رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت در گفتوگو با «ایران» مطرح کرد
آغاز حمایت ۲۴ ماهه دولت از نوزادان ایرانی
«کارت امید مادران» به مادران ۱۳۵ هزار و ۴۴۷ نوزاد ایرانی که طی دو ماه ابتدای سال در کشور متولد شدند تعلق گرفته است
سالهای آغازین زندگی کودکان، حساسترین و اثرگذارترین دوره رشد آنها به شمار میرود؛ دورانی که مغز با سرعتی بیسابقه شکل میگیرد و بنیان سلامت جسمی، روانی و اجتماعی انسان پایهگذاری میشود. به همین دلیل کیفیت تغذیه، مراقبتهای بهداشتی و میزان آرامش و امنیت خانواده در این سالها، نقش تعیینکنندهای در آینده فرد و حتی جامعه دارد.
محدثه جعفری،گروه اجتماعی: خانوادهها در این مرحله بیش از هر زمان دیگری به ثبات اقتصادی و حمایتهای اجتماعی نیاز دارند تا بتوانند نیازهای اولیه فرزند خود را تأمین کنند؛ موضوعی که در شرایط اقتصادی کنونی، اهمیت دوچندان یافته و ضرورت حمایت هدفمند دولت از خانوادهها را بیش از گذشته نمایان کرده است.
بر همین اساس، از ابتدای سالجاری و همزمان با شرایط خاص کشور، طرحی با عنوان «کارت امید مادران» به پیشنهاد دبیر ستاد ملی جمعیت و بر پایه مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی طراحی و اجرایی شد؛ طرحی که به گفته مسئولان، نشاندهنده عزم دولت چهاردهم برای حمایت عملی از خانوادهها و عمل به تعهدات حوزه جوانی جمعیت است.
طبق این طرح، تمام مادران ایرانی که از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد صاحب فرزند شدهاند، مشمول دریافت «کارت امید مادران» میشوند. در قالب این حمایت، به ازای هر فرزند، ماهانه دو میلیون تومان اعتبار خرید به مدت دو سال در اختیار مادر قرار میگیرد تا بخشی از هزینههای ضروری نوزاد تأمین شود.
دکتر رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درباره جزئیات این طرح به «ایران» میگوید: «حمایت هوشمندانه دولت از خانوادههای دارای فرزند تازه متولد شده، یک ضرورت اجتماعی برای آینده کشور است؛ حمایتی که میتواند بخشی از فشارهای اقتصادی خانوادهها را کاهش دهد، سلامت و تغذیه کودک را تضمین کند و شرایطی فراهم سازد که هیچ کودکی در سالهای طلایی رشد از نیازهای اولیه محروم نماند. به همین دلیل، طرح کارت امید مادران در راستای اجرای سیاستهای جوانی جمعیت، از ابتدای سال ۱۴۰۵ برای مادران نوزادان متولد شده اجرا شده است.»
او درباره نحوه اجرای این طرح توضیح میدهد: «این حمایت به هر فرزند تازه متولد شده تعلق میگیرد و اعتبار آن صرفاً در اختیار مادر قرار میگیرد. روند اجرایی نیز به این صورت است که پس از تولد نوزاد، پدر برای دریافت شناسنامه اقدام میکند و پس از صدور شناسنامه، کد ملی برای نوزاد ثبت میشود.
سازمان ثبت احوال، اطلاعات نوزادان متولد شده هر ماه را تجمیع و حداکثر تا هفتم ماه بعد به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارسال میکند. پس از پالایش اطلاعات در معاونت رفاه، مبلغ دو میلیون تومان اعتبار حمایتی برای مادر نوزاد شارژ میشود.»
رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت در تشریح جامعه هدف این طرح میگوید: «تمام مادران ایرانی که خود و فرزندشان دارای کد ملی باشند و نوزاد آنها از تاریخ ۰۱/۰۱/۱۴۰۵ به بعد متولد شده باشد، مشمول این طرح خواهند شد. این حمایت شامل تمام دهکهای درآمدی است و محدودیتی از نظر سطح درآمد خانوار وجود ندارد. البته مادر باید شماره تلفن همراه و حساب بانکی به نام خود داشته باشد تا پیامک اطلاعرسانی و فرآیند شارژ اعتبار بدون مشکل انجام شود.»
او با اشاره به تفاوت این طرح با برخی حمایتهای معیشتی دیگر میافزاید: «برخلاف بعضی طرحها مانند «یسنا» که بر اساس دهکهای درآمدی اجرا میشود، کارت امید مادران فارغ از دهکبندی طراحی شده و همه مادران ایرانی دارای فرزند متولدشده پس از ابتدای سال ۱۴۰۵ را دربر میگیرد. این اعتبار نیز تا دو سال بهصورت ماهانه برای مادران شارژ خواهد شد.»
۶۹ هزار و ۲۵۱ نوزاد در اردیبهشت متولد شدند
سعیدی درباره تعداد نوزادان مشمول این طرح توضیح میدهد: «در موارد دوقلوزایی یا سهقلوزایی نیز این اعتبار برای هر نوزاد بهصورت جداگانه محاسبه و پرداخت میشود.»
