روایت مظلومیت و اقتدار

سخنرانی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، یکی از متفاوت‌ترین مواضع ایران در این تریبون جهانی بود. این سخنرانی بر پایه روایتی صریح، احساسی و مستند بنا شد و تلاش کرد تصویر ایران را از «متهم» به «قربانی تروریسم و تجاوز خارجی» تغییر دهد. دکتر پزشکیان در شرایطی سخن گفت که جهان چشم به جنگ ایران و آمریکا دوخته بود و هر جمله او می‌توانست بازتابی فوری در رسانه‌های بین‌المللی داشته باشد. او سخنرانی خود را با یک نقطه‌عطف احساسی آغاز کرد: «من از ایرانی می‌آیم که رهبر ما را ترور کردند.» این جمله، در کنار اشاره به شهادت کودکان میناب و لامرد، ترور دانشمندان و حملات آمریکا و اسرائیل، چارچوبی انسانی و ملموس برای روایت ایران ساخت؛ چارچوبی که عمداً در برابر تصویرسازی آمریکا از ایران به‌عنوان «تروریست» قرار گرفت.
دکتر پزشکیان در ادامه، ترکیبی از مظلومیت و اقتدار را به نمایش گذاشت. از یک سو بر این نکته تأکید کرد که ایران قربانی تروریسم دولتی بوده است و از سوی دیگر اعلام کرد: «هیچ حمله‌ای بی‌پاسخ نمی‌ماند» و دفاع ایران مشروع و محدود به «سرزمین‌هایی است که از آنجا به ایران حمله شده است.» این دوگانه، پیام اصلی سخنرانی را شکل داد؛ بدین معنا که ایران نه آغازگر جنگ، بلکه صاحب حق دفاع از خود است.
او همچنین از شعار رسمی مجمع عمومی، یعنی «اعتماد»، برای نقد ساختار بی‌اعتمادی در نظام بین‌الملل بهره گرفت و بدعهدی آمریکا در توافق‌های گذشته را یادآور شد. در بخش دیگری از سخنرانی، مواضع ایران درباره انرژی هسته‌ای با صراحت بیان شد: «ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نیست.» این جمله، در شرایط جنگی، به‌طور هم‌زمان پیام بازدارندگی و آرام‌سازی را منتقل کرد.
در محورهای منطقه‌ای نیز دکتر پزشکیان به قتل‌عام در غزه، استانداردهای دوگانه غرب و امنیت تنگه هرمز پرداخت و تأکید کرد که ایران نمی‌پذیرد از مسیر حیاتی انرژی محروم شود؛ در حالی که سلاح آزادانه برای جنگ علیه ملت‌ها از همان مسیر عبور می‌کند. در مجموع، سخنرانی دکتر پزشکیان را می‌توان تلاشی برای بازسازی تصویر ایران در افکارعمومی جهان دانست؛ تلاشی که بر پایه روایت‌های انسانی، مثال‌های مشخص و تأکید بر مشروعیت دفاعی بنا شده است. او کوشید نشان دهد ایران نه یک بازیگر بی‌ثبات، بلکه ملتی است که زیر فشار تروریسم و تجاوز ایستاده و حق دفاع از خود را محفوظ  می‌داند.