از همان اولین روزهای جنگ اوکراین در زمستان ۲۰۲۲، جهان دیگر همان جهان سابق نبود. قواعدی که تا پیش از آن بر روابط میان قدرتهای بزرگ حاکم بود، ناگهان رنگ باخت و نظام بینالملل به صحنهای از رقابتهای شتابگرفته و بیپایان بدل شد؛ رقابتی که از انباشت تاریخی تضادها و جابهجاییهای تدریجی در موازنه قدرت سر برآورده بود. در این میان، پرسش بزرگتر آن است که آیا ما در عصر فروپاشی نظم پیشین به سر میبریم یا در میانه تولد نظمی تازهایم که هنوز قواعدش شکل نگرفته است؟
ویلیام کلیولند در کتاب خود با عنوان تاریخ خاورمیانه مدرن مینویسد؛ تمام نخبگان برجسته مکه از قبیله قریش بودند؛ قبایلی که سکونت در این شهر را انتخاب کرده و نقش مقدس آن را پاس میداشتند و بر عرصه سیاسی و اقتصادی شهر تسلط داشتند. گرچه ساختارهای رسمی شهری هنوز شکل نگرفته بود، اما یک شورای غیررسمی از بازرگانان سرشناس قریش امور روزمره شهر را تنظیم و مدیریت میکرد.
فرید زکریا_ تحلیلگر واشنگتن پست در ستون یادداشت این روزنامه نوشت: دونالد ترامپ اغلب «رئیسجمهوری معاملهگر» نامیده میشود و هفته گذشته این توصیف منجر به موفقیت شد. آتشبس غزه معاملهای پیچیده بود. مرحله اول واقعاً مسیری محتمل برای پایان دادن به خشونت وحشتناک در غزه است و فرصتی که ارزش امتحان کردن دارد. این توافق پنج واقعیت مهم در مورد خاورمیانه امروز را آشکار میکند.
«امروز نهتنها جنگ به پایان رسیده، بلکه طلوع تاریخی خاورمیانه جدید رسیده است.» این جمله پرطمطراق دونالد ترامپ در کنست اسرائیل در روزی که صلح خود را جشن میگرفت، بیش از آنکه نشانگر راهبرد رئالیستی «صلح از طریق قدرت» باشد، نشاندهنده ایدهآلیسم ویلسونی نهفته در درونش است.
در حالی که رژیم صهیونیستی همچنان از تحویل ماشینآلات سنگین برای بازسازی غزه خودداری میکند، جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه برای بررسی اجرای مرحله دوم طرح آتشبس و گفتوگو با مقامات اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو راهی تلآویو خواهد شد؛ محور این مذاکرات شامل آزادی اجساد اسرای باقیمانده و تسهیل روند بازسازی در مناطق آسیبدیده است.
در آستانه طلوع اسلام، خاورمیانه صحنه رقابت دو قدرت بزرگ بود: امپراطوری روم شرقی یا همان بیزانس در غرب و امپراطوری ساسانی در شرق. بیزانس که وارث سنتهای یونانی و رومی بود، بر پایه تمدنی باشکوه بنا شده بود؛ تمدنی که دانش فلسفی یونان، نظام اداری روم و مسیحیت ارتدوکس را در هم آمیخته بود.
عابد اکبری_ استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل خارجی در یادداشتی نوشت: تحولات اخیر در خاورمیانه، بهویژه در پی توافقهای مرتبط با بحران غزه، بهسرعت به عنوان نشانهای از «نظم جدید منطقهای» تفسیر شدهاند. در نگاه اول، برخی تحلیلگران این روند را بازگشت آمریکا به منطقه و شکلگیری نوعی تعادل جدید میان بازیگران محلی و جهانی میدانند؛ تعادلی که گویا میتواند ثبات، همکاری اقتصادی و کاهش تنشهای تاریخی را به همراه آورد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آستانه سفر به خاورمیانه برای امضای رسمی توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس، بار دیگر خود را در مرکز تحولات صلح قرار داده است. او این توافق را «آغاز صلحی پایدار» خوانده و مدعی شد هیچکس در غزه مجبور به ترک خانهاش نخواهد شد.
