پزشکیان؛ نماد مقاومت و حقانیت ایرانی در سازمان ملل
سیاست
167949
ابراهیم متقی استاد دانشگاه تهران در یادداشتی به مهمترین ویژگیها و نکات برجسته نطق شب گذشته رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل پرداخت.
سخنرانی پزشکیان را میتوان «مانیفست حقانیت و مقاومت» ایرانی در سازمان ملل متحد دانست. بسیاری از جریانها و گروههای داخل کشور در روزهای گذشته ادبیات انتقادی درباره سفر رئیسجمهوری اسلامی ایران را بیان کرده و به این ترتیب نگران بودند که چه رویکرد و ادبیاتی در انگاره و الگوی رفتاری رئیسجمهوری ایران به کار گرفته خواهد شد؟ واقعیت آن است که این افراد و جریانات هنوز وقوف چندانی نسبت به «روح ایرانی»، «اندیشه انقلابی» و «مسئولیت راهبردی» رئیسجمهوری اسلامی ایران نداشته یا اینکه در فضای قضاوتهای ذهنی و ادبیات انتزاعی گرفتار شدهاند.
قضاوت درباره مسعود پزشکیان را نمیتوان صرفاً بر اساس سخنرانی نامبرده در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به انجام رساند. واقعیت آن است که پزشکیان در دورانی تاریخی مسئولیت ریاست جمهوری ایران را عهدهدار شد که اولاً تهدیدات منطقهای و بینالمللی علیه ایران در حال گسترش و تصاعد بود. ثانیاً جمهوری اسلامی نیازمند انسجامبخشی ساختاری و اجتماعی بوده است. ثالثاً گروههای نسلی نوظهور و مجموعههای قومی که نسبت به موجودیت، حقانیت و جایگاه ساختاری ابهام داشتند، خود را در قالب «هویت ایرانی و اسلامی» تعریف کردند. چنین نشانههایی را میتوان بهعنوان بخشی از نقشیابی ساختاری و الگوی معطوف به کنش سازنده پزشکیان در اداره امور سیاسی و ساختاری ایران دانست.
بر اساس چنین نشانههایی است که میتوان تأکید داشت اولاً حضور پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد ضرورتی اجتنابناپذیر به نظر میرسید. ثانیاً پزشکیان توانست حقانیت، مظلومیت و اراده معطوف به مقاومت جامعه ایرانی را در هشتاد و یکمین اجلاسیه مجمع عمومی ملل متحد بازخوانی کند. حضور پزشکیان، نمادی از مقاومت و نقشیابی ایران مظلوم در نهادهای بینالمللی است؛ نهادهایی که تاکنون هیچگاه نتوانستهاند بر معادله قدرت تأثیرگذار بوده و زمینه شکلگیری عدالت را فراهم آورند.
سازمان ملل را میتوان در زمره نهادهایی دانست که پیوند درهمتنیدهای با حضور و مشارکت تمامی کشورهای جهان دارد. کشورهایی که رهبران آنان به سیاست تهاجمی و الگوی کنش فراقانونی ترامپ در سیاست بینالملل واقف بوده، ادبیات و سخنرانی ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل که در 22 سپتامبر 2026 ایراد شد را شنیده و آموزه کنش تهاجمی وی برای حل و فصل مسائل جهانی را انعکاس زور، سیاست قدرت و اقدامات فراقانونی در نظام جهانی میدانند.
نشانهشناسی حضور و ادبیات پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل را میتوان مبتنی بر نشانههایی از مقاومت و بازخوانی حقانیت ایرانی در جنگ نابرابر و کنش تهاجمی دو قدرت هستهای جهان دانست. آمریکا و اسرائیل در زمره بازیگرانی هستند که در جنگ و ستیزشان علیه ایران سیاست قدرت را محور اصلی حقانیت در نظام بینالملل تلقی نموده و به این ترتیب نشانههایی از استعمار قدیم مبتنی بر جنگ، تهاجم نظامی و تخریب را در دستور کار خود قرار دادهاند. افشای سیاست جنگ و خشونت آمریکا و اسرائیل از تریبون مجمع عمومی سازمان ملل را میتوان اصلیترین نشانه حقانیت ایران نزد بازیگران مختلف نظام جهانی دانست.
پزشکیان با لباس مشکی که نماد عزاداری ملی ایرانی است، در مجمع عمومی حضور پیدا کرد و از تروریسم آمریکایی صحبت کرد؛ موضوعی که برای بسیاری از ملتها و دولتهای جهان شناخته شده است. لباس مشکی در پیوند با بازخوانی و بیان سیاستهای تهاجمی آمریکا از سوی رئیسجمهوری ایران را میتوان نمادی از مقاومت در سازمانی دانست که تلاش دارد تا سازوکارهای تحقق حقانیت سیاسی کشورها را فراهم سازد. چنین انگارههایی را میتوان نشانههایی از ادبیات مقاومت دانست که سیاست تهاجمی آمریکا و اسرائیل در ارتباط با ایران را تفسیر میکند.
اندیشه و انگاره پزشکیان در روند اجلاسیه 81 مجمع عمومی سازمان ملل مبتنی بر بازخوانی «اعتماد و حقانیت» در نظام جهانی بوده است. پزشکیان به کشورهای مختلف هشدار داد که ایالات متحده هیچگونه حقانیتی برای سایر کشورها قائل نبوده و همواره تلاش دارد تا ندای حقطلبانه سایر بازیگران را با سیاست قدرت پاسخگو باشد؛ سیاستی که با حقانیت نهادهای بینالملل، حقوق بینالملل و نظام جهانی مغایرت خواهد داشت. پزشکیان همچنین «بازیابی اعتماد» در سیاست بینالملل را نیازمندگذار از «استانداردهای دوگانه» دانست.
پزشکیان در آخرین فراز سخنان خود به سازوکارهای تحقق صلح و عدالت اشاره میکند. اگرچه این انگاره به میزان زیادی ماهیت ایدئالیستی دارد، اما بیان آن در مجمع عمومی سازمان ملل بهعنوان ضرورتی اجتنابناپذیر تلقی میشود. پزشکیان در بیان استانداردهای دوگانه اعمال شده در نظام جهانی؛ آموزه ترامپ را مبتنی بر سیاست قدرت، جنگ و ترور دانسته که تمامی موارد یاد شده در برخورد با ایران به مرحله اجرا رسیده است. در نگرش پزشکیان، ایرانی که در صدد تحقق عدالت است، ایرانی که در سالهای جنگ و خشونت آمریکا و اسرائیل مقاومت را در دستور کار خود قرار داده، مرعوب سیاستهای امپریالیستی ترامپ نخواهد شد. مقاومت را پیشه خواهد کرد، در برابر سیاست تهاجمی به کنش متقابل و نامتقارن مبادرت میکند، در نهادهای بینالمللی استانداردهای دوگانه آمریکا در سیاست جهانی را به قضاوت میگذارد و به این موضوع اشاره میکند که بازیابی اعتماد و عدالت در نظام جهانی نیازمند «گذار از استانداردهای دوگانه» بوده و این امر در شرایطی حاصل میشود که «اراده مشترک بشریت» محور اصلی صلح و عدالت در نظام جهانی باشد.
انتهای پیام/