از مرسدس بنز و ب‌ام و تا شیائومی و نیو

یاسمن صادق‌شیرازی، گروه خودرو: انتشار این فهرست بلندبالای خودروهای مجاز وارداتی نه تنها از بازگشت برخی نام‌های آشنا به بازار حکایت دارد، بلکه نشانه‌ای از توجه دولت به ورود خودروهای برقی و کم مصرف است. رویکردی که می‌تواند با ارتقای سطح فناوری خودروهای وارداتی، زمینه آشنایی بازار ایران با روندهای جدید صنعت خودروی جهان را نیز فراهم کند.
این فهرست که‌ در چارچوب مصوبه هیأت وزیران و آیین‌نامه اجرایی واردات خودرو در 9 خرداد سال‌جاری منتشر شد، مجموعه‌ای متنوع از محصولات خودروسازان معتبر اروپایی و آسیا را دربر می‌گیرد؛ از برندهای باسابقه بازار ایران گرفته تا نسل جدید تولیدکنندگان خودروهای برقی و هیبریدی. بررسی ترکیب برندهای حاضر در این فهرست نشان می‌دهد دولت در کنار افزایش تنوع خودروهای قابل عرضه در بازار داخلی، توجه ویژه‌ای به ورود محصولات کم مصرف، هیبریدی و تمام برقی وارداتی دارد.
همچنین، فهرست منتشر شده طیف گسترده‌ای از خودروسازان بین‌المللی را شامل می‌شود؛ از نام‌های شناخته شده‌ای همچون مرسدس بنز، ب‌ام و، آئودی، تویوتا، نیسان، کیا، هیوندای و لکسوس تا برندهای نوظهور چینی که طی سال‌های اخیر در حوزه خودروهای برقی و هوشمند به بازیگران مهم بازار جهانی تبدیل شدند. آنچه در این میان بیش از همه جلب توجه می‌کند، سهم قابل توجه خودروهای برقی و پلاگین هیبریدی در فهرست جدید است. حضور برندهایی نظیر نیو، ژیانگ پنگ، وویا، اواتار و دیگر خودروسازان فناورمحور چینی نشان می‌دهد وزارت صمت در تدوین این فهرست، نگاه ویژه‌ای به توسعه ناوگان خودروهای پاک دارد. در میان برندهای لوکس نیز مدل‌های تمام برقی مانند ب‌ام‌وiX1 و مرسدس بنز EQE به چشم می‌خورند. از سوی دیگر، تنوع برندهای مجاز می‌تواند به افزایش رقابت در بازار خودروهای وارداتی و کاهش محدودیت انتخاب برای مصرف‌کنندگان منجر شود. آن هم بازاری که طی سال‌های گذشته به دلیل محدودیت‌های وارداتی و کاهش عرضه با کمبود تنوع محصول مواجه بوده است.

شرط اصلی واردات خودرو

بر اساس مصوبه هیأت وزیران، واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور تنها از محل منابع ارزی شخصی و بدون انتقال ارز از داخل کشور امکان پذیر خواهد بود. به این ترتیب، دولت تلاش کرده با بهره‌گیری از ظرفیت ارزی ایرانیان خارج از کشور، از وارد شدن فشار مضاعف به منابع ارزی داخلی جلوگیری کند. آنچه بیش از همه در فهرست جدید وزارت صمت جلب توجه می‌کند، تنوع برندهایی است که برخی از آنها سابقه‌ چند دهه‌ای در بازار ایران دارند و برخی دیگر برای اولین بار امکان ورود رسمی به کشور را پیدا کردند اما حالا این سؤال مطرح می‌شود که براساس این مصوبه، کدام برندها و مدل‌ها مجوز ورود به کشور را دریافت کردند؟ در ادامه به بررسی دقیق‌تر این فهرست و سابقه حضور آنها در کشور می‌پردازیم.

