بایدها و نبایدهای بانکی

  رضا ادیبان؛ فعال اجتماعی کارشناس مالی و بانکی /  رعایت مقررات، اعتبارسنجی دقیق، حفظ حقوق مشتریان، شفافیت در تصمیم‌گیری و صیانت از منابع عمومی، از مهم‌ترین بایدهای نظام بانکی است؛ همان‌گونه که رابطه‌محوری، باندبازی، تعارض منافع، پنهان‌کردن خطاها و نادیده‌گرفتن شایسته‌سالاری، از آسیب‌هایی است که می‌تواند سلامت سازمان را به‌تدریج تضعیف کند.

یکی از چالش‌های مهم مدیریت بانکی، ایجاد تعادل میان اهداف کمی و کیفیت واقعی عملکرد است. جذب منابع و افزایش درآمد زمانی ارزشمند است که با رعایت ضوابط، کنترل ریسک و حفظ منافع بلندمدت بانک همراه باشد. 
تمرکز صرف بر آمار و ارقام بدون توجه به کیفیت تسهیلات، سلامت اعتباری، رضایت مشتریان و انضباط عملیاتی، ممکن است موفقیتی ظاهری ایجاد کند که هزینه‌های آن در آینده آشکار شود. 
لذا مدیر موفق کسی نیست که به هر قیمت به هدف برسد، بلکه کسی است که راه رسیدن به هدف را نیز به اندازه خود هدف مهم بداند.
در کنار این موضوع، شایسته‌سالاری و عدالت سازمانی نقشی تعیین‌کننده در پایداری و بهره‌وری بانک دارند. هنگامی که تخصص، تعهد و عملکرد جای خود را به روابط شخصی، قوم‌گرایی ، رانت و باندبازی می‌دهد، انگیزه نیروهای توانمند کاهش می‌یابد و منافع سازمان تحت‌تأثیر منافع گروهی قرار می‌گیرد. همچنین، مدیران باید در برابر تصمیم‌های خود پاسخ‌گو باشند، از پنهان‌کردن اشتباهات پرهیز کنند و فضایی فراهم آورند که در آن بیان واقعیت و گزارش تخلف، نشانه مسئولیت‌پذیری باشد، نه دلیلی  برای حذف یا محدودکردن کارکنان مجموعه.
در آخر سلامت نظام بانکی با بخشنامه و نظارت صرف تضمین نمی‌شود؛ بلکه به فرهنگ سازمانی مبتنی بر صداقت، انضباط، شفافیت و احترام به قانون نیاز دارد. 
بانک زمانی می‌تواند اعتماد عمومی را حفظ کند که سودآوری را در کنار مسئولیت اجتماعی، اختیار را همراه با پاسخ‌گویی و رشد کسب‌وکار را هم‌زمان با کنترل ریسک دنبال کند. معیار ماندگاری یک مدیربانک تنها نتایجی نیست که در دوران مسئولیت خود به دست می‌آورد، بلکه کیفیت تصمیم‌هایی است که می‌گیرد، اصولی است که زیر فشار حفظ می‌کند و اعتمادی است که برای سازمان به یادگار می‌گذارد.