عمرو حمزوی_ عضو ارشد و مدیر برنامه خاورمیانه در بنیاد کارنگی در یادداشت خود نوشت: توافق صلح غزه با رویکرد مرحلهای (تدریجیگرایی) میتواند شانس موفقیت بالاتری داشته باشد.
محمد محسن فایضی_ کارشناس مسائل فلسطین در یادداشتی برای روزنامه ایران نوشت: حدود یک هفته از آغاز آتشبس در غزه گذشته است. تبادل اسرای زنده اسرائیلی بدون دردسر خاصی در مقابل آزادی حدود ۲ هزار اسیر فلسطینی انجام شد. اما درست از فردای تبادل اسرا، موضوع تبادل جسدهای اسرائیلی با پیکر شهدای فلسطینی وارد چالش ویژهای شد.
در حالی که رژیم صهیونیستی همچنان از تحویل ماشینآلات سنگین برای بازسازی غزه خودداری میکند، جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه برای بررسی اجرای مرحله دوم طرح آتشبس و گفتوگو با مقامات اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو راهی تلآویو خواهد شد؛ محور این مذاکرات شامل آزادی اجساد اسرای باقیمانده و تسهیل روند بازسازی در مناطق آسیبدیده است.
حماس به وعده خود عمل کرد و اولین گروه از اسرای اسرائیلی را تحت توافق آتشبس آزاد کرد؛ از آن سو هم ۷ تن از اسرای اسرائیلی همزمان با ورود ترامپ به تلآویو آزاد شدند.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که آزادی اسرای اسرائیلی در غزه ممکن است در هر لحظه انجام شود، زیرا مهلت اجرای فاز نخست توافق صلح تا ظهر دوشنبه ادامه دارد. وی از احتمال سفر دونالد ترامپ به سرزمینهای اشغالی برای دیدار با آزادشدگان خبر داد. همزمان، ارتش آمریکا در حال آمادهسازی برای اعزام ۲۰۰ نیروی ناظر به اسرائیل است.
مرحله نخست طرح صلح ۲۰ بندی دونالد ترامپ اجرا شده، اما مرحله دوم آن که شامل خروج نظامیان اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس است با تردیدهای جدی مواجه شده است. دیپلماتهای غربی هشدار دادهاند که بیاعتمادی متقابل میان طرفین و احتمال کارشکنی اسرائیل یا امتناع حماس از خلع سلاح، میتواند صلح شکننده را بهسرعت به جنگی تازه بدل کند.
محمدمحسن فایضی_ کارشناس مسائل فلسطین در یادداشتی نوشت: «به نظر میرسد مردم اسرائیل کاملاً درک نمیکنند که برخی معماها بدون حل باقی خواهند ماند.» این خلاصه یادداشت مفصل عاموس هرئیل، تحلیلگر مشهور اسرائیلی در روزنامه چپ هاآرتص است.
برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که احتمال آزادی اسیران اسرائیلی نزد حماس در فردا (یکشنبه) دور از ذهن نیست و اسرائیل خود را برای این موضوع آماده میکند. فرستادگان ترامپ نیز در تلآویو صحبت خواهند کرد.
رسانه امنیتی والانیوز گزارش داد که سازمان اطلاعات رژیم صهیونیستی (شاباک) با حذف نام حدود ۱۰۰ زندانی فلسطینی محکوم به حبس ابد، از جمله ۲۵ فرمانده برجسته مقاومت، فهرست تبادل اسرا را به ۱۹۵ نفر کاهش داده است. این اقدام در حالی صورت گرفته که توافق اولیه شامل آزادی ۲۵۰ زندانی فلسطینی و ۱۷۰۰ اسیر اهل غزه بود. نامهایی چون مروان برغوثی، احمد سعدات و حسن سلامه در فهرست نهایی دیده نمیشود.
اتحادیه اروپا با انتشار بیانیهای از طرح پیشنهادی رئیسجمهور آمریکا برای پایان جنگ غزه استقبال کرد و خواستار اجرای فوری آن با هدف تضمین آتشبس، آزادی اسرا و تسهیل کمکهای انسانی شد؛ اقدامی که میتواند مسیر سیاسی تازهای برای صلح پایدار در منطقه رقم بزند.
رئیس جمهور آمریکا در گفتگویی به خبرنگاران گفت، به نظر وی آتشبس در نوار غزه پابرجا خواهد بود زیرا طرفهایی از مناقشه تاثیر پذیرفتهاند «همه از جنگ خستهاند.»
سران فرانسه، آلمان و انگلیس در بیانیهای مشترک از توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس، آزادی زندانیان و ازسرگیری کمکهای بشردوستانه به غزه استقبال کردند. آنها ضمن تقدیر از نقش ترامپ و میانجیگری قطر، مصر و ترکیه، خواستار اجرای کامل تعهدات طرفهای توافق شدند.
کابینه رژیم صهیونیستی بامداد جمعه با توافق آتشبس در غزه و آزادی همه گروگانها موافقت کرد اما « ایتمار بن گویر» و «بزالل اسموتریچ» دو وزیر افراطی این رژیم با آن مخالفت کردند.
سید عبدالملک بدرالدین رهبر جنبش انصارالله یمن گفت: دو سال نسل کشی و قتل عام در غزه، با استفاده از بزرگترین بمبهای آمریکایی علیه غیرنظامیان انجام شده است.
رئیس جمهور ترکیه گفت: از نزدیک اجرای دقیق توافق را زیر نظر خواهیم داشت و به مشارکت در این روند ادامه می دهیم.
پس از اعلام توافق آتشبس و تبادل اسرا، رسانهها و محافل سیاسی در داخل مناطق تحت کنترل رژیم صهیونیستی با اشاره به نتایج جنگ و پایدار ماندن ساختارهای مقاومت، انتقادهای تندی را مطرح کردند.
سران کشورهای جهان و منطقه با استقبال از توافق آتش بس غزه، نسبت به پایبندی همه طرفها به مفاد آن، برقراری آتشبس دائمی و رفع فوری محدودیتها در کمکرسانی به غزه ابراز امیدواری کردند.
جنبش حماس با صدور بیانیهای رسمی از دستیابی به توافقی خبر داد که شامل پایان جنگ در غزه، عقبنشینی نیروهای اسرائیلی و تبادل گسترده اسرا و آزادی اسیران زنده اسرائیلی در غزه و بیش از ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی، از جمله ۲۵۰ محکوم به حبس ابد، خواهد بود.
منابع صهیونیستی اعلام کردند که توافق آتشبس میان حماس و اسرائیل ساعت ۱۲ ظهر پنجشنبه بهصورت رسمی امضا خواهد شد. طبق این توافق، اسرائیل موظف است ظرف ۲۴ ساعت از مناطق تعیینشده عقبنشینی کند و روند آزادی اسرا از روز یکشنبه آغاز شود. همچنین ورود روزانه صدها محموله کمک انسانی به غزه در دستور کار قرار گرفته است.