
برخلاف تصورات رایج که توسعه را در گرو گسست کامل از مذهب میدانند، مشاهدات میرزا صالح شیرازی از انگلستانِ قرن نوزدهم، دریچهای نو به سوی پیوند سنت و مدرنیته میگشاید. این گزیده از کتاب «عشق غریبهها»، روایتگر نگاهی است که در آن «مذهب و صنعت» در بستر تاریخیِ توسعه غرب، نه دو نیروی متخاصم، بلکه بازوهای همافزا برای پیشبرد آگاهی جمعی به شمار میرفتند.

«در بازخوانی کتاب «عشق غریبهها» اثر نایل گرین، این پرسش بنیادین مطرح میشود که چرا مدرنیته در ایران، نه از مسیر مباحث نظری، بلکه از دلِ بحرانهای نظامی متولد شد؟ حسین سخنور در این یادداشت، چرایی اعزام نخستین محصلان ایرانی به انگلستان توسط عباس میرزا را نه یک سفر علمی ساده، بلکه واکنشی اضطراری به ناکارآمدی ساختار دفاعی سنتی در برابر ارتش روسیه تزاری تحلیل میکند. در ادامه، برشی از این نوشتار را که در روزنامه ایران منتشر شده از نظر میگذرانید.»

کتاب «عشق غریبهها» نوشته نایلگرین روایتی جذاب و عمیق از یک رویداد تاریخی است: اعزام پنج محصل ایرانی به انگلستان، به همت عباس میرزا. همانطور که نویسنده در مقدمه کتاب تصریح میکند، این اثر به مفاهیم انتزاعی و کلیشهای نمیپردازد؛ بلکه درباره آدمهای واقعی است که در کنار یکدیگر، شانه به شانه و حتی در مقام دوست زندگی میکردند.