علی اشکانی، مربی کشتی فرنگی، کسب ۶ مدال طلای کشتی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا را نتیجه‌ای خوب می‌داند، هرچند معتقد است سهم اصلی این افتخارآفرینی بر دوش آزادکاران بوده است. او در ارزیابی عملکرد فرنگی‌کاران، بر ضرورت اعتماد به جوانان، برنامه‌ریزی برای پشتوانه‌سازی و پرهیز از احتیاط بیش از اندازه تأکید دارد.
عملکرد تیم‌های ملی کشتی آزاد و فرنگی ایران در بازی‌های آسیایی جاکارتا ۲۰۱۸، هانگژو ۲۰۲۲ و ناگویا ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که ارزیابی روند موفقیت کشتی ایران، به بررسی همزمان تعداد مدال‌ها و ارزش آنها نیاز دارد. ایران در جاکارتا ۵ مدال طلا و ۳ برنز کسب کرد و در هانگژو نیز ۵ طلا، ۴ نقره و یک برنز به دست آورد. در ناگویا، تعداد مدال‌های طلا به ۶ رسید، اما مجموع مدال‌های دو رشته به ۷ مدال کاهش یافت.
کشتی ایران بار دیگر در بازی‌های آسیایی نشان داد که یکی از ستون‌های اصلی کاروان ورزشی کشور است. محسن کاوه، سرمربی پیشین تیم ملی کشتی آزاد، کسب ۶ مدال طلا و یک برنز در ناگویا را نتیجه‌ای رضایت‌بخش می‌داند، اما معتقد است توجه به پشتوانه‌سازی و آماده‌کردن نسل آینده باید جدی‌تر دنبال شود. او همچنین بازگشت روسیه به رقابت‌های جهانی را عاملی مهم در افزایش دشواری رقابت با مدعیان اصلی کشتی جهان می‌داند.
سفرهای متوالی برای حضور در میادین مهم و کسب امتیاز رنکینگ، ملی‌پوشان تکواندو را خسته و فرسوده کرده و نوسان عملکرد آنها را افزایش داده است. نمونه بارز این شرایط ناهید کیانی است که به‌دلیل جایگاهش در رنکینگ، ناچار است در مسابقات گرندپری و جهانی شرکت کند تا امتیازات لازم را به دست آورد.
عملکرد تیم ملی تکواندوی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶، در مقایسه با دو دوره پیشین این رقابت‌ها در جاکارتا و هانگژو، از کاهش قابل‌توجه تعداد مدال‌ها حکایت دارد؛ موضوعی که ضرورت بررسی دقیق عملکرد فنی، کیفیت آماده‌سازی ورزشکاران و برنامه‌ریزی مدیریتی این رشته را بیش از گذشته برجسته می‌کند.
طلسم دهه‌ها انتظار تکواندوی زنان ایران سرانجام در ناگویا شکسته شد. ساغر مرادی، دختر ۱۸ ساله تبریزی، در فینالی دراماتیک و پراسترس برابر حریف ازبکستانی، اولین طلای تاریخ تکواندوی زنان ایران در بازی‌های آسیایی را به نام خود ثبت کرد.
کسب مدال طلا توسط ساغر مرادی و آرین سلیمی، نقره حاج موسایی و برنز احمدی در ناگویا، توانمندی تکواندوی ایران را نشان داد؛ اما حذف چهار تکواندوکار ضرورت بازنگری در مسیر این رشته المپیکی را یادآوری می‌کند. بیژن مقانلو، سرمربی پیشین تیم ملی تکواندو، معتقد است تکیه بر ستاره‌های فعلی و غفلت از پرورش استعدادهای جدید، آینده این رشته را با چالش روبه‌رو می‌کند.
تکواندو سال‌ها یکی از رشته‌های افتخارآفرین ورزش ایران در میدان‌های بین‌المللی بوده است؛ رشته‌ای که در ادوار مختلف بازی‌های المپیک و رقابت‌های جهانی و آسیایی، سهم قابل توجهی در مدال‌آوری کاروان ایران داشته و به‌واسطه برخورداری از استعدادهای ارزشمند، همواره از ظرفیت بالایی برای تکرار موفقیت‌ها برخوردار بوده است.
۱۹ مدال طلای کاروان ورزشی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا، حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر از پیش‌بینی اولیه مدال‌های طلا بود. در جلسات کارشناسی پیش از بازی‌ها، تأکید اصلی بر کسب مدال طلا بود تا رتبه ایران در جدول رده‌بندی مدالی پایین‌تر از هانگژو قرار نگیرد. به همین دلیل، کسب ۲۵ مدال طلا به‌عنوان هدف تعیین شده بود.
