الزامات پایان وضعیت«نه جنگ، نه صلح» با حفظ منافع ملی

فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی: رهبر انقلاب اخیراً در دیدار و گفت‌و‌گویی با دبیر شورای عالی امنیت ملی بر ضرورت پیگیری شروط ایران و خروج از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» تأکید داشته‌اند.

این رهنمود آن‌طور که رئیس‌جمهوری محترم روز گذشته دولت را ملتزم به اجرا و پیگیری آن دانست، مستلزم طراحی راهبردی است که در آن، منافع ملی مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد و دستاوردهایی که کشور در جنگ با رژیم صهیونیستی و آمریکا به دست آورده است، حفظ شود؛ دستاوردهایی که می‌توانند زمینه‌ساز پیروزی‌های جدیدی نیز باشند.
واقعیت این است که طی ماه‌های اخیر، هیچ‌گاه در شرایط صلح به معنای واقعی کلمه نبوده‌ایم و همچنان شاهد تحرکات پیرامون تنگه هرمز و شرارت‌های آمریکا هستیم. از این رو، عبور از وضعیت موجود نیازمند طراحی سناریویی جدید با مشارکت دولت، مجلس، ارکان نظام و ستاد کل نیروهای مسلح است؛ سناریویی که با تقویت بنیه دفاعی کشور، به افزایش انسجام ملی و توجه جدی به معیشت مردم، کنترل تورم و مهار گرانی نیز منجر شود.
در این میان، شناخت طرف مقابل اهمیت زیادی دارد. تجربه نشان داده است که آمریکا قابل اعتماد نیست. در مذاکرات گذشته، بارها با وجود پذیرش مذاکره و نشان دادن حسن نیت از سوی ایران، طرف مقابل به عهدشکنی روی آورده و با حمله نظامی، اصل غافلگیری را در پیش گرفته است. بنابراین، هر تصمیمی باید با در نظر گرفتن این واقعیت و با مراقبت جدی از منافع ملی اتخاذ شود. اگر در مقطعی احساس کنیم که منافع کشور در معرض تهدید قرار گرفته است، قدرت نظامی می‌تواند و باید ابزار خروج از این وضعیت باشد. در مقابل، صلح و مذاکره نیز ابزارهایی برای تأمین منافع ملت ایران هستند و نباید هیچ‌یک را به‌صورت مطلق از دایره انتخاب خارج کرد. از این منظر، تأکید بر خروج از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» به معنای حرکت پیش‌دستانه به سمت جنگ یا پذیرش صلح به هر قیمت نیست. مسأله اصلی، طراحی راهبردی است که امکان مدیریت شرایط را در هر دو مسیر فراهم کند.
واقعیت این است که دشمن تاکنون به اهداف مورد نظرش نرسیده است. آنها تصور می‌کردند با طراحی‌های خود می‌توانند ایران را به سقوط بکشانند، اما سناریوهایشان یکی پس از دیگری با شکست مواجه شد. از این رو، باید با تکیه بر تجربه‌های گذشته و موفقیت‌هایی که نصیب کشور شده است، مسیر خود را با هوشیاری ادامه دهیم و اجازه ندهیم دستاوردهای به‌دست‌آمده از بین برود. تجربه مذاکرات اسلام‌آباد نیز نشان داد که با وجود عهدشکنی طرف آمریکایی، ایران از موقعیت قابل توجهی برخوردار بود.
ضرورت خروج از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» پیش از این نیز در کمیسیون امنیت ملی و از سوی رئیس‌جمهوری مطرح شده بود. اکنون نیز فارغ از اینکه برخی در دولت یا مجلس بر طبل جنگ یا صرفاً بر طبل صلح بکوبند، نباید در دام مطلق‌اندیشی گرفتار شویم. تأکید بر طراحی راهبردی جامع، به معنای آن است که کشور باید برای سناریوهای مختلف آمادگی داشته باشد و در هر شرایطی بتواند منافع ملی را تأمین کند.
به نظر می‌رسد پیام اصلی تأکید رهبر انقلاب نیز همین است: باید راهبردی طراحی شود که با تقویت توان دفاعی، حفظ انسجام ملی و توجه به مسائل اقتصادی و معیشتی مردم، کشور را از بلاتکلیفی کنونی خارج کند؛ راهبردی که نتیجه آن، نه از دست دادن دستاوردهای گذشته، بلکه تثبیت موقعیت ایران و تبدیل تهدیدها به فرصتی برای پیروزی‌های جدید باشد.