذرهبین قرار دهد و انتظار داشته باشد رئیسجمهوری و اعضای کابینه، با شفافیت و صداقت با مردم سخن بگویند. مسعود پزشکیان از جمله سیاستمدارانی است که حتی منتقدان نیز کمتر او را به پنهانکاری یا فرافکنی متهم کردهاند.
کسانی همچون نگارنده، که سالها با او در مجلس همکاری داشتهایم، بر این باوریم که او از مسئولیت گریزان نیست و تلاش نمیکند کاستیها را به گردن دیگران بیندازد یا با آمارهای غیرواقعی و وعدههای دستنیافتنی، افکار عمومی را اقناع سازد.
این ویژگی شاید در شرایط عادی تنها یک امتیاز اخلاقی تلقی شود، اما در دوران بحران، به یکی از ارزشهای اصلی حکمرانی تبدیل میشود. رئیسجمهوری تنها مدیر یک مجموعه اجرایی نیست؛ او در رأس دهها وزارتخانه، معاونت و دستگاه اجرایی قرار دارد. هنگامی که رئیس دولت، صداقت را به عنوان مبنای ارتباط با مردم انتخاب میکند، این رویکرد به بدنه مدیریتی نیز منتقل میشود. مدیری که خود از ارائه آمار نادرست یا پنهان کردن واقعیتها پرهیز میکند، از مدیران زیرمجموعه نیز همین انتظار را خواهد داشت. این همان فرهنگی است که میتواند اعتماد عمومی را تقویت کند و سرمایه اجتماعی دولت را افزایش دهد.
در کنار این ویژگی، سبک زندگی و رفتار شخصی رئیسجمهوری نیز بر این تصویر افزوده است. پزشکیان پس از رسیدن به ریاستجمهوری، تغییری در شیوه زندگی ساده خود ایجاد نکرد؛ نه در نوع پوشش، نه در نحوه حضور میان مردم و نه در سبک تعامل با جامعه. شاید این مسائل در ظاهر جزئی به نظر برسد، اما در جامعهای که مردم نسبت به فاصله گرفتن مسئولان از سبک زندگی عمومی حساسیت دارند، چنین رفتارهایی به تقویت احساس همدلی میان دولت و مردم کمک میکند. از سوی دیگر، یکی از مهمترین جلوههای صداقت، پذیرش مسئولیت خطاست.
در فضای سیاسی کشور، معمولاً کمتر مسئولی حاضر میشود ضعف یا اشتباه مجموعه تحت مدیریت خود را بپذیرد. در حالی که پزشکیان نشان داده است در صورت مشاهده تخلف یا عملکرد نادرست، ملاحظات شخصی را بر قانون ترجیح نمیدهد و معتقد است که نزدیکی به رئیسجمهوری، مصونیت از پاسخگویی ایجاد نمیکند. البته اداره کشور در شرایط جنگی، تنها به صداقت وابسته نیست. تصمیمگیریهای پیچیده، هماهنگی میان دستگاههای مختلف و همراهی سایر قوا نیز از الزامات عبور از بحران است. آنچه در ماههای اخیر مشاهده شد، تلاش دولت برای حفظ ثبات کشور در کنار تعامل مستمر با سایر ارکان نظام بود. در چنین فضایی، سخنان رئیس قوه قضائیه نیز قابل تأمل است.
محسنی اژهای با تأکید بر اینکه «شهادت میدهم دکتر پزشکیان مخلصانه در حال خدمت به مردم و نظام است»، بر پایبندی رئیسجمهوری به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب و ضرورت حمایت همهجانبه از نیروهای مسلح تأکید کرد. او همچنین تصریح کرد که بیان مشکلات از سوی رئیسجمهوری، نه از سر ناامیدی، بلکه برای جلب همکاری و همافزایی میان مسئولان است؛ زیرا در شرایط کنونی، همه دستگاهها وظیفه دارند دولت را در اداره کشور یاری کنند.
این سخنان را نمیتوان صرفاً یک حمایت سیاسی تلقی کرد. آنچه رئیس قوه قضائیه بر آن تأکید میکند، در واقع تأیید رویکردی است که دولت در ماههای اخیر دنبال کرده است؛ رویکردی مبتنی بر صداقت با مردم، تبعیت از سیاستهای کلان نظام، حمایت از نیروهای مسلح و تلاش برای حفظ انسجام میان قوا در یکی از حساسترین مقاطع کشور. اگر این مسیر با همین رویکرد، یعنی صداقت، مسئولیتپذیری و همافزایی میان قوا ادامه یابد، میتوان امیدوار بود که سرمایه اجتماعی دولت نیز بیش از گذشته تقویت شود؛ سرمایهای که در روزگار بحران، ارزش آن کمتر از امکانات اقتصادی و ظرفیتهای نظامی نیست.
انتهای پیام/