کتاب تاریخ خاورمیانه مدرن ۸۰
جنگ جهانی اول و دگرگونی عثمانی
جهان
157501
ویلیام کلیولند در کتاب تاریخ خاورمیانه می نویسد: در طول جنگ، تحول نظم اجتماعی امپراطوری عثمانی با شتابی بیسابقه جلوهگر شد. با بسیج گسترده مردان برای خدمت نظامی، زنان بیش از پیش در خدمات کشوری و حرفههای رسمی جای گرفتند و حضورشان در نهادهای دولتی نهادینه شد.
کلیولند نوشت: حزب اتحاد و ترقی با درکی از شرایط متغیر اجتماعی، در سال ۱۹۱۷ قانونی نو در حوزه خانواده تصویب کرد. بر اساس این قانون، دادگاههای شرعی تحت نظارت وزارت عدلیه قرار گرفتند. جنگ همچنین به فروپاشی امپراطوری عثمانی انجامید و استانهای عربنشین آن زیر سیطره بریتانیا و فرانسه درآمدند. با این حال در آناتولی جمهوری نوپایی از دل شکست عثمانی سربرآورد. بقای این جمهوری جوان مرهون تلاشهای جنگی امپراطوری عثمانی بود؛ تلاشی که نهتنها منبعی گسترده از سربازان، افسران و کارمندان آموزشدیده فراهم آورد بلکه فضایی اجتماعی ایجاد کرد که جامعه را با تغییرات هماهنگ ساخت و آن را آماده پذیرش اصلاحات بنیادین دهه ۱۹۲۰ نمود.
خاورمیانه در جنگ جهانی اول
ارتشهای عثمانی در طول جنگ جهانی اول بسیار کارآمدتر از آنچه دشمنانشان انتظار داشتند، عمل کردند. پس از شکستهای سنگین در جنگهای بالکان در سالهای ۱۹۱۲–۱۹۱۳، کمیته اتحاد و ترقی مصمم شد تا نیروهای مسلح امپراطوری را بازسازی و تقویت کند. در اوایل سال ۱۹۱۴ ژنرال آلمانی لیمان فن زاندرز به همراه هیأتی بزرگ از مستشاران نظامی آلمان وارد استانبول شد. کمیته اتحاد و ترقی اختیارات گستردهای به این هیأت اعطا کرد و تلاشهای آن در کنار اراده سیاسی دولت برای اجرای اصلاحات بنیادین در ساختار نظامی تا آغاز جنگ به نتایجی ملموس انجامید.
اگرچه در جریان نبردها فرماندهی برخی یگانهای عثمانی به افسران آلمانی سپرده شد اما هدایت کلی و راهبردی تلاشهای جنگی همچنان در دست فرماندهان عثمانی باقی ماند. بهدلیل وسعت مرزهای امپراطوری، دولت عثمانی در برابر حملات از چندین محور آسیبپذیر بود و این نیازمند استقرار همزمان نیروها در جبهههای متعدد بود. در آناتولی شرقی و منطقه قفقاز، ارتشهای عثمانی و روسیه تا سال ۱۹۱۷ درگیر نبردهای مستمر بودند.
کارزار شرق با حملهای جسورانه آغاز شد که شخصاً توسط انور پاشا در زمستان ۱۹۱۴–۱۹۱۵ هدایت گردید. با وجود برخی موفقیتهای اولیه، بیاحتیاطی انور پاشا موجب شد نیروهایش با تلفات فوقالعاده بالایی مواجه شوند تا آنجا که بقایای ارتش او توان مقاومت در برابر ضدحمله روسها در بهار ۱۹۱۵ را از دست داد. با پیشروی نیروهای روس و عقبنشینی ارتش عثمانی از ارزروم، انور پاشا به استانبول بازگشت. گرچه همچنان مسئول کلی تلاشهای جنگی عثمانی بود اما دیگر هیچگاه فرماندهی مستقیم در میدان نبرد را بر عهده نگرفت. نیروهای عثمانی در جبهه شرقی، موضعی تدافعی اتخاذ کردند تا آنکه با وقوع انقلاب بلشویکی در ۱۹۱۷ و خروج روسیه از جنگ، فرصتی برای تغییر وضعیت فراهم شد. در آن مقطع پس از چهار سال نبرد پیوسته امپراطوری عثمانی هنوز منابع کافی برای آغاز یک حمله تهاجمی در اختیار داشت و توانست بخش عمدهای از سرزمینهای از دست رفته پیش از جنگ را بازپس گیرد.
انتهای پیام/