ترامپیسم در مرحله پایانی

پیروزی قاطع حزب دموکرات در انتخابات میان‌دوره‌ای، بحث درباره افول ترامپیسم را شدت بخشیده است؛ هرچند دونالد ترامپ دو سال دیگر در قدرت باقی می‌ماند. وابستگی این جریان به شخصیت ترامپ، آینده آن را پس از خروج او از صحنه سیاسی نامطمئن می‌کند، اما تجربه‌هایی مانند استالینیسم در روسیه و فوجیموریسم در پرو نشان می‌دهد که یک جریان شخص‌محور می‌تواند پس از بنیان‌گذارش نیز ادامه یابد. ترامپ نیز در پی تثبیت میراث سیاسی خود است و ممکن است برای دستیابی به آن، در داخل و خارج از آمریکا خسارت‌های گسترده‌ای ایجاد کند.

در سیاست خارجی، جنگ ایران نمونه‌ای از تصمیم‌گیری‌های خودمحورانه و شتاب‌زده ترامپ است. او با هدف دستیابی به توافقی بزرگ‌تر از توافق هسته‌ای دولت اوباما، وارد تقابل نظامی شد؛ اما جنگ ضعف‌های نظامی آمریکا، کمبود تسلیحات و آسیب‌پذیری جریان انرژی در تنگه هرمز را آشکار کرد. اکنون ترامپ میان تهدید به حملات بیشتر و مذاکره با تهران در نوسان است. بی‌صبری، فقدان مذاکره‌کنندگان متخصص و نگرانی از افزایش قیمت سوخت، دستیابی به توافق را دشوار می‌کند. احتمال تداوم درگیری‌های پراکنده نیز وجود دارد. کوبا می‌تواند هدف بعدی فشارهای آمریکا باشد؛ از جمله تشدید محاصره انرژی و تلاش برای ایجاد ارتباط با عناصر داخلی حکومت این کشور.

در اوکراین نیز ترامپ به‌دنبال توافقی با ولادیمیر پوتین است که بتواند آن را دستاورد شخصی خود معرفی کند. تمایل او به امتیازدهی به روسیه، تضعیف ناتو و بازگرداندن مسکو به مناسبات امنیتی اروپا، بدون مشارکت مؤثر اوکراین و اطلاع‌رسانی کافی به متحدان اروپایی، نتیجه‌ای ملموس نداشته است. مذاکرات به توافق‌های محدود، مانند تبادل زندانیان، محدود مانده و جنگ همچنان در وضعیت فرسایشی قرار دارد.

در داخل آمریکا، ترامپ احتمالاً به حمایت از سوخت‌های فسیلی، اخراج گسترده مهاجران و تضعیف نهادهای دولتی ادامه خواهد داد. انتصاب افراد کم‌صلاحیت و کاهش خدمات عمومی نیز اعتماد شهروندان به حکومت را بیشتر فرسوده می‌کند. در این وضعیت، مهار خسارت‌ها در دو سال باقی‌مانده، مستلزم استفاده از ابزارهای نهادی است. کنگره، دادگاه‌های فدرال و مخالفان سیاسی می‌توانند با پیگیری شکایت‌ها، تحقیقات و منازعات داخلی، توجه ترامپ را از اقدامات پرخطر خارجی منحرف کنند. هدف صرفاً محدودکردن تصمیم‌های او نیست، بلکه بازسازی دموکراسی در سطح ایالتی و محلی و تقویت نهادهایی است که در دوره ترامپ تضعیف شده‌اند. احیای واقعی دموکراسی، شرط اصلی پایان پایدار ترامپیسم است.