با نگاهی به سیره بابرکت رسول اعظم(ص) در مدینه، مشخصاً از روزی که آیه «اذن للذین یقاتلون بانهم ظلموا» (حج/۳۹) نازل شد، تا روزی که در صلح حدیبیه آیه «انا فتحنا لک فتح مبینا» (فتح/۱) بر جان پاک محمد نشست، حوادثی در مدینه رخ داد که مقایسه آنها بسیار نکتهآموز است.
ذر آستانه زادروز نبی اکرم صلی الله علیه وسلّم، بازنگری در آنچه در سالیان اخیر به زبان عربی درباره شخصیت، سیره، شمائل و اخلاق ایشان نگاشته شده، وظیفهای است فراتر از یک کار کتابشناختی صرف. پژوهشهای عربی درباره سیره نبوی، همچنان بخش عمدهای از تولید علمی جهان اسلام در این حوزه را رقم میزنند؛ سنّتی پژوهشی که از تحقیق و تحشیه بر متون کلاسیک آغاز میشود، به بازخوانیهای تأملی و تربیتی معاصر میرسد و در موسوعههای حدیثی و فقهی چندجلدی به اوج میرسد.
آیه پایانی سوره «کهف»، یعنی عبارت «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکمْ یوحى إِلَی»، از بنیادیترین بیانات قرآنی درباره حقیقت وجودی پیامبر اکرم(ص) است. این آیه با جمع میان دو محور اساسی، یعنی بشریت پیامبر و ویژگی اختصاصی وحی، زمینهای گسترده برای تأملات عرفانی، روایی، ادبی و کلامی فراهم آورده است.
هزار و پانصد سال از طلوع خورشیدی میگذرد که نهتنها تاریخ عربستان، بلکه مسیر تاریخ انسان را دگرگون کرد؛ خورشیدی که پیامش رحمت، کرامت، عدالت، عقلانیت، گفتوگو و همزیستی بود.
مدینه بعد از تو کوچکتر نشد، آسمانش دورتر رفت. نخلها همانجا ایستاده بودند و باد هنوز از سمت حجاز میآمد، اما دیگر دستی نبود که بر شانه کودکی بنشیند و جهان را برای او به اندازه یک لبخند ساده کند.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در آیین رونمایی از کتاب «روزشمار سیره نبوی» با اشاره به سیره نبوی در مدیریت جنگها گفت: جنگ واقعیتی اجتنابناپذیر در تاریخ بشر بوده است، اما پیامبر اکرم (ص) از نخستین کسانی بود که برای آن قواعد اخلاقی و حقوق بشردوستانه وضع کرد. سفارش به آسیب نرساندن به سالمندان، حفاظت از درختان و منابع آب و رعایت حقوق غیرنظامیان نشان میدهد که اسلام از همان آغاز در پی محدود کردن خشونت و انسانیسازی جنگ بوده است. پیامبر بنیانگذار حقوق بشردوستانه جنگ بوده و فقه اسلامی در این موضوع نسبت به الاهیات مسیحی حق تقدم دارد.
عید غدیر خم همزمان با سالروز ارتحال بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، جلوهای از پیوند عمیق مردم با آرمانهای ولایت، غیرت دینی، وحدت ملی و اقتدار دینی را به نمایش گذاشته است؛ پیوندی که از کوچههای آذینبسته شهرها تا محافل مردمی و آیینهای مذهبی، تصویری از همبستگی و وفاداری به مسیر انقلاب اسلامی را بهعنوان تجلی ولایتمداری ترسیم میکند.
بعثت پیامبر اسلام(ص) تحقق بخش فلسفه آفرینش است، خداوند عالم را برای آدم خلق کرد و آدم را نیز برای رسیدن به قرب الهی و کمال نهایی آفرید؛ با مبعوث شدن پیامبر(ص) آخرین حلقهای که این امر را محقق میکند، رخ داد.