روایت ایرانی در مقابل روایت آمریکایی

سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل را می‌توان از جمله سخنرانی‌های قابل توجه ایران در این سطح دانست؛ سخنرانی‌ای که رئیس‌جمهوری تلاش کرد در آن، هم مواضع ایران را با صراحت بیان کند و هم از ادبیاتی منطقی و متین برای انتقال این مواضع به افکار عمومی جهان بهره بگیرد.
یکی از بخش‌های مهم سخنان پزشکیان، نوع مواجهه او با رویکرد دونالد ترامپ بود. رئیس‌جمهوری آمریکا در سخنان خود بار دیگر از ادبیاتی استفاده کرد که در آن، قدرت آمریکا مبنایی برای تعیین تکلیف درباره دیگر کشورها قرار می‌گیرد. پزشکیان در برابر این نگاه، بر این نکته تأکید کرد که نمی‌توان با تکیه بر قدرت و جایگاه یک کشور، برای ملت‌های دیگر تصمیم گرفت و آنان را با برچسب‌هایی مانند تروریسم یا سرکشی مورد قضاوت قرار داد.
اهمیت این موضع زمانی بیشتر روشن می‌شود که بدانیم سخنان رئیس‌جمهوری آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل، به دلیل جایگاه این کشور، همواره با دقت زیادی از سوی دولت‌ها و افکار عمومی جهان دنبال می‌شود. بسیاری تلاش می‌کنند از این سخنان، تصویری از سیاست آینده آمریکا و نحوه مواجهه آن با تحولات بین‌المللی به دست آورند. در چنین فضایی، پاسخ رئیس‌جمهوری ایران می‌توانست به‌سادگی وارد یک جدال لفظی شود، اما پزشکیان ترجیح داد با ادبیاتی محترمانه و در عین حال صریح، روایت ایران را در برابر این نگاه مطرح کند. این شیوه، به اعتقاد من، اهمیت زیادی دارد.
اما بخش دیگری از سخنرانی رئیس‌جمهوری که نمی‌توان از کنار آن به‌سادگی گذشت، پرداختن به مسأله فلسطین و جنایاتی است که در ماه‌های گذشته علیه مردم این سرزمین رخ داده است. این بخش از سخنان پزشکیان می‌تواند در کنار مواضع ایران درباره مسائل منطقه‌ای، تصویری متفاوت از آنچه معمولاً در روایت‌های رسمی برخی دولت‌های غربی درباره ایران ارائه می‌شود، در اختیار مخاطب جهانی قرار دهد. بیان این دو موضوع در کنار یکدیگر، کمک می‌کند مخاطب خارجی، سخنان رئیس‌جمهوری را صرفاً در چارچوب اختلاف ایران و آمریکا نبیند.
پزشکیان در این سخنرانی تلاش کرد بدون گرفتار شدن در ادبیات تند و تقابلی، از مواضع ایران دفاع کند و یک پیام مشخص را به جهان منتقل کند و آن اینکه ایران در عین دفاع از منافع و استقلال خود، خواهان آن است که روابط بین کشورها بر مبنای احترام متقابل و نه منطق زور شکل بگیرد. این همان بخش مهمی از نگاه استقلال‌طلبانه جمهوری اسلامی ایران است که رئیس‌جمهوری تلاش کرد در تریبون سازمان ملل بازتاب دهد.