کریدورهای آذربایجان شرقی؛ پیوند ایران با قفقاز و ترکیه

بخشی از این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید:

بخشی از طرح‌های عمرانی و اعتباری منطقه شمال غرب کشور به مسیر جلفا و کریدور ارس اختصاص دارد. مدیرکل راهداری آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه کریدورهای اصلی منطقه شامل محور تهران ـ قزوین ـ زنجان ـ تبریز ـ بازرگان، کریدور ارس و مسیرهای ارتباطی تبریز ـ مرند ـ بازرگان است، افزود: «همچنین مسیر تهران ـ تبریز نیز از جمله محورهای مهم ارتباطی کشور به شمار می‌رود و در ارتباطات حمل‌ونقلی با جمهوری آذربایجان و سایر کشورهای منطقه نقش دارد.»
 در استان آذربایجان شرقی، دو پایانه مرزی جلفا و نوردوز فعال است. به گفته مدیرکل راهداری آذربایجان شرقی، در این پایانه‌ها، هم فعالیت‌های وارداتی و هم صادراتی انجام می‌شود و دستگاه‌های مختلفی از جمله گمرک، سازمان منطقه آزاد و انبارهای عمومی در فرآیند تردد و ترخیص کالا مشارکت دارند.

«به‌طور متوسط، روزانه حدود ۳۵۰ دستگاه کامیون از مرز جلفا عبور می‌کند. میزان تردد کامیون‌ها در مرز نوردوز نیز به حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ دستگاه در روز می‌رسد. تلاش مسئولان بر این است که فرآیند ترخیص کالا با حداکثر سرعت انجام شود. با این حال، در برخی مقاطع، کامیون‌ها به دلایل مختلف با توقف و ماندگاری طولانی مواجه شده‌اند و حتی مواردی از توقف ۱۰ تا ۱۲ روزه کامیون‌ها نیز گزارش شده است.»
«کندی تردد در پایانه‌های مرزی، علاوه بر مسائل مربوط به گمرک، به فعالیت و هماهنگی دستگاه‌های مختلف مستقر در پایانه‌ها نیز ارتباط دارد. مسئولان استانی اعلام کرده‌اند که برای کاهش این مشکلات، جلسات مشترکی با طرف ترکیه‌ای برگزار شده و موضوع تسهیل تردد کامیون‌ها و کاهش زمان توقف آنها در مرزها در حال پیگیری است.»

 آذربایجان شرقی در مجموع حدود ۱۵ هزار کیلومتر انواع راه دارد. در این میان، محورهای تبریز ـ مرند ـ بازرگان، تهران ـ تبریز و مسیرهای منتهی به مرزهای جلفا و نوردوز، از اهمیت ویژه‌ای در جابه‌جایی کالا، صادرات، واردات و ترانزیت برخوردارند.
پس از وقوع جنگ، بخشی از روند حمل‌ونقل کالا در منطقه با اختلال مواجه شد و موضوع ماندگاری کامیون‌ها در مرزها، بویژه در مسیر ترکیه، افزایش یافت. با این حال، با برگزاری جلسات مشترک و فعال بودن مدیریت پایانه‌های مرزی، تلاش شده است ظرفیت پذیرش و عبور کامیون‌ها افزایش پیدا کند. در شرایط عادی، ظرفیت عبور کامیون از برخی پایانه‌ها حدود ۳۰۰ دستگاه در روز بوده، اما در مقاطعی این میزان به ۴۰۰ تا ۵۰۰ دستگاه در روز رسیده است. با وجود این افزایش ظرفیت، به دلیل حجم بالای تقاضا، مسائل مربوط به ترخیص، هماهنگی میان دستگاه‌های مستقر در پایانه‌ها و آثار ناشی از جنگ و عملیات بازسازی، همچنان در برخی روزها توقف کامیون‌ها ادامه دارد.
 مسئولان تأکید دارند که روند بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده، توسعه مسیرهای ترانزیتی و رفع موانع تردد در پایانه‌های مرزی باید همزمان دنبال شود؛ زیرا محورهای ارتباطی آذربایجان شرقی، علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، در اتصال کشور به بازارهای قفقاز، ترکیه و مسیرهای بین‌المللی نقش مهمی دارند.