مقایسه عملکرد کشورهای غرب آسیا در بازی‌های آسیایی هانگژو ۲۰۲۲ و ناگویا ۲۰۲۶ نشان می‌دهد ایران توانسته جایگاه خود را در میان قدرت‌های ورزشی منطقه ارتقا دهد. ایران در هانگژو با کسب ۱۳ مدال طلا، ۲۱ نقره و ۲۰ برنز، در مجموع ۵۴ مدال به دست آورد و در رتبه هفتم جدول توزیع مدال‌ها قرار گرفت.
ارتقای یک پله‌ای جایگاه کاروان ورزشی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶، آن هم در شرایطی که ورزش کشور در یک سال منتهی به این رقابت‌ها با شرایطی کم‌سابقه و دشوار روبه‌رو بود، دستاوردی قابل توجه محسوب می‌شود.
عدم تحقق ۲۵ مدال طلای پیش‌بینی شده برای کاروان ورزشی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا، بیش از هر چیز به تربیت قهرمانان گلخانه‌ای بازمی‌گردد؛ رویکردی که نوسان در عملکرد ورزش ایران را به دنبال داشته است. البته کسب ۲۵ مدال طلا در بازی‌های آسیایی هدفی رویایی نیست.
بازی‌های آسیایی ناگویا برای ورزش ایران تنها یک رقابت قاره‌ای و جدال ورزشی نبود؛ این مسابقات صحنه‌ای بود که توان ورزش ایران را در شرایطی متفاوت به نمایش گذاشت.
تاریخ ورزش زنان ایران، روایت عبور از محدودیت‌ها و تبدیل فرصت‌های محدود به افتخاراتی است که امروز سهمی تعیین‌کننده در کارنامه ورزش کشور دارند.
علی امیریان در اولین تجربه حضورش در بازی‌های آسیایی ناگویا، با وجود مصدومیت و فرصت کوتاه آماده‌سازی، به مدال نقره دوی ۸۰۰ متر رسید. او که با ترس از تکرار آسیب‌دیدگی و در شرایط دشوار آب‌وهوایی رقابت می‌کرد، حالا هدف بزرگ‌تری را دنبال می‌کند؛ تبدیل نقره آسیا به طلا و کسب سهمیه مستقیم المپیک.
دوومیدانی در بازی‌های آسیایی ناگویا عملکرد خوبی از خود به نمایش گذاشت، اما باید پذیرفت که در بخش استعدادیابی، آموزش و پرورش ورزشکاران عملکرد مطلوبی نداشته‌ایم و مسئولان توجه چندانی به ظرفیت مدال‌آوری این رشته پرطرفدار المپیکی ندارند.
محمدرضا طیبی با ثبت رکوردی طلایی در ناگویا، پس از ۵۲ سال بار دیگر نام پرتاب وزنه ایران را در آسیا بر سر زبان‌ها انداخت. پرتابگر قائمشهری در اولین تجربه حضورش در بازی‌های آسیایی، با آمادگی، تمرکز و شناخت دقیق رقبا، از سد قهرمانان هند و عربستان گذشت و هفتمین مدال طلای کاروان فرشتگان میناب را به ارمغان آورد. او که دو سال برای رسیدن به این موفقیت برنامه‌ریزی کرده بود، حالا قهرمانی آسیا و جهان و کسب سهمیه و مدال المپیک را دنبال می‌کند.
بانوان در دوومیدانی ایران پتانسیل فراوانی دارند و مدال زهرا زارعی نشان داد سرمایه‌گذاری هدفمند در این بخش می‌تواند بازدهی بیشتری به همراه داشته باشد. تحقق این هدف، نیازمند تغییر در مدیریت بانوان است. نایب رئیس فعلی بانوان که حدود ۱۰ تا ۱۲ سال با فدراسیون‌های مختلف همکاری کرده، تاکنون ایده و برنامه مشخصی برای پیشرفت این بخش ارائه نداده است.
زهرا زارعی، دوومیدانی را دیر شروع کرد، اما خیلی زود توانست نامش را در میان مدال‌آوران ورزش ایران ثبت کند. دختر منوجانی که روزگاری به دلیل نبود امکانات در شهرش از تمرین در پیست استاندارد محروم بود،
تیم دو و میدانی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا، پس از دوره‌ای کم‌ثمر در هانگژو، بار دیگر نشان داد که از توانمندی لازم برای درخشش و کسب مدال در ماده‌های مختلف برخوردار است. اما تبدیل ظرفیت‌های موجود به موفقیت‌های پایدار در رقابت‌های آسیایی و جهانی، به استراتژی مشخص، برنامه‌ریزی استاندارد و فراهم کردن شرایط مناسب برای ورزشکاران نیاز دارد؛ الزاماتی که تحقق آنها می‌تواند مسیر پیشرفت این رشته را هموارتر کند.