بانک ملی ایران در پنجماهه نخست سال ۱۴۰۵، با استفاده از ابزارهای «اوراق گام» و «برات الکترونیکی»، ۲۴ هزار و ۴۷۱ میلیارد ریال از زنجیره تولید تأمین مالی کرد که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۴۰ درصد افزایش یافته است.
پیرو بخشنامههای قبلی بانک مرکزی، دستورالعمل اصلاحی تأمین و فروش ارز برای واردات اقلام سلامت محور مشمول ارز دارو و تجهیزات پزشکی در قبال پذیرش اوراق گام از سوی بانک مرکزی به شبکه بانکی ابلاغ شد.
تأمین مالی از طریق ابزارهای زنجیرهای در چهار ماه اول سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۱۴ برابر شده است. بر اساس آمارهای منتشرشده، ارزش تأمین مالی انجامشده از این مسیر به حدود ۱۱۸ هزار میلیارد تومان رسیده؛ در حالی که این رقم در چهار ماه اول سال ۱۴۰۴ حدود ۸.۴۴ هزار میلیارد تومان بود.
بررسی تازه آمارهای رسمی نشان میدهد کارت رفاهی متصل به اوراق گام، در سالجاری با رشد قابل توجهی روبهرو شده و توانسته در مدت کوتاهی به یکی از ابزارهای پرکاربرد تأمین مالی زنجیرهای تبدیل شود. بر اساس این آمار، از ابتدای امسال تا پایان خرداد، خرید انجامشده با این کارت از مرز ۵.۶ هزار میلیارد تومان عبور کرده؛ رقمی که بهخوبی نشان میدهد استفاده از این ابزار، هم در میان مصرفکنندگان و هم در میان پذیرندگان و شبکه بانکی، در حال گسترش است.
بر اساس آخرین دادهها، انتشار اوراق گام در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به بازه مشابه در سال گذشته، جهشی ۵.۸ برابری را تجربه کرده است. به عبارت دیگر انتشار این اوراق از ۳.۶ هزار میلیارد تومان به ۲۱ هزار میلیارد تومان در سال جاری رسیده است.
بررسیها نشان میدهد از ابتدای سالجاری تا ۲۲ خرداد ماه، تنها از طریق اوراق گام، بیش از ۲۰ هزارمیلیارد تومان تأمین مالی زنجیره تولید توسط سیاستگذار پولی صورت گرفته است.
هیأت عالی بانک مرکزی، در چارچوب سیاست اعتباری و با هدف افزایش کارایی روش های تأمین مالی مبتنی بر توسعه ابزارهای تعهدی تامین مالی زنجیره تولید، اصلاحیه دستورالعمل ناظر بر گواهی اعتبار مولد (گام) را تصویب کرد.
درحالی که نرخ بازدهی اوراق اسناد خزانه اسلامی و اوراق گام در معاملات فرابورس به ۳۲ تا ۴۲ درصد رسیده، بازدهی یک ماهه اکثر صندوقهای درآمد ثابت زیر ۲.۵ درصد است.
مدیر اداره تامین مالی زنجیره تولید بانک مرکزی ضمن تشریح وضعیت کلی نظام تامین مالی کشور، گفت: در سال ۱۴۰۴، بانک مرکزی مجموعاً ۵۰ همت سهمیه فکتورینگ، ۶۱۵ همت سهمیه گواهی سپرده خاص و ۱۱۵ همت در زمینه کارتهای رفاهی متصل به اوراق گام برای برای بانکهای عامل اختصاص داده است.
بانک مرکزی اعلام کرد: اوراق گام از ابتدای عملیاتی سازی تاکنون بیش از ۱۰۳ همت تامین مالی بنگاه های اقتصادی را انجام داده است. همچنین در سال جاری از طریق برات الکترونیکی زنجیره تولید حدود ۱۱.۳ همت تامین مالی شده است که مجموع تأمین مالی از طریق این ابزارها از ابتدا تاکنون به ۱۱۴ همت می رسد.
مجموعه روشهای تأمین مالی زنجیره تأمین یکی از راهحلهای مورد استقبال تأمینکنندگان برای دسترسی به منابع مالی و توسعه فعالیتها در بسیاری از کشورهاست. در ایران نیز این روش از طریق اوراق گام به اجرا درآمد؛ اوراقی که اخیراً وزیر اقتصاد نیز از آن به عنوان یکی از مسیرهای تأمین سرمایه در گردش بنگاههای اقتصادی یاد کرد. گزارش جدید مرکز پژوهشهای مجلس با بررسی چالشهای توسعه اوراق گام، سیاستهای پیشنهادی را نیز ارائه کرده است.
عملکرد اوراق گام در سال گذشته به حدود ۲۱۰ هزار میلیارد ریال رسید که افزایش ۶۱.۹ درصدی را نسبت به سال قبلش نشان میدهد. افزایش عملکرد و تعداد بانکها و تنوع بنگاههای استفادهکننده حاکی از نهادینه شدن تدریجی این ابزار در بازار است که بانک مرکزی در راستای توسعه و متنوع کردن روشهای تامین مالی زنجیره تولید، اقدام به پیادهسازی سایر ابزارهای تامین مالی زنجیره تولید از جمله کارت رفاهی متصل به اوراق گام، برات الکترونیکی زنجیره تولید و فاکتورینگ کرده و انتظار میرود سهم این ابزار به تدریج در تامین مالی اقتصاد افزایش یابد.