فرونشست زمین در خراسان جنوبی، امروز به عنوان یک آسیب خاموش اما قابل کنترل، توجه متخصصان و مدیران ارشد استان را به خود جلب کرده است. این روند طبیعی که در اثر برداشت بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی طی دهههای گذشته شتاب گرفته، اکنون در ۱۷ نقطه استان رخ داده است.
اصفهان این روزها شاهد موارد متعدد فرونشست زمین است که طبق گفته متخصصان و کارشناسان مربوطه، علت این فرونشست خشکی زایندهرود و حفر چاههای غیر مجاز میباشد. در برخی مناطق تاریخی اصفهان، فرونشست چهار تا پنج سانتیمتر در سال نیز رخ میدهد؛ این میزان در برخی نقاط تا ۱۸ سانتیمتر نیز میرسد. پهنههای معمول فرونشست در اصفهان حدود صدهزار هکتار، پهنههای با نرخ بالای فرونشست ۲۰۶ هزار هکتار و بالاترین نرخ فرونشست حدود سههزار و ۵۰۰ هکتار است. هماکنون ۹ ایستگاه اصلی شهر اصفهان در شرایط فرونشست بحرانی است. ۲۷۴ فلکه اصلی آتشنشانی، ۳۲۸ مسجد، ۳۷ کتابخانه از ۱۶۷ کتابخانه، سه بیمارستان اصلی، یک هتل، ۲۵۸ مدرسه و ۱۹ پمپ بنزین همه در پهنه با نرخ بالای فرونشست قرار دارند. اصفهان امروز، مدتهاست در وضعیت قرمز فرونشست قرار دارد.
نیشابور با ثبت عمیقترین شکاف فرونشست کشور و نرخ سالانه ۸۶ میلیمتر، به یکی از بحرانیترین نقاط ایران تبدیل شده است و اکنون زیرساختهای حیاتی و آینده کشاورزی منطقه را تهدید میکند.