برندها و مدل‌های مجاز به این شرح است:
مرسدس بنز (Mercedes‑Benz): مرسدس بنز از قدیمی‌ترین و ریشه‌دارترین برندهای خارجی در ایران به شمار می‌رود. حضور این برند به دهه ۱۳۳۰ بازمی‌گردد. زمانی که خودروهای سواری و کامیون‌های بنز وارد کشور شدند. در بازار خودروهای سواری نیز مدل‌هایی مانند E‑Class، C‑Class و S‑Class در دوره‌های مختلف وارد ایران شدند و همواره در میان خودروهای لوکس محبوب بودند. مدل‌های A‑Class, B‑Class, C‑Class, E‑Class, S‑Class, CLA, GLA, GLB, GLC, GLE, GLS, EQE, EQE SUV, EQS, EQS SUV, EQA برای واردات مجاز اعلام شدند.
ب‌ام‌و (BMW): ب‌ام‌و از دهه ۱۳۷۰ به بعد به یکی از محبوب‌ترین برندهای لوکس وارداتی در ایران تبدیل شد. مدل‌هایی مانند سری ۳، سری ۵ و سری ۷ در سال‌های مختلف توسط واردکنندگان رسمی و خصوصی عرضه شدند. در دهه ۱۳۹۰ نیز با فعالیت نمایندگی یکی از شرکت‌های خصوصی، نسل‌های جدیدتری از محصولات این برند وارد بازار شد و سهم قابل توجهی در بازار خودروهای لوکس داشت. مدل‌های سری ۱، سری ۲، سری ۳، سری ۴، سری ۵، سری ۷، سری ۸، iX1, iX2, iX3, X1, X2, X3, X4, X5, X6, X7, iX, Z4, i3, i4, i5 برای واردات مجاز است.
آکورا (Acura): آکورا برند لوکس شرکت هوندا است. این برند تاکنون حضور رسمی در بازار ایران نداشته و تنها تعداد محدودی از محصولات آن به صورت شخصی وارد کشور شده‌اند. به همین دلیل نام آکورا بیشتر برای علاقه‌مندان خودرو شناخته شده است تا برای خریداران عمومی بازار. در این بخشنامه مدل Integra مجاز اعلام شده است.
فولکس‌واگن (Volkswagen): فولکس‌واگن سابقه‌ای قدیمی در بازار ایران دارد. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی مدل‌هایی مانند بیتل و ترانسپورتر در کشور شناخته شده بودند. در سال‌های اخیر نیز برخی مدل‌ها مانند پاسات، تیگوان و گلف به صورت محدود توسط بخش خصوصی وارد ایران شدند، هرچند این حضور هرگز به سطح گسترده نرسید. مدل‌های Golf, Jetta, Arteon, Passat, Atlas,Teramont, Tiguan, ID.3, ID.4, ID.5, ID.UNYX برای واردات مجاز است.
آئودی (Audi): آئودی به عنوان یکی از سه برند لوکس آلمانی، حضور محدودی در بازار ایران داشته است. در دهه ۱۳۹۰ برخی مدل‌های این برند مانند A6، Q5 و Q7 توسط واردکنندگان خصوصی وارد کشور شدند. با این حال سهم بازار آئودی در ایران همواره کمتر از رقبایی مانند مرسدس بنز و ب‌ام‌و بوده است. واردات مدل‌های A6, A7, A8, Q3, Q4, Q5, Q6, Q7, Q8, e‑tron در این بخشنامه مجاز است.
تویوتا (Toyota): تویوتا از موفق‌ترین برندهای خارجی در بازار ایران محسوب می‌شود. مدل‌هایی مانند کرولا، کمری، پرادو، لندکروزر و راو4 در سال‌های مختلف جزو پرفروش‌ترین خودروهای وارداتی بودند. شبکه خدمات مناسب و شهرت این برند در دوام و کیفیت باعث شد تویوتا جایگاه بسیار قدرتمندی در بازار ایران پیدا کند. مدل‌های Avalon, bZ3, bZ2X, bZ4X, Camry, C‑HR, Corolla, Crown, Highlander, Mirai, Prius, RAV4, Sequoia, Sienna, Supra, Tundra, Yaris, Land Cruiser Prado/250, Land Cruiser 70, Land Cruiser 300, Levin, bZ3X, bZ5, Corolla Cross, Venza, Wildlander, GR86 در این بخشنامه واردات آن مجاز تشخیص داده شده است.
