رشد اکوسیستم فناوری کشور سوار بر موج فناوری‌های نوظهور

  به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، حسین افشین در جریان سفر به خراسان جنوبی و در حاشیه نشست با نخبگان، دانشگاهیان و فعالان علمی و فناور استان در جمع خبرنگاران، از ظرفیت نیروی انسانی و شرکت‌های دانش‌بنیان این استان گفت و بر تقویت زیرساخت‌های زیست‌بوم فناوری در خراسان جنوبی تأکید کرد.

وی با اشاره به بازدید خود از پارک علم و فناوری خراسان جنوبی اظهار کرد: توان نیروی انسانی در نقاط مختلف کشور قابل توجه است و در خراسان جنوبی نیز ظرفیت‌های علمی و فناورانه ارزشمندی وجود دارد. به گفته او، برای توسعه این ظرفیت‌ها باید حمایت از زیرساخت‌های استان افزایش یابد.

معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین اعلام کرد: با تصمیمات اتخاذشده، تلاش می‌شود پارک علم و فناوری استان تا بهمن‌ماه به مرحله افتتاح برسد تا امکان بهره‌برداری از زیرساخت‌های آن برای شرکت‌ها و فعالان فناور فراهم شود.

عبور از پراکندگی به سمت زنجیره‌های ارزش

افشین درباره تغییر رویکرد معاونت علمی در دولت چهاردهم گفت: هدف این است که به جای پراکندگی ظرفیت‌ها، زنجیره‌های ارزش در شرکت‌های دانش‌بنیان شکل بگیرد و فناوری، نوآوری و در نهایت قابلیت اقتصادی ایجاد کند.

او توضیح داد: کشور در سال‌های گذشته در حوزه فناوری پیشرفت‌های قابل توجهی داشته و محصولات مختلفی نیز تولید شده است، اما صرف داشتن فناوری به معنای ایجاد نوآوری نیست. زمانی می‌توان از نوآوری سخن گفت که فناوری به بازار متصل شود و برای آن ارزش اقتصادی و اثربخشی ایجاد کند.

به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، فناوری باید ابتدا به نوآوری تبدیل شود و سپس نوآوری به قابلیتی پایدار و تکرارپذیر در شرکت‌ها تبدیل شود؛ به این معنا که شرکت دانش‌بنیان بتواند به شکل مستمر نوآوری ایجاد کند و آن را به بازار برساند.

وی برای توضیح اهمیت این موضوع، فناوری‌های نوظهور را به موج تشبیه کرد و گفت: موفق‌تر کسی است که موج را زودتر ببیند و برای سوار شدن بر آن آماده باشد. برای دیدن زودتر این موج نیز باید سقف اکوسیستم فناوری کشور افزایش پیدا کند.

او افزود: امروز کشور از اجزای مختلفی مانند شرکت‌های دانش‌بنیان، صندوق نوآوری، مراکز شتاب‌دهی، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های سرمایه‌گذاری برخوردار است، اما این اجزا باید به یکدیگر متصل شوند و ظرفیت اقتصادی آنها افزایش پیدا کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور تأکید کرد: افزایش درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان یکی از شاخص‌های مهم برای سنجش رشد این اکوسیستم است. هرچه توان اقتصادی شرکت‌ها بیشتر شود، امکان سرمایه‌گذاری، توسعه فناوری و واکنش سریع‌تر به موج‌های جدید فناوری نیز افزایش خواهد یافت.

تجربه هوش مصنوعی؛ از غفلت تا ایجاد زیرساخت

افشین با اشاره به تحولات سریع هوش مصنوعی گفت: کشور در آغاز موج هوش مصنوعی نتوانست به‌موقع این تحول را تشخیص دهد و زمانی متوجه ابعاد آن شد که این موج بخش مهمی از مسیر خود را طی کرده بود. به همین دلیل، برای جبران این فاصله باید سرمایه‌گذاری بیشتری انجام شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: در دولت چهاردهم زیرساخت‌های لازم برای توسعه هوش مصنوعی در کشور دنبال شده و همین موضوع زمینه رشد شرکت‌های فعال در این حوزه را فراهم کرده است.

او گفت: امروز حدود 250 شرکت دانش‌بنیان در حوزه هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند؛ در حالی که این تعداد در ابتدا تک‌رقمی بود. البته تعمیق فناوری و رسیدن شرکت‌ها به بلوغ اقتصادی زمان می‌برد و نمی‌توان انتظار داشت همه شرکت‌ها بلافاصله به مرحله درآمدزایی قابل توجه برسند.

معاون علمی رئیس‌جمهور یکی از الزامات سیاست‌گذاری فناوری را شناسایی زودهنگام فناوری‌های نوظهور دانست و گفت: کشور باید سازوکاری برای رصد تحولات فناوری در جهان داشته باشد تا بتواند جهت حرکت فناوری را زودتر تشخیص دهد و پیش از فراگیر شدن یک فناوری، زیرساخت‌های مورد نیاز آن را آماده کند.

وی حوزه کوانتوم را نمونه‌ای از این رویکرد دانست و گفت: موج فناوری کوانتوم زودتر شناسایی شده و به همین دلیل اقداماتی مانند تقویت آزمایشگاه‌های این حوزه و توجه به رمزنگاری پساکوانتومی در دستور کار قرار گرفته است.

رشد درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان

معاون علمی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان در سال 1404 به حدود 3200 همت رسیده که نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشته است.

وی همچنین از افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان با درآمدهای بالا خبر داد و گفت: تعداد شرکت‌های دانش‌بنیانی که درآمد سالانه آنها بیش از یک همت بوده، از 79 شرکت در سال 1403 به 117 شرکت در سال 1404 رسیده است؛ رقمی که نشان‌دهنده رشدی حدود 35درصدی است.

او ادامه داد: تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان با درآمد بالاتر از پنج همت نیز از حدود هشت شرکت در سال 1403 به 17 شرکت در سال 1404 افزایش یافته است.

افشین در پایان سخنان خود افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان با درآمدهای بالا را یکی از نشانه‌های افزایش سقف اکوسیستم دانست و گفت: باید هر سال مشخص شود درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان در سطوح مختلف چگونه تغییر کرده است؛ چرا که افزایش توان اقتصادی شرکت‌ها، یکی از پایه‌های توسعه پایدار زیست‌بوم نوآوری کشور محسوب می‌شود.