رئیس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت در گفتوگو با «ایران» اعلام کرد
واکسیناسیون ۱۶۳ هزار کودک در ایام جنگ
وزارت بهداشت در ۱۰ سال گذشته پوشش واکسیناسیون کشوری را به بالای ۹۸ درصد در جمعیت کودکان رسانده است. موضوعی که طی سالهای گذشته باعث حذف بعضی بیماریها در کشور شده است.
محدثه جعفری، گروه اجتماعی: به همین دلیل تزریق واکسن از اهمیت بالایی در کنترل بیماریهای واگیر دارد، اما همچنان نزدیک به دو درصد از جامعه هدف به دلایل مختلف واکسن دریافت نکردهاند. گاهی بعضی مسائل مثل جنگ میتواند در روند دریافت واکسیناسیون اختلال ایجاد کند، موضوعی که طی ۴۰ روز جنگ تحمیلی اخیر هم دور از ذهن نبود. در دو ماه گذشته بعضی از خانوادهها ناچار به جابه جایی در شهرها شدند و این احتمال وجود داشت که نتوانند برای دریافت واکسن اقدام کنند، به همین دلیل وزارت بهداشت تلاش کرد تا والدین به عنوان میهمان بتوانند از مراکز بهداشت دیگر شهرها خدمت مورد نیاز را دریافت کنند. این موضوع باعث شد حتی در ایام جنگ مشکلی در روند واکسیناسیون کودکان ایجاد نشود. به گفته مسئولان وزارت بهداشت، در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا اول اردیبهشت ماه سال جدید، نزدیک به۱۶۳ هزار و ۴۰۰ کودک برای دریافت انواع مختلف واکسن به مراکز بهداشت مراجعه و این خدمت را دریافت کردند.
دکترسیدمحسن زهرایی رئیس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت با بیان اینکه واکسیناسیون یکی از موفقترین برنامهها در ارتقای سلامتی کودکان است به «ایران» گفت: «طی ۵۰ سال گذشته با واکسیناسیون کودکان جلوی بیش از ۱۵۴ میلیون مرگ گرفته شده که موفقیت بسیار بزرگی محسوب میشود. البته همچنان در تلاش هستیم این موفقیت را به صد درصد در کودکان برسانیم. در حال حاضر سازمان جهانی بهداشت همه کشورها را تشویق به گسترش پوشش واکسیناسیون کودکانشان میکند تا بتواند سالانه از مرگ و میر ۵ میلیون کودک در دنیا جلوگیری کند.»
هدف دنیا پوشش واکسیناسیون بالای ۹۵ درصد است
او با اشاره به آخرین آمار سازمان جهانی بهداشت درباره کاهش مرگ و میر با واکسیناسیون میگوید: «براساس آمارهای سال ۲۰۲۳ میلادی، تزریق به موقع واکسن و پوشش همگانی آن توانسته از مرگ حدود ۴.۱ میلیون نفر در سال جلوگیری کند و کشورها همچنان در تلاش هستند تا بتوانند با ارتقای پوشش واکسیناسیون به پیشگیری از ۵ میلیون مرگ در سال هم دست یابند. در این مورد باید توجه کرد، همه کشورها پوشش واکسیناسیون یکدستی ندارند. بعضی از کشورها معمولاً ساختار بهداشتی ضعیفی دارند که همین موضوع باعث میشود در دستیابی به اهداف واکسیناسیون عقب بمانند. به همین دلیل برای نزدیک شدن به هدف برنامه سازمان جهانی بهداشت، همه کشورها باید تلاش کنند تا حداقل ۹۵ درصد کودکان را تحت پوشش برنامه واکسیناسیون قرار دهند، یعنی پوششی ۹۵ درصدی ایجاد کنند.»
رئیس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت با اشاره به تلاشهای ایران برای رسیدن به پوشش بالای ۹۵ درصدی در برنامه واکسیناسیون کشوری توضیح میدهد: « با مشارکت خوب خانوادهها و حمایت دولتهای مختلف از برنامه واکسیناسیون، طی ۳۰ سال گذشته توانستیم پوشش واکسیناسیونمان را به بالای ۹۵ درصد برسانیم و در یک دهه گذشته هم هر ساله پوشش واکسیناسیون را بالاتر از ۹۸ درصد در واکسنهای مختلف رساندیم. این پوشش بالا باعث شد، موفقیتهای خوبی در حوزه بهداشت و کنترل بیماریهای واگیر به دست آوریم که از نمونههای واضح آن دستیابی به حذف کزاز نوزادی و پاک شدن کشور از بیماری فلج اطفال است. همچنین توانستیم تأییدیه حذف سرخک، سرخچه و کاهش شیوع هپاتیت B را هم از سازمان بهداشت جهانی بگیریم. شیوع هپاتیتB هم در جامعه ما از حدود سه و نیم درصد به حدود یک درصد کاهش پیدا کرده است.»
