محسن اسماعیلی معاون راهبردی و امور مجلس رئیسجمهور نوشت: یکی از وجوه ارج و ارزش ویژه کتاب «تنبیه ُالاُمَّة و تَنْزیه ُالمِلَّة» این است که نایینی در چنین شرایط ملتهب و ناهنجاری، با شجاعت و صراحت کوشید طرح ایجابی خویش را در معرض نقد و نظر قرار دهد. او مشروطه را بهترین شیوه حکومتی قابل عمل در آن زمان میدانست، نه یک نظام عالی و مطلقاً خوب و مشروع.
میرزای نائینی به رغم آنکه در جریان عملی مشروطه شخصیت درجه اولی محسوب نمیشد، اما به لحاظ صورتبندی نظری مشروطه شخصیتی دارای اهمیت است. علمایی تراز اول مشروطه را باید همان علمای ثلاث یعنی محمدکاظم خراسانی، میرزا حسین خلیلی تهرانی و عبدالله مازندرانی دانست. اما میرزای نائینی، خاصه برای معاصرین، اهمیتی بیش از اهمیت جایگاه تاریخیاش یافت. در این میان، مرحوم دکتر فیرحی توجهی ویژه به اهمیت نظری میرزای نائینی داشت و همین نگره، یکی از بسترهای اختلاف فکری او با استادش مرحوم جواد طباطبایی شد.
رهبر معظم انقلاب در دیدار دستاندرکاران همایش بینالمللی علامه میرزای نائینی(ره) ، نوآوری علمی و اندیشه سیاسی را دو ویژگی برجسته علامه نائینی عنوان کردند.