کیا (Kia): کیا از دهه ۱۳۸۰ با واردات و سپس مونتاژ برخی محصولات در ایران حضور پررنگی پیدا کرد. مدل‌هایی مانند سراتو، اپتیما، اسپورتیج و سورنتو در بازار ایران محبوب شدند. برخی محصولات این برند نیز در دوره‌ای توسط سایپا مونتاژ شدند. بر اساس این بخشنامه واردات مدل‌های Ceed, K3, K4, K5, K8, K9, EV6, EV9, Seltos, Sorento, Sportage, Telluride, Tasman, Carnival مجاز است.
هوندا (Honda): هوندا هرچند سابقه حضور در ایران را دارد، اما نسبت به دیگر برندهای ژاپنی حضور محدودتری داشته است. در دوره‌هایی مدل‌هایی مانند آکورد و سیویک وارد بازار ایران شدند، اما حجم واردات این برند هرگز گسترده نبود. بر اساس این بخشنامه واردات مدل‌های Civic, CR‑V, HR‑V, Passport, Odyssey, Accord, S7, P7, Civic Type R مجاز است.
پژو (Peugeot): پژو یکی از شناخته‌شده‌ترین برندهای خارجی در صنعت خودروی ایران است. همکاری این شرکت با ایران‌خودرو از دهه ۱۳۷۰ آغاز شد و خودروهایی مانند پژو ۴۰۵، پژو پارس و پژو ۲۰۶ برای سال‌ها بخش بزرگی از بازار خودروهای سواری ایران را تشکیل دادند. براساس این بخشنامه واردات مدل‌های 208, 2008, 308, 408, 508 مجاز است.
نیسان (Nissan): نیسان از دهه‌های گذشته در بازار ایران حضور داشته است. وانت نیسان آبی یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات این برند در ایران است. علاوه بر آن در سال‌های مختلف خودروهایی مانند ماکسیما، مورانو و جوک نیز به بازار ایران وارد شدند. بر اساس این بخشنامه واردات مدل‌های Altima, N7, Ariya, Sentra, Juke, Kicks, Leaf, Navara, Note, Pathfinder, Patrol, Sylphy, Armada, قشقایی, Rogue, X‑Trail, Terra, Z, Sunny, Tiida مجاز است.
هیوندای (Hyundai): هیوندای از اوایل دهه ۱۳۸۰ به یکی از بازیگران اصلی بازار خودروهای وارداتی تبدیل شد. مدل‌هایی مانند آزرا، سوناتا، النترا و سانتافه در بازار ایران با استقبال گسترده مواجه شدند و در دوره‌ای جزو پرفروش‌ترین خودروهای وارداتی بودند. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های Accent, Elantra, Ioniq 5, Kona, Palisade, Santa Fe, Sonata, Staria, Tucson, Santa Cruz, Casper, Venue, Bayon مجاز اعلام شده است.
سیتروئن (Citroën): سیتروئن سابقه‌ای طولانی در صنعت خودروی ایران دارد. همکاری این شرکت فرانسوی با سایپا در دهه‌های گذشته منجر به تولید خودروهایی مانند زانتیا و بعدتر سیتروئن C3 شد. با این حال حضور این برند در سال‌های اخیر محدود شده است. واردات مدل‌های C3, C4, C5X, C3 Aircross, C5 Aircross مجاز است.
ولوو (Volvo): ولوو بیشتر در بخش خودروهای سنگین و تجاری در ایران شناخته می‌شود و کامیون‌ها و اتوبوس‌های این برند سال‌ها در ناوگان حمل‌ونقل کشور فعال بودند. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های S60, S90, XC40, XC60, XC90, EX30, EX40, EX90, ES90 مجاز است.