به گفته او، امروزه دیگر از آن همهگیریهای وحشتناک و مرگآور دیفتری هم خبری نیست و ابتلا به این بیماری بسیار نادر شده که نشان دهنده دستاورد مهم در پوشش بالای واکسیناسیون کودکان کشورمان است.
زهرایی با اشاره به ایجاد بحرانهایی مثل جنگ در کشور که میتواند در به موقع تزریق کردن واکسن اثرگذار باشد، میگوید: «گاهی بعضی از اتفاقات در پوشش واکسن اثرگذار است. کشور بیش از ۴۰ روز درگیر جنگ و وقایع بعد از آن بوده است. در این دو ماه برخی از خانوادهها مجبور به جابه جایی در شهرها شدند. یعنی از شهر محل زندگی به شهر دیگری سفرکردند. همین موضوع ممکن است باعث توقف در برنامه واکسیناسیون کودکان یا تأخیر در تزریق واکسن آنها شود و میزان مشارکت خانوادهها را کاهش بدهد. والدین باید بدانند تا زمانی که فرزندشان واکسن مورد نظر را دریافت نکرده، نسبت به آن بیماری همچنان آسیبپذیر و حساس خواهد بود. پس بهتر است، در اولین فرصت نسبت به تزریق واکسن کودکانشان اقدام کنند. خوشبختانه با برنامهریزیهای انجام شده در سطح کشور، وزارت بهداشت تلاش کرد خدمات بهداشتی و درمانی اولیه از جمله واکسیناسیون متوقف نشود و در تمام ایام جنگ تحمیلی سوم افراد با مراجعه به خانههای بهداشت محلات میتوانستند نسبت به دریافت خدمات مورد نظرشان اقدام کنند.»
فعالیت مراکز واکسیناسیون حتی در ایام جنگ
به گفته رئیس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت، در دوران جنگ، بعضی از مناطق پرخطر و آسیب دیده از بمباران دشمن صهیونیستی- آمریکایی، حتی مراکز بهداشت درمانیشان هم تعطیل شده بود اما برای اینکه وقفهای در دریافت خدمات رخ ندهد، با نصب پلاکارد، پارچهنویسی، اطلاعیه و... خانوادهها برای دریافت خدمت راهنمایی شدند. خوشبختانه در همین مدت، یعنی از ۹ اسفند سال قبل تا اول اردیبهشت ماه امسال، نزدیک به۱۶۳ هزار و ۴۰۰ کودک برای تزریق واکسن مراجعه کردند. این آمار نشان میدهد، خانوادهها در سراسر کشور از اهمیت تزریق به موقع واکسن برای کودکانشان حتی در ایام جنگ غافل نشدند. نکته بعدی این است که وزارت بهداشت در ایام جنگ چالشی برای تهیه، توزیع و تزریق واکسن کودکان نداشته است.»
واکسن سرخک و نجات جان سه هزار کودک در سال
رئیس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت با اشاره به اینکه هنوز تا پوشش ۱۰۰درصدی واکسیناسیون در کشور فاصله داریم، توضیح میدهد: «هر یک درصدی که از پوشش واکسیناسیون ۱۰۰ درصدی فاصله بگیریم، یعنی در کشور نزدیک به ۱۰ هزار کودک برای دریافت واکسن اقدام نکردهاند که عدد بزرگی در جامعه آماری کودکان محسوب میشود. مثلاً اگر وزارت بهداشت موفق شود ۹۹۰ هزار کودک را واکسن بزند، یعنی پوشش ۹۹ درصدی ایجاد کرده که در جای خودش به نسبت سایر کشورها پوششی عالی است. اما باید به فکر ۱۰ هزار کودکی که هنوز واکسینه نشدند، باشیم. چون بدن این کودکان در برابر بیماریهای واگیری که سالها برای حذف آن تلاش کردیم، ایمنی ندارد.»