یک رسانه آمریکایی به نقل از کاخ سفید اعلام کرد که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در حال حاضر برنامه ای برای سفر به منطقه خاورمیانه (غرب آسیا) ندارد.
بازیهای المپیک زمستانی فوریه ۲۰۲۶ در شهرهای میلان و کورتینا دامپتزو برگزار خواهند شد.
در دل خاورمیانهای که تاریخ و جغرافیا هر لحظه آن را به صحنهای از رقابتهای پیچیده و غیرقابل پیشبینی بدل میکنند، رخداد ۷ اکتبر به مثابه سنگی افتاده در آب، موجهای عمیقی در ساختار معادلات منطقهای ایجاد کرد.
امیرسعید ایروانی سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل متحد گفت: وضعیت در خاورمیانه بهشدت وخیم است و چنین اوضاعی حاصل سیاستهای مداخلهجویانه و نظامیگرایانه برخی قدرتهای فرامنطقهای، درگیریهای مسلحانه مستمر، اشغال طولانیمدت، و نسلکشی ارتکابی از سوی رژیم صهیونیستی است.
جدیدترین شهابسنگ سیارکی ایران و خاورمیانه با وزن ۲۱ کیلو و ۴۲۰ گرم، ظهر دوشنبه (۷ مهر ۱۴۰۴)، در موزه شهابسنگ برج آزادی رونمایی شد.
تام باراک با رد مفهوم تاریخی خاورمیانه، آن را حاصل تقسیمات استعماری انگلیس و فرانسه در سال ۱۹۱۶ دانست؛ او تأکید کرد که منطقه پیش از آن، متشکل از قبایل و روستاها بوده و دولتملتها محصول مداخله خارجیاند.
سفیر ایران در عربستان با اشاره به دستاوردهای بسیاری که تهران و ریاض از زمان ازسرگیری روابط خود داشتهاند، تاکید کرد که ایران و عربستان به دنبال تثبیت امنیت، صلح و ثبات در منطقه از طریق توسعه هماهنگیها و همکاریها هستند.
تاریخچه سیاستهای آمریکا در قبال خاورمیانه مملو از اشتباهات مرگباری بوده که نه تنها به حل مناقشات کمکی نکرده، بلکه به بحرانهای بزرگتری انجامیدهاند. این خطاها گاهی ناشی از عوامل انسانی بوده، اما بیشترشان سیستماتیک و بر پایه دروغهایی است که سیاستمداران واشنگتن به خود و جامعه آمریکا میگویند.
«این نخستین بار نیست که اسرائیل همزمان با جریان داشتن مذاکرات و تلاشهای دیپلماتیک دست به حمله میزند. در طول این دو سال، ترورهای مهم و حملات متعددی در لبنان علیه حزبالله، در سوریه علیه دولت تازهتشکیلشده «احمد الشرع»، در یمن علیه حوثیها و علیه ایران طی جنگ ۱۲ روزه ژوئن زمانی که تهران مشغول مذاکره با واشنگتن بود، صورت گرفت.»
واشنگتن با هدف حفظ منافع خود و رژیم صهیونیستی، به دنبال توسعه هرج و مرج و جنگهای نیابتی در منطقه غرب آسیا است تا دسترسی به منابع این منطقه و البته ترسیم نقشه جغرافیایی مد نظر خود را ممکن کند.
برجستهترین دغدغههای افکار عمومی در یک سال اول دولت پزشکیان در هشت محور اصلی جنگ، اتباع خارجی، تحریم و مذاکره، ترور و ناامنی، دلار و ارز، اینترنت و فیلترینگ، حجاب و گرانی و تورم دسته بندی شده است
چین نسبت به تحریمهای آمریکا علیه تشکیلات خودگردان فلسطین ابراز ناامیدی کرد و گفت که فلسطین در قلب مساله خاورمیانه قرار دارد.