خنثی کردن تصویر آمریکایی از ایران

سخنان مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل از این جهت قابل توجه بود که او در جایگاه رئیس‌جمهوری ایران تلاش کرد تصویری از آنچه در جریان جنگ اخیر(40 روزه) و جنگ 12 روزه، بر کشور گذشت، به افکار عمومی جهان ارائه کند. حضور در چنین جایگاهی این امکان را فراهم می‌کرد که روایت ایران از تحولات اخیر مطرح شود و در برابر تصویری که به باور گوینده، از سوی دونالد ترامپ و جریان سیاسی حاکم بر آمریکا درباره ایران به‌عنوان یک تهدید ارائه شده بود، روایت دیگری قرار گیرد.
یکی از محورهای مهم سخنان پزشکیان، تأکید بر این موضوع بود که ایران هیچ‌گاه به دنبال ساخت بمب هسته‌ای نبوده است. او در کنار این مسأله، تلاش کرد پرسش‌هایی جدی درباره وضعیت دموکراسی و عدالت در نظام بین‌الملل مطرح کند. از نگاه او، جامعه جهانی شاهد حمله آمریکا به ایران بوده است. حمله‌ای که وی آن را رفتاری خشن علیه کشوری متمدن و بزرگ توصیف کرد. بنابراین، سخنان پزشکیان را می‌توان تلاشی برای بازتعریف تصویر ایران و طرح این پرسش دانست که معیارهای حاکم بر مناسبات بین‌المللی تا چه اندازه با اصول عدالت و دموکراسی سازگار است.
در بخش دیگری از سخنان رئیس‌جمهوری، بر توانمندی ایران در حوزه بازدارندگی تأکید شد. پزشکیان با اشاره به قرار گرفتن ایران در کنار کشورهای قدرتمند و تأثیرگذار، این موضع را مطرح کرد که راهبردهای آمریکا به اهداف خود نرسیده و ایران توانسته در برابر فشارها و اقدامات نظامی مقاومت کند. با این حال، نکته مهم آن بود که این موضع همزمان با اعلام آمادگی ایران برای ادامه مسیر مذاکره مطرح شد.
بر اساس این رویکرد، ایران همچنان آماده است از طریق مذاکره به نتایج ملموس و یک توافق دست پیدا کند. البته رسیدن به صلح، به باور مطرح‌شده در این سخنان، فرآیندی تدریجی است و نمی‌توان انتظار داشت پس از جنگی که شعله‌های آن بسیار گسترده بوده، یکباره به صلح پایدار رسید.
از این منظر، سخنان پزشکیان را می‌توان تلاشی برای خنثی کردن تصویری دانست که به گفته گوینده، آمریکا از ایران ساخته و بر اساس آن، ایران کشوری مستحق حمله نظامی معرفی شده است. پزشکیان در سخنان خود هم بر عدالت تأکید کرد، هم از مظلومیت ایران گفت و هم توانمندی کشور در حوزه بازدارندگی را مورد توجه قرار داد.در عین حال، پیام دیگر او این بود که ایران به دنبال جنگ نیست و صلح را ترجیح می‌دهد اما برای هرگونه تجاوز و تهدید، آمادگی کامل نظامی دارد. بنابراین، رویکرد مطرح‌شده، جمع میان دیپلماسی و بازدارندگی است یعنی ادامه مذاکره از یک سو و حفظ توان دفاعی از سوی دیگر. درباره اینکه این مسیر در نهایت به امضای توافق یا صلح منجر خواهد شد یا نه، باید منتظر روند مذاکرات و تصمیمات طرف‌های درگیر ماند.