تاریخ را نمیتوان گزینشی خواند
ورود مارکو روبیو به بحثهای تاریخی درباره ایران، بیش از آنکه نشانه شناخت عمیق او از تاریخ باشد، بیانگر نگاهی گزینشی به گذشته و تلاش برای ترسیم تصویری خاص از آینده ایران است.
صباح زنگنه، کارشناس سیاست خارجی به «ایران» میگوید: «ورود مارکو روبیو به بحثهای تاریخی درباره ایران، بیش از آنکه نشانه شناخت عمیق او از تاریخ باشد، بیانگر نگاهی گزینشی به گذشته و تلاش برای ترسیم تصویری خاص از آینده ایران است. به نظر میرسد هنگامی که چشمانداز روشنی برای آینده وجود ندارد، رجوع به بخشهایی از تاریخ میتواند به ابزاری برای توجیه مواضع سیاسی و القای تصوری خاص از سرنوشت ملتها تبدیل شود. رویکردی که نه با واقعیتهای تاریخی سازگار است و نه به فهم درست تحولات آینده کمک میکند.»
وی با اشاره به تاریخ چند صد ساله آمریکا توضیح میدهد: «ورود استعمارگران با جنگ، اشغال سرزمینها، کشتار گسترده بومیان و برهم خوردن نظم زندگی آنان در این کشور همراه شد. بنابراین، اگر قرار است تاریخ مبنای قضاوت درباره ملتها و قدرتها باشد، نمیتوان بخشهایی از آن را برجسته کرد و از بخشهای دیگر چشم پوشید. مشکل اصلی در چنین استدلالهایی، نه صرفاً برداشت نادرست از یک رویداد تاریخی، بلکه نادیده گرفتن پیوستگی و تمامیت تاریخ است. تاریخ به همان صفحه محدود نمیماند. مقاومت ملتها، تداوم هویتهای ملی، تحولات سیاسی و اجتماعی و ناکامی بسیاری از طرحهای سلطهجویانه، همگی بخشهایی از همین روایت تاریخیاند. نمیتوان با استناد به یک مقطع، درباره آینده ملتی با پیشینهای طولانی و ارادهای مستقل حکم قطعی صادر کرد.»
نماینده اسبق ایران در سازمان همکاری اسلامی میگوید: «روبیو بهتر است مطالعات تاریخی خود را گسترش دهد و آثار مورخان برجسته غربی درباره ایران را نیز بخواند. آثاری که میتوانند تصویری دقیقتر از جایگاه تاریخی و تمدنی ایران ارائه کنند. چنین رویکردی برای مقام مسئول سیاست خارجی یکی از قدرتهای بزرگ جهان ضروری است و بیشتر از اینها باید مطالعه داشته باشد. سخن گفتن درباره تاریخ ملتها، بدون شناخت همه ابعاد آن، نه نشانه اقتدار دیپلماتیک است و نه کمکی به درک واقعیتهای سیاسی میکند. تاریخ را نمیتوان گزینشی خواند و سپس آینده را بر پایه همان گزینش پیشبینی کرد. احترام به ملتها، پیش از هر چیز، مستلزم شناخت درست گذشته و پرهیز از تکرار داوریهای شتابزده درباره آینده آنهاست.»
انتهای پیام/