راهبرد پکن؛ نفوذ جهانی بدون هژمون‌شدن

بخشی از این گزارش را در ادامه بخوانید:

 برخی از کارشناسان معتقدند چین به دنبال جایگزینی خود با ایالات متحده به‌عنوان هژمون جهانی نیست. پاتریشیا کیم، پژوهشگر مسائل چین در مؤسسه بروکینگز، معتقد است استراتژی چین بر خلاف آنچه در غرب تصور می‌شود، به سمت تبدیل شدن به هژمون و پذیرش مسئولیت‌های آن نیست.

کیم اعتقاد دارد این استراتژی که ریشه در فرهنگ سیاسی و استراتژیک چین دارد، این امکان را به پکن می‌دهد تا بدون قبول کردن مسئولیت‌ها و هزینه‌های هژمون بودن، با انعطاف‌پذیری بیشتری دست به ایجاد اتحاد و ائتلاف بزند. استدلال پکن این است که سیاست‌های رقابتی و تقابلی آمریکا بازتاب ذهنیت جنگ سردی حاکم بر تصمیم‌گیران واشنگتن است و نباید با نگاه اکثریت جهانی یکسان تلقی شود.
 نمونه بارز این رویکرد را می‌توان در سفر اخیر شی به مصر در بحبوحه تحولات خاورمیانه مشاهده کرد. این سفر نشان‌دهنده عزم پکن برای تعمیق روابط با شرکای منطقه‌ای، درست در میانه فضای بی‌اعتمادی ایجاد شده میان خاورمیانه و ایالات متحده (به‌ویژه از دوره ریاست دونالد ترامپ) است.

شی در این سفر، علاوه بر تأکید بر گسترش روابط اقتصادی با آفریقا، با ارائه پیشنهادی چهار ماده‌ای برای آینده نظم و ثبات خاورمیانه، آمادگی کشورش را برای ایفای نقش در راستای صلح و آرامش اعلام کرد. پیشنهاد شی که شامل خوداتکایی منطقه‌ای برای حفظ امنیت، تقویت پایه‌های ثبات از طریق توسعه منطقه‌ای و هماهنگی‌های بین‌المللی می‌باشد، رویکرد پکن را به مسائل و راه‌حل برون‌رفت از بحران‌های این منطقه نشان می‌دهد. علاوه بر این، پکن با اجرای سیاست حذف تعرفه‌های تجاری برای کشورهای آفریقایی، بازار بزرگی را در اختیار تولیدکنندگان این قاره قرار داده است.

فراتر از کاهش تعرفه‌ها، ایجاد کانال‌های سبز و تسهیل تجارت، سطح تبادلات با آفریقا را بشدت افزایش داده است. این دست اقدامات، از یک‌ سو به توسعه اقتصادی آفریقا کمک کرده و از سوی دیگر، جایگاه چین را در ساختار سیاست خارجی این کشورها تثبیت می‌کند. تقارن این سیاست با رویکرد ایالات متحده مبنی بر افزایش تعرفه‌های تجاری و کاهش فعالیت‌های بشردوستانه نهادهایی نظیر USAID در آفریقا، باعث شده چین به‌عنوان گزینه‌ای جذاب‌تر و قابل‌اعتمادتر در این قاره مطرح شود.