کوپرا (Cupra): کوپرا برند اسپرت گروه فولکس‌واگن است که در سال‌های اخیر از برند سئات جدا شده و به صورت مستقل فعالیت می‌کند. این برند تاکنون حضور رسمی در بازار ایران نداشته است. تنها دو مدل Leon و Tavascan بر اساس این بخشنامه برای واردات مجاز است.
لکسوس (Lexus): لکسوس به عنوان برند لوکس تویوتا از اواسط دهه ۱۳۸۰ وارد بازار ایران شد. مدل‌هایی مانند RX، NX و ES در میان خریداران خودروهای لوکس بسیار محبوب شدند و به دلیل کیفیت و دوام بالا جایگاه خوبی در بازار پیدا کردند. واردات مدل‌های ES IS, LC, LS, LX, NX, RC, RZ, GX, UX, RX, LM مجاز است.
سوزوکی (Suzuki): سوزوکی با مدل گرند ویتارا در بازار ایران شناخته می‌شود. این خودرو برای سال‌ها توسط ایران‌خودرو مونتاژ شد. حالا با این بخشنامه واردات مدل‌های Swift, Baleno Jimny, Grand Vitara, Fronx مجاز اعلام شده است.
مزدا (Mazda): مزدا از قدیمی‌ترین برندهای ژاپنی حاضر در ایران است. همکاری گروه بهمن با این شرکت منجر به تولید خودروهایی مانند مزدا ۳ و مزدا ۲ شد که در بازار ایران محبوبیت زیادی پیدا کردند. واردات مدل‌های  3, 6, CX‑30, CX‑5, CX‑50, CX‑70, EZ‑6/6e, MX‑5 و Roadster مجاز اعلام شده است.
رنو (Renault): رنو یکی از شرکای مهم صنعت خودروی ایران بوده است. خودروهایی مانند تندر ۹۰، ساندرو و مگان از محصولات موفق این برند در ایران به شمار می‌روند که در دوره‌ای با تیراژ قابل توجه تولید یا وارد شدند. هم‌اکنون براساس این بخشنامه، مدل‌های
 Arkana, Captur, Duster, Koleos, Rafale, Megane E‑Tech, Clio, 5 E‑Tech, Boreal و Austral برای واردات مجاز هستند.
میتسوبیشی (Mitsubishi): میتسوبیشی در سال‌های مختلف با واردات خودروهایی مانند لنسر، اوتلندر و ASX در بازار ایران حضور داشت. این برند در دهه ۱۳۹۰ حضور نسبتاً قابل توجهی در بازار کراس‌اوورها پیدا کرد. مدل‌های ,ASX و Outlander, Mirage, Xforce, Destinator برای واردات مجاز هستند.
اشکودا (Škoda): اشکودا از زیرمجموعه‌های گروه فولکس‌واگن است. در سال‌های اخیر چندین بار مذاکراتی برای حضور این برند در بازار ایران مطرح شد، اما ورود آن به بازار کشور محدود و مقطعی باقی ماند. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های Octavia و Superb, Kodiaq, Enyaq, Kamiq, Kushaq مجاز است.
سوبارو (Subaru): سوبارو تاکنون حضور گسترده‌ای در ایران نداشته است. تنها تعداد محدودی از مدل‌هایی مانند
Forester و XV به صورت واردات شخصی وارد کشور شدند. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های BRZ و WRX, Outback, Crosstrek مجاز است.
مینی (Mini): مینی که اکنون زیرمجموعه ب‌ام‌و محسوب می‌شود، در مقاطعی با واردات محدود برخی مدل‌ها در بازار ایران حضور داشت. این خودروها بیشتر در میان علاقه‌مندان خودروهای خاص و شهری شناخته می‌شوند. واردات مدل‌های Cooper و Countryman, Aceman مجاز است.
داچیا (Dacia): داچیا به شکل مستقیم در ایران حضور نداشت، اما برخی محصولات این برند مانند Logan با برند رنو و نام تندر ۹۰ در ایران تولید شدند. بر اساس این بخشنامه واردات مدل‌های Bigster و Duster, Jogger, Logan, Lodgy, Sandero, Spring مجاز است.
