راه آهن و بنادر ایران، ستون فقرات مسیر ترانزیتی کشورهای آسیای مرکزی

ایران آنلاین: ایران با دارا بودن زیرساخت‌های متنوع حمل‌ونقل شامل شبکه‌های ریلی و بنادر مهمی مانند چابهار و بندرعباس، توانسته به یک هاب ترانزیتی منطقه‌ای تبدیل شود. توسعه خطوط ریلی از جمله مسیرهای مرند–چشمه ثریا و اتصال به مرز ترکیه، امکان عبور یکپارچه کالا از چین و آسیای مرکزی به اروپا را فراهم کرده و زمان حمل و نقل را تا یک هفته کاهش می‌دهد.

به گزارش ایرنا به نقل از آستانه تایمز، چین، به دلیل محدودیت‌های مسیر شمالی از روسیه و بلاروس و افزایش تنش‌های دریایی، توجه خود را به مسیر جنوبی معطوف کرده است. پروژه‌های مشترک تهران و پکن شامل ترمینال ریلی سرخس و الکتریکی کردن مسیر ۱۰۰۰ کیلومتری سرخس–رازی است که ظرفیت حمل بار را تا سه برابر افزایش خواهد داد و مسیر یکپارچه شرق–غرب را ایجاد می‌کند.

همزمان، ایران و ترکمنستان در حال توسعه خطوط ریلی جدید با استانداردهای مختلف هستند تا ظرفیت عبور مرزی و حجم ترانزیت را افزایش دهند و مسیر جنوبی ریلی را به کوتاه‌ترین راه یکپارچه میان شرق و غرب تبدیل کنند. مسیر چندوجهی ایران–آسیای مرکزی–ترکیه/اروپا، علاوه بر دسترسی زمینی، کشورهای منطقه را به اقیانوس هند نیز متصل می‌کند. سرمایه‌گذاری‌های ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان و قرقیزستان در بنادر ایران، به‌ویژه چابهار و بندر عباس، نقش مهمی در توسعه این مسیرها داشته است.

توسعه مسیر جنوبی از ایران، علاوه بر مزایای اقتصادی، اهمیت ژئوپلیتیکی دارد و می‌تواند جایگزینی مطمئن برای مسیرهای تحت تأثیر فشارهای سیاسی و محدودیت‌های بین‌المللی باشد. کارشناسان معتقدند موفقیت این مسیر مستلزم هماهنگی سیاست‌ها و استانداردهای فنی، یکپارچه‌سازی مستندات ترانزیتی و ایجاد نهاد هماهنگ‌کننده برای مدیریت راه‌آهن‌های مسیر است.

این مسیر همچنین فرصتی برای کشورهای آسیای مرکزی فراهم می‌کند تا منافع خود را در برابر فشارهای غرب، به ویژه آمریکا، صریح و محکم حفظ و شرایط مطلوب برای توسعه ترانزیت از ایران ایجاد کنند.