او با اشاره به آمار موالید دو ماه اول سالجاری میگوید: «براساس آمارهای موجود، در فروردینماه سالجاری ۷۵ هزار و ۴۲ نوزاد در کشور متولد شدند که از این تعداد، ۷۰ هزار و ۴۸۴ نوزاد دارای تابعیت ایرانی بوده و مشمول طرح کارت امید مادران شدهاند. همچنین در اردیبهشتماه نیز ۶۹ هزار و ۲۵۱ نوزاد در کشور متولد شدهاند که از این تعداد، ۶۴ هزار و ۹۶۳ نوزاد ایرانی هستند.
در مجموع، طی دو ماه اول سال ۱۴۰۵، حدود ۱۳۵ هزار و ۴۴۷ نوزاد ایرانی مشمول این طرح حمایتی شدهاند.»
به گفته رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، یکی از مهمترین ویژگیهای این طرح، هدفمند بودن شیوه هزینهکرد اعتبار است. او در این باره توضیح میدهد: «دو میلیون تومانی که در کارت بانکی مادران شارژ میشود، قابلیت برداشت نقدی ندارد. خانوادهها میتوانند از طریق بستر کالابرگ الکترونیک، اقلام مورد نیاز کودک را تهیه کنند. این اقلام شامل سبد غذایی مورد تأیید وزارت بهداشت مانند لبنیات، پروتئین، نان و غلات، چربیهای مفید، میوه و سبزیجات است.»
او ادامه میدهد: «در صورتی که خانوادهها به اقلام خوراکی نیاز نداشته باشند، میتوانند از این اعتبار برای تهیه بستههای بهداشتی مانند پوشک یا شیرخشک استفاده کنند. این اقلام از طریق فروشگاهها و داروخانههای طرف قرارداد طرح کالابرگ الکترونیک قابل دریافت خواهد بود.»
رفع اختلال پیشآمده در دریافت اعتبار برای ۱۰ هزار نفر
سعیدی با اشاره به برخی مشکلات اجرایی در اولین مرحله اجرای طرح میگوید: «کارت مادرانی که فرزند آنها در فروردینماه ۱۴۰۵ متولد شده بود، در تاریخ ۱۵ اردیبهشت شارژ شد اما حدود ۱۰ هزار نفر از مشمولان این ماه موفق به دریافت اعتبار نشدند که احتمالاً این مسأله به دلیل اختلال در زمانبندی انتقال اطلاعات میان دستگاهها رخ داده است. البته این مشکل در ماههای آینده برطرف خواهد شد.»
او درباره نحوه استمرار این حمایت توضیح میدهد: «اعتبار حمایتی از همان ماه اول تولد کودک تخصیص مییابد و به مدت ۲۴ ماه ادامه پیدا میکند. همچنین اعتبار هر ماه تا سه ماه پس از شارژ قابل استفاده خواهد بود تا خانوادهها فرصت کافی برای خرید اقلام مورد نیاز داشته باشند.»
رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت تأکید میکند که هدف اصلی این طرح، حمایت از خانوادههایی است که در شرایط دشوار اقتصادی اقدام به فرزندآوری کردهاند. او میگوید: «طرحهایی مانند کارت امید مادران که در راستای سیاستهای کلی جمعیت و با هدف حمایت از خانواده و افزایش آرامش خاطر مادران در سالهای اول تولد کودک اجرا میشود، شاید به تنهایی نتواند موجب افزایش محسوس نرخ موالید در کشور شود، اما بدون تردید میتواند بخشی از نگرانیهای اقتصادی خانوادهها را کاهش دهد.»
به گفته او، این حمایتها بیش از آنکه مشوق مستقیم فرزندآوری باشند، نوعی پشتیبانی اجتماعی از خانوادهها محسوب میشوند: «کارت امید مادران الزاماً علت فرزندآوری نیست، بلکه نمادی از حمایت دولت از خانوادههایی است که مسئولیت فرزندآوری و تربیت نسل آینده را پذیرفتهاند. دولت نیز در حد توان تلاش میکند بخشی از هزینههای این مسیر را کاهش دهد.»
کارشناسان حوزه جمعیت و سلامت نیز معتقدند حمایت از مادران و کودکان در سالهای اول زندگی، نهتنها یک سیاست جمعیتی، بلکه نوعی سرمایهگذاری بلندمدت برای آینده کشور است. بسیاری از مطالعات نشان دادهاند کودکانی که در سالهای ابتدایی زندگی از تغذیه مناسب، مراقبتهای بهداشتی و امنیت روانی برخوردار بودهاند، در آینده از سلامت جسمی و روانی بهتر، توانایی یادگیری بالاتر و مشارکت اجتماعی مؤثرتری برخوردار خواهند شد.
از سوی دیگر، هزینههای نگهداری و تأمین نیازهای نوزادان در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته و بسیاری از خانوادهها، بهویژه در ماههای اول تولد کودک، با مشکلات اقتصادی مواجه هستند. در چنین شرایطی، اجرای طرحهایی مانند «کارت امید مادران» میتواند بخشی از دغدغههای معیشتی خانوادهها را کاهش داده و امکان دسترسی بهتر کودکان به اقلام ضروری را فراهم کند.
به نظر میرسد تداوم و توسعه چنین حمایتهایی، در کنار تقویت خدمات درمانی، بیمهای و آموزشی، بتواند مسیر حمایت اجتماعی از خانوادهها را هموارتر کند؛ مسیری که در نهایت نه فقط به نفع خانوادهها، بلکه به سود آینده جمعیتی و سلامت اجتماعی کشور خواهد بود.
انتهای پیام/