اقتصاد ایران دههها بر پایه «انرژی ارزان» بنا شده است؛ مدلی که زمانی مزیت تلقی میشد، اما امروز به یکی از بزرگترین نقاط آسیبپذیری کشور تبدیل شده است. آمارها نشان میدهد ایران در حالی پنجمین مصرفکننده بزرگ انرژی در جهان است که سهم ناچیزی از بازار جهانی انرژی دارد؛ واقعیتی که بیش از آنکه نشانه رفاه باشد، تصویر روشنی از هدررفت گسترده انرژی در شبکهای ناکارآمد را پیشروی سیاستگذاران قرار میدهد.
مدیرکل دفتر برنامه، بودجه و تنظیم مقررات ساتبا با تشریح آخرین وضعیت توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور، از صرفه اقتصادی قابل توجه این نیروگاهها، رشد شتابان ظرفیت منصوبه و نزدیک شدن ایران به مرز ۵۰۰۰ مگاوات ظرفیت برق سبز با تاکید بر نیروگاه خورشیدی خبر داد.
بازارهای جهانی در آغاز هفته تحتتأثیر همزمان تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، تحولات مذاکرات صلح اوکراین و سیگنالهای سیاستی چین با نوسان همراه شدند؛ نفت برنت با بازیابی بخشی از افت قبلی دوباره به بالای ۶۱ دلار بازگشت، در حالی که طلا و نقره پس از ثبت رکوردهای تازه وارد فاز اصلاح قیمتی شدند.
رئیسجمهور با اشاره به چالش ناترازی انرژی تصریح کرد: ریشه بسیاری از مشکلات و ناترازیهای امروز کشور بهویژه در حوزه انرژی، در تصمیمگیری هایی نهفته است که بدون پشتوانه مستندات علمی و کارشناسی انجام شدهاند.
معاون اول رئیس جمهور گفت: با توسعه تجارت انرژی با اتحادیه اوراسیا و همچنین کشورهای منطقه، جمهوری اسلامی ایران به مرکز مبادلات انرژی منطقهای تبدیل خواهد شد.
مدیرعامل شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران از افزایش ظرفیت انتقال نفت خام از جنوب به مرکز و شمال کشور با بهرهبرداری از خط لوله جدید انتقال نفت خام سبزآب - تنگ فنی خبر داد و گفت: امروز برای نخستین بار نخستین محموله نفت خام از طریق این خط لوله جدید به پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند رسید.
در ساعات تاریک بامداد، درایت، هوشیاری و اقدام به موقع کارکنان نوبتکار بهرهبرداری، مانع از وقوع ناپایداری و خـروج اضطرای واحـد شماره ۳ نیروگاه شازند شد؛ رخدادی که میتوانست تبعاتی گسترده در پی داشته باشد.
رئیس جمهور با اشاره به اقدامات گسترده دولت در زمینه توسعه تولید انرژیهای تجدیدپذیر گفت: اقداماتی که در این دولت برای گسترش انرژیهای پاک در حال انجام است، در هیچ مقطعی سابقه نداشته و شخصاً جلسات متعددی را برای پیگیری و تسریع این رویکرد اختصاص دادهام.
رئیسجمهور گفت: هدف اصلی ما بهبود معیشت مردم است و نباید اجازه دهیم اجرای هیچ طرح و برنامهای (در حوزه ساماندهی ناترازیهای انرژی) به زندگی مردم آسیبی وارد کند.
رئیس انجمن بهینه سازی مصرف انرژی ایران گفت: اصلاح قیمت انرژی به تنهایی چاره ساز نیست و ابتدا باید بهینه سازی مصرف انجام شود تا کاهش مصرف رخ دهد.
صنعت ساختمان در ایران یکی از پرمصرفترین بخشها در حوزه انرژی است. در حالی که جهان به سمت «ساختمانهای سبز» و «کممصرف» حرکت میکند، ساختوساز در ایران همچنان بر مدار اتلاف انرژی میچرخد.
تحولات دانش متالورژی و مواد، آیندهای را نوید میدهند که در آن مواد نهتنها نیازهای صنعتی را پاسخ میدهند، بلکه به صورت هوشمند و سازگار با محیطزیست طراحی و تولید خواهند شد.
سعید ساویز_ کارشناس اقتصادی، درباره تنوع بخشی به سبد انرژی یادداشتی نوشته است که در ادامه میخوانیم.
تفاهمنامه همکاری میان شرکت ملی گاز ایران و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با هدف بهسازی و هوشمندسازی موتورخانههای مدارس و جایگزینی بخاریهای فرسوده با بخاریهای راندمان بالا به منظور کاهش ناترازی گاز طبیعی و صرفه جویی در مصرف انرژی امضا شد.
احسان حسینی_ کارشناس انرژی، درباره اصلاح قیمت بنزین که یک ضرورت ناگزیر است یادداشتی نوشت.
ایران سالانه حدود ۱۱۰ میلیارد دلار یارانه (به صورت پنهان و آشکار) پرداخت میکند؛ رقمی سنگین که نهتنها منابع کشور را هدر میدهد، بلکه مانع سرمایهگذاری در بخشهای حیاتی مانند رفاه، بهداشت، آموزش و خدمات عمومی میشود.
بحث یارانههای پنهان در حوزه انرژی سالهاست که به یکی از چالشهای اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده است، به طوری که اغلب کارشناسان بارها تأکید کردهاند تا زمانی که این یارانهها در زنجیره پخش میشوند، مصرفکنندگان بزرگ بیشترین منفعت را میبرند و مصرفکنندههای کوچک و نهایی سهم اندکی از آن را در اختیار دارند.
یک مطالعه نشاندهنده آن است که تلفات در حاملهای مختلف انرژی و شدت مصرف انرژی در ایران نسبت به کشورهای مشابه وضعیت مطلوبی ندارد. همین امر موجب شد توجه به بهرهوری و بهینهسازی انرژی در دستور کار قرار گیرد.
شاخص انرژی یک معیار برای مشخص کردن میزان بازدهی یا کارایی انرژی در سطح اقتصاد هر کشور است که نشان میدهد برای تولید مقدار مشخصی از خدمات یا کالا که بر حسب واحد پول سنجیده میشود، چه میزان واحد انرژی مصرف میشود. ایران با شاخص شدت مصرف انرژی حدوداً ۰.۲۳۲ رتبه اول را در جهان به خود اختصاص داده است.
در سالهای اخیردیدگاه تازهای نسبت به شیوه مصرف انرژی شکل گرفته است. بسیاری از کارشناسان معتقدند گازرسانی گسترده به سراسر کشور که زمانی با نیت خدمترسانی انجام شده است، امروز دیگر با ناترازیها و استانداردهای جهان همخوانی ندارد؛ چراکه در بسیاری از کشورهای دنیا بر خلاف ایران، گرمایش و تجهیزات خانگی بیشتر بر پایه برق است و گاز سهم اندکی در مصرف خانگی دارد.