بی‌وای‌دی (BYD): بی‌وای‌دی از بزرگ‌ترین خودروسازان برقی جهان است. در ایران نیز در مقاطعی خودروهایی مانند BYD S6 توسط بخش خصوصی عرضه شدند، هرچند حضور این برند محدود باقی ماند. واردات مدل‌های Seal و Qin L, Song Plus, Tang, Qin Plus, Shark, Han, Destroyer 05, Sealion مجاز تشخیص داده شده است.
فنگ‌چنگ بائو (Fangchengbao): از برندهای جدید گروه بی‌وای‌دی است. تنها مدل Bao 8 برای واردات مجاز است.
لئوپارد (Leopard): از برندهای نوظهور چینی است. سری 8 این خودروساز برای واردات مجاز است.
ام‌جی (MG): ام‌جی در دهه ۱۳۹۰ نیز برخی محصولات خود را در ایران عرضه کرد. واردات مدل‌های MG3 و MG4 EV, MG5 GT, MG6, MG7, RX5, RX9, ZS, HS, Cyberster طبق این بخشنامه مجاز تشخیص داده شده است.
چانگان (Changan): چانگان یکی از معدود برندهای چینی است که سابقه مونتاژ در ایران را دارد. مدل‌هایی مانند CS35 در سال‌های گذشته توسط سایپا تولید یا مونتاژ شدند. حالا مدل‌های G318, Qiyuan, UNI‑V, UNI‑T, UNI‑K و SL03, CS75 Plus, Eado برای واردات مجاز اعلام شده است.
هاوال (Haval): هاوال زیرمجموعه گروه Great Wall چین است. در سال‌های گذشته برخی مدل‌های این برند مانند H2 و H6 به صورت محدود در ایران مونتاژ یا عرضه شدند. مدل‌های H5 و H6, H9, Jolion, Raptor, Big Dog برای واردات مجاز است.
نیو (NIO): نیو یکی از شناخته‌شده‌ترین استارتاپ‌های خودروهای برقی چین است که با فناوری‌هایی مانند تعویض سریع باتری شناخته می‌شود. این برند تاکنون در بازار ایران حضور رسمی نداشته است. مدل‌های ET5 و ET7, ET9, ES8, ES6, ES7, EC7, EC6 برای واردات مجاز است.
تانک (Tank): تانک از برندهای زیرمجموعه Great Wall است. مدل‌های 300, 400, 500 و 700 برای واردات مجاز تشخیص داده شده است.
وویا (Voyah): وویا از برندهای لوکس و برقی دانگ‌فنگ است. بر اساس این بخشنامه مدل‌های Free و Dream, Passion برای واردات مجاز اعلام شده است.
دانگ‌فنگ (Dongfeng): دانگ‌فنگ سابقه همکاری با خودروسازان ایرانی را دارد. واردات مدل‌های Shine Max, M‑Hero 917 و Aeolus S7 مجاز تشخیص داده شده است.
ژیانگ‌پنگ (XPeng): ژیانگ‌پنگ از استارتاپ‌های شناخته‌شده خودروهای برقی چین است. واردات مدل‌های G6 و G9, P7 مجاز تشخیص داده شده است.
آلفا رومئو (Alfa Romeo): آلفا رومئو سابقه حضور محدود در بازار ایران دارد. مدل‌های Giulia و Stelvio, Tonale, 33 Stradale, Junior برای واردات مجاز هستند.
اینفینیتی (Infiniti): اینفینیتی برند لوکس نیسان است. مدل‌های QX55 و QX60, QX80 برای واردات مجاز هستند.
اواتار (AVATR): اواتار از برندهای جدید خودروهای هوشمند و برقی چین است که با همکاری شرکت‌هایی مانند چانگان و هواوی توسعه‌ یافته است. این برند سابقه حضور در ایران را ندارد. سری‌های 11, 12, 7 و 6 این خودروساز برای واردات مجاز اعلام شدند.
