در شرایطی که دولت چهاردهم پس از پشت سر گذاشتن تحولات امنیتی و نظامی، با مجموعه‌ای از مسائل پیچیده داخلی و خارجی مواجه است، نقش معاون اول رئیس‌جمهور بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده.
محمدرضا عارف مدیر سرد و گرم دیده‌ای است. بی‌راه نیست اگر گفته شود سوابق و تجربیات مختلف او در مسئولیت‌ها از مهم‌ترین دلایل انتخابش به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور بوده است.
به مناسبت هفته دولت و برای ارزیابی جایگاه معاون اول رئیس‌جمهور و عملکرد محمدرضا عارف، گفتوگو کرده‌ایم با محمد عطریانفر، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی.
دو سالی که پشت سر گذاشتیم را نمی‌توان با هیچ دوره دیگری در تاریخ معاصر این سرزمین مقایسه کرد. کشوری که در ابتدای این دولت، تورمی افسارگسیخته و انبوهی از ناترازی‌های انباشته از بیش از دو دهه را تحویل گرفت، در ادامه راه با دو جنگ تحمیلی، شهادت رهبر فرزانه انقلاب و فرماندهان ارشد نظام و روزهای تلخ دی‌ماه روبه‌رو شد.
برای ارزیابی عملکرد دولت، اگر شرایط کشور عادی بود و درگیر جنگ تحمیلی تمام عیار نبودیم، برنامه هفتم ملاک بود. یعنی شاخص‌هایی مانند رشد اقتصادی، نرخ تورم، میزان اشتغال و سهم بخش‌های مختلف اقتصادی و وضعیت صادرات می‌توانست ملاک ارزیابی باشد. در شرایطی که در دو سال گذشته داشتیم، اصلاً توقع اینکه بتوانیم عملکرد دولت را بر این مبنا ارزیابی کنیم وجود ندارد.
دولت چهاردهم از ابتدا با ترکیبی از جریان‌ها و دیدگاه‌های متفاوت شکل گرفت و وفاق ملی را به عنوان مبنای اداره کشور برگزید؛ در این میان، محمدرضا عارف به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور، نقش حلقه وصل میان این صداهای متفاوت را بر عهده گرفت.
دولت مسعود پزشکیان در حالی فعالیت خود را آغاز کرد که کشور با مجموعه‌ای از بحران‌ها و چالش‌های کم‌سابقه در حوزه‌های امنیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی روبه‌رو بود؛ از ترور شهید اسماعیل هنیه در تهران و تبعات امنیتی آن گرفته تا وقوع دو جنگ تحمیلی در فاصله کمتر از یک سال و تلاش مستمر دشمن برای ایجاد شکاف، اختلاف و دوگانگی در جامعه و ساختار سیاسی کشور.
معاون رئیس‌جمهور گفت: نگاه ما این است که همه کسانی که در متن اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و سیاست نیستند باید دوباره به متن جامعه بازگردند. ما باید چتر ایرانیت را بر سر همه ایران بگسترانیم و شاخص فقط یک چیز باشد: ایرانی بودن.
عملکرد دولت و نظام حکمرانی در دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه و پیشگیری از بروز بحران و هرج و مرج در جامعه با تکیه بر سیاست‌ورزی درست و کنشگری مناسب در طول و بعد از جنگ تحقق اهداف شوم دشمنان این سرزمین اهورایی را مانع شد.
پیش از جنگ، مسأله اصلی دولت، حل مسائل ساختاری کشور بود اما با وقوع جنگ، اولویت اول به حفظ کارکرد کشور تغییر کرد.
دولت چهاردهم در شرایطی مسئولیت اداره کشور را بر عهده گرفت که کشور و منطقه در شرایط امنیتی و جنگی قرار گرفت. مسائل امنیتی، فشارهای اقتصادی، تحولات منطقه‌ای، جنگ و پیچیده‌تر شدن مناسبات بین‌المللی، فضای تصمیم‌گیری را از یک دوره عادی به دوره‌ای حساس و پرهزینه تبدیل کرده است.
دشواری پیمودن مسیر پیش رو از همان روزهای ابتدایی آغاز به کار دولت چهاردهم معلوم بود. آنان که ورای بحث‌های هیجانی، تحولات جامعه را بر اساس واقعیات، امکانات و تهدیدات ارزیابی می‌کردند، می‌دانستند که مسعود پزشکیان بر خلاف برخی ادعاها مبنی بر اینکه او «اسب زین کرده تحویل گرفته» هم وارث مشکلات قابل توجه داخلی اعم از وضعیت نامناسب اقتصادی، اعتماد عمومی آسیب‌دیده و... است و هم به لحاظ خارجی با توجه به حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید چشم‌انداز روشنی پیش رو نخواهد داشت.
در پایان دوره ریاست جمهوری مسعود پزشکیان، اگر از کارهای کرده و نکرده دولتش بپرسند، می‌تواند از این شعر کمک بگیرد: «دستانِ بسته‌ام آزاد نبود تا هر چشم‌انداز را به جان دربرکشم.»
اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در گفتوگو با مردم به تشریح اقدامات دو سال گذشته این سازمان و رویکرد دکتر پزشکیان به موضوعاتی مثل ناترازی‌ها، تغییر الگوی مصرف انرژی و وفاق و انسجام ملی پرداخت.
معاون راهبردی و امور مجلس رئیس‌جمهور گفت: دولت در مواجهه با جنگ نابرابر اخیر، عملکرد موفق و افتخارآمیزی داشت و با مدیریت و تدبیر، امنیت غذایی کشور را به بهترین شکل تأمین کرد؛ به‌گونه‌ای که هیچ‌گونه احساس کمبودی در بین مردم رخ نداد.
کتاب کارنامه ایستادگی، گزارش عملکرد دولت همزمان با نخستین سالگرد جنگ ۱۲ روزه منتشر شد.
نتایج ارزیابی‌ها و نظرسنجی‌ها در قالب گزارش‌های تحلیلی تهیه و از طریق دفتر هیات دولت برای بررسی در اختیار اعضای دولت قرار خواهد گرفت تا از بازخوردهای عمومی در ارتقای کیفیت سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌های کلان استفاده شود.
وزیر کشور در نشست سراسری استانداران با حضور رئیس‌جمهور، گزارشی از مهم‌ترین اقدامات استانداران ارائه کرد.
این اقتصاددان، تأکید کرد رئیس‌جمهوری با صداقت و صراحت مشکلات کشور را بیان می‌کند و از فریاد زدن بر سر بحران‌ها ابایی ندارد. او افزود این رفتار قابل ستایش است، اما جامعه در کنار بیان حقایق، چشم‌انتظار اقدامات واقعی و مؤثر برای درمان مشکلات است.
محمدکاظم انبارلویی، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی، تأکید کرد یکی از ویژگی‌های بارز رئیس‌جمهوری صداقت در بیان مسائل است. او گفت دکتر پزشکیان با اذعان به ناکارآمدی در درون دولت نشان داد مسیر اصلاح را از پذیرش مسئولیت آغاز کرده است.