علامه محمد اقبال لاهوری را می‌توان از جمله متفکرانی دانست که اندیشه و کنشگری سیاسی در منظومه فکری و تجربه زیسته آنان پیوندی ناگسستنی دارد. او در روزگار سلطه استعمار، بحران هویت و رکود فکری جوامع مسلمان، صرفاً به نقد وضعیت موجود بسنده نکرد، بلکه در پی یافتن راه‌هایی برای احیای فکری و اجتماعی این جوامع و تحقق نظمی مبتنی بر آزادی، قانون‌مداری و معنویت بود.
محمد اقبال لاهوری از چهره‌های چندساحتی در تاریخ فکری و فرهنگی جهان اسلام در دوره معاصر است؛ شاعری برجسته، فیلسوف و متفکر، مصلح دینی و اجتماعی، اندیشمند تمدنی و از مهم‌ترین متفکران جهان اسلام در مواجهه با مسائل برآمده از استعمار، تجدد، نسبت شرق و غرب و ضرورت بازسازی حیات فکری و اجتماعی مسلمانان.