شیائومی (Xiaomi): شیائومی که بیشتر به عنوان تولیدکننده گوشی‌های هوشمند شناخته می‌شود، به تازگی وارد صنعت خودرو شده است. خودروی برقی SU7 اولین محصول این شرکت است و نام این برند برای اولین بار در فهرست واردات خودروی ایران دیده می‌شود. مدل‌های SU7 وYU7 برای واردات مجاز اعلام شده است.
جنسیس (Genesis): جنسیس به صورت محدود در بازار ایران حضور داشته است. مدل‌های GV60و GV70, GV80, G70, G80, G90 برای واردات مجاز هستند.
اوپل (Opel): اوپل پیش از انقلاب از برندهای شناخته‌شده بازار ایران بود. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های Corsaو Mokka, Astra مجاز است.
جیلی (Geely): جیلی در دهه ۱۳۹۰ به بازار ایران راه یافت. مدل‌های Xingyueو Boyue, Emgrand, Galaxy L6, Galaxy E8, Galaxy E5, Galaxy Starshine 8 برای واردات مجاز هستند.
سانگ‌یانگ (SsangYong): سانگ‌یانگ سابقه نسبتاً طولانی در بازار ایران دارد. طبق این بخشنامه واردات مدل‌های Actyon, Korando, Musso/Musso Grand Khan, Rextonو Torres, Tivoli مجاز است.
لی اتو (Li Auto): لی اتو از برندهای موفق خودروهای برقی چین است. مدل‌های L6و L7, L8 برای واردات مجاز هستند.
یانگ‌وانگ (Yangwang): یانگ‌وانگ برند فوق‌لوکس بی‌وای‌دی است. فقط دو مدل U8 و U9 برای واردات مجاز اعلام شده است.
فیات (Fiat): فیات از برندهای قدیمی بازار ایران است. مدل‌های 500, 600, Tipoو Pulse برای واردات مجاز تشخیص داده شده‌اند.
ماکسترو (Maextro): ماکسترو از برندهای جدید چینی است. واردات مدل S800 در این بخشنامه مجاز اعلام شده است.
ام‌هیرو (M‑Hero): ام‌هیرو برند خودروهای آفرودی و برقی چین است. دو مدل M817 و M917 برای واردات مجاز اعلام شده است.
اورا (Ora): اورا زیرمجموعه Great Wall است. واردات مدل‌های Good Cat و Ballet Cat بر اساس این بخشنامه مجاز است.
دنزا (Denza): دنزا حاصل همکاری اولیه مرسدس بنز و بی‌وای‌دی بود. مدل Z9 برای واردات مجاز اعلام شده است.

برش

شرایط واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور

انتشار فهرست گسترده خودروهای مجاز برای واردات توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور را می‌توان یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های دولت در حوزه خودرو طی سال‌های اخیر دانست. بازاری که در سال‌های گذشته تحت تأثیر محدودیت‌های وارداتی، کاهش تنوع محصول و افزایش فاصله میان عرضه و تقاضا قرار گرفته بود، اکنون با روزنه‌ای تازه برای ورود برندهای معتبر جهانی و فناوری‌های جدید مواجه شده است.
مطابق این دستورالعمل، متقاضیان باید دارای تابعیت ایرانی و اقامت معتبر در خارج از کشور باشند و تاریخ شروع اقامت آنان پیش از 21 خرداد 1404 ثبت شده باشد. همچنین تاریخ خرید خودرو باید قبل از ۱۲/۰۹/۱۴۰۴باشد. در این چارچوب، امکان واردات خودروهای نو و کارکرده با حداکثر سن ساخت ۵ سال (مدل ۲۰۲۱ به بعد) فراهم شده است. ثبت سفارش صرفاً از محل بند ۹ ماده ۳۸ و بدون انتقال ارز امکان‌پذیر خواهد بود. هر متقاضی باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشد و فقط مجاز به واردات یک دستگاه خودرو است. مهلت ثبت سفارش نیز تا تاریخ 29 اسفند 1405 تعیین شده است.