او میگوید: «قبل از پوشش گسترده واکسیناسیون در ایران، سالانه چندهزار مورد فلج اطفال در کشور ثبت میشد یا در بیماری سرخک سالانه ۲۵۰ هزار مورد ابتلا داشتیم که متأسفانه دو تا سه هزار مورد مرگ را برای کودکان رقم میزد. اگر امروز بخش بهداشت و درمان کشور در وضعیتی قرار دارد که میگوید، سالهاست بیماریای مثل فلج اطفال نداشتهایم، خانوادهها نباید تصور کنند پس دیگر این بیماری وجود ندارد و نوزادان تازه متولد شده اکنون نیازی به این واکسن پیدا نمیکنند. درحقیقت این بیماری هنوز در بعضی از کشورها زنده است. مثلاً دو کشور همسایه شرقی ایران هنوز نتوانستهاند بیماری فلج اطفال را در کشورشان پاک کنند. مثل بیماری کووید۱۹ که از یک گوشه کوچک دنیا شروع شد و همه کشورها را درگیر کرد. بیماریهای فلج اطفال، سرخک و... هم میتوانند به همین شکل گسترش یابند و همهگیری ایجاد کنند. بنابراین مهمترین سپر دفاعی ما میزان پوشش واکسن در جامعه است. به همین دلیل امیدواریم بتوانیم به پوشش صد درصدی در جامعه هدفمان برسیم.»
بیش از ۱۴ میلیون کودک در دنیا واکسینه نشدهاند
رئیس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت با اشاره به هفته جهانی واکسیناسیون میگوید: «کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت، ایدهای برای بزرگداشت برنامه ایمنسازی، دستاوردهایش، تشدید فعالیتها، تشویق کارکنان نظام سلامت و تشویق خانوادهها برای تزریق واکسن پیادهسازی کرده و هفتهای را به عنوان «هفته جهانی واکسیناسیون» اختصاص دادهاند. هر ساله هفته آخر آوریل که تقریباً معادل هفته اول اردیبهشت ماه در ایران است، به عنوان هفته جهانی واکسیناسیون در نظر گرفته میشود تا کشورها در این ایام برنامهها و فعالیتهایی برای گسترش پوشش واکسیناسیون داشته باشند. براساس آمار سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۴، حدود ۱۴.۳ میلیون کودک هیچ واکسنی دریافت نکردهاند؛ به این کودکان اصطلاحاً «زیرو دوز» گفته میشود. اگر به آمار سال ۲۰۲۱ نگاه کنیم، تعداد کودکان «زیرو دوز» حدود ۱۹ میلیون نفر بود.»
تأخیر در تزریق واکسن جایز نیست
زهرایی با بیان اینکه جنگ اخیر در کشور ما هم میتواند در پوشش واکسیناسیون اثرگذار باشد، توضیح میدهد: «گاهی نکته ای کوچک اما تأثیرگذار در آمارها دیده میشود؛ باوجود اینکه پوشش واکسن مناسبی داریم اما کودکانی هستند که با تأخیر واکسن را دریافت میکنند. مثلاً سه هفته تا دو ماه دیرتر برای تزریق واکسن مراجعه میکنند که این تأخیر میتواند در آن فاصله زمانی کودک را آسیبپذیر کند. این موضوع در بازه زمانی جنگ اخیر هم وجود داشت و بعضی از افراد با فاصله زمانی برای دریافت واکسن اقدام کردند. همیشه تأکید میکنیم، خانوادهها تلاش کنند هرچه سریعتر برای دریافت واکسن عقب افتاده فرزندشان اقدام کنند.
به همین دلیل تمام مراکز بهداشت درمانی سطح کشور و مراکز واکسیناسیون در زمان جنگ فعال بودند. البته در ایام جنگ رمضان مردم جابه جایی جمعیتی داشتند، بعضی از هموطنان به منزل بستگان در شهرستانها رفتند که با توجه به تدابیر وزارت بهداشت، میتوانستند به عنوان میهمان، واکسن فرزندشان را در شهر دیگری دریافت کنند. این فرآیند در تمام مراکز بهداشت درمانی و مرکز واکسیناسیون کشور وجود دارد. با این اوصاف، مادر میتواند به مراکز واکسیناسیون مراجعه و به عنوان میهمان در شهر دیگری واکسیناسیون کودکش را انجام دهد، چون اطلاعات به شکل سیستمی در سامانههای وزارت بهداشت ثبت میشود.»
انتهای پیام/