
در دورههای بحران - از جنگ و بلایای طبیعی تا اختلالهای اقتصادی و زیرساختی- آنچه بیش از هر چیز بر تجربه روزمره شهروندان اثر میگذارد، صرفاً خودِ حادثه نیست؛ بلکه میزان اطمینان آنان از دسترسی به نیازهای پایه زندگی است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تاکید بر اینکه بازسازی پس از جنگ تنها به ساخت زیرساختها و بازسازی اقتصادی محدود نمیشود، گفت: مهمترین چیزی که باید پس از جنگ بازسازی شود، مفهوم «ما» است و این امر زمانی محقق میشود که گروههای مختلف اجتماعی دوباره منافع مشترکی برای با هم بودن و کنار هم زیستن پیدا کنند.

اتحاد ملی و انسجام اسلامی، از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی و حتی پیش از آن، یکی از مهمترین رمزهای موفقیت ملت ایران در مواجهه با قدرتهای بزرگ و دشمنان بوده است.

نزدیک به ۴۵ سال پس از پایهگذاری رسمی «هفته وحدت»، که ابتکاری برای تقویت علقه و همگرایی میان شیعیان و اهل سنت ایران و همچنین میان جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورهای مسلمان بود، «وحدت و انسجام» در دوره زعامت و رهبری آیتالله سیدمجتبی خامنهای، که از آن با عنوان «جمهوری سوم» یاد میشود، جایگاهی فراتر از یک توصیه سیاسی یافته است.

در ایران امروز حفظ و ارتقای انسجام و همبستگی ملی بیش از پیش در دستورکار سیاستگذاران و دغدغهمندان کشور قرار دارد و همزمان بخش قابل توجهای از توان جامعه و دولت صرف مقابله با تهدیدات خارجی، فشارها و نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، فرسایش اعتماد نهادی و شکافهای اجتماعی میشود.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «امام خمینی(ره)، رهبر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، همواره بر وحدت جهان اسلام تأکید داشتند. درسهای رهبر شهید ما و آرمان وحدت جهان اسلام، سرلوحه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است و ما این وحدت را در هر شرایطی و با وجود مسائل و اختلافات، دنبال خواهیم کرد.»

کشور ما در سالهای اخیر با تجربهای متناقض از انسجام روبهرو بوده است؛ همبستگی درخشان در روزهای بحرانی و شکاف در زیست روزمره. در این میان، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان این سرمایه مقطعی را به سرمایه دائمی تبدیل کرد؟

تجربه بحرانهای مختلف نشان داده هر جا سرمایه اجتماعی تقویت شده، جامعه با هزینه کمتر و سرعت بیشتری از بحران عبور کرده است. این حقیقت، امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته و میتواند چراغ راه سیاستگذاران باشد.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تاکید بر ضرورت حفظ انسجام و همدلی میان مدیران و مسئولان گفت: اختلافات تخصصی در شرایطی که کشور با مجموعهای از چالشهای اقتصادی، انرژی، تحریم و پیامدهای جنگ مواجه است، باید با گفتوگو و روشهای علمی حل شود و همه مسئولان برای توسعه، اقتدار و افزایش تابآوری ایران تلاش کنند.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: کشور بدون انسجام ملی و بدون همه ایرانیان نمیتواند از بحران عبور کند.

یکی از مسائل مهمی که امروز باید با صراحت درباره آن سخن گفت، ضرورت حفظ انسجام ملی از مسیر پذیرش تکثر و تنوع موجود در جامعه است. به نظر میرسد بخشی از فعالان هنوز باور عمیقی به این واقعیت ندارند که مردم، با وجود تفاوتهای فکری، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، کشورشان را دوست دارند و نسبت به آینده ایران احساس مسئولیت میکنند.

اصغر تقوی فرماندار ملارد با تأکید بر نقش اثرگذار رسانهها در تحولات اجتماعی گفت: رسانهها با اطلاعرسانی دقیق، علمی و حرفهای میتوانند به تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و فراهم شدن زمینه مشارکت مردم در حل مسائل کمک کنند.

بسیاری از تحلیلگران تصور میکردند هدف قرار دادن مناطق مسکونی و غیرنظامیان، با ایجاد فضای رعب و هراس، میتواند شیرازه جامعه را از هم بپاشد و اراده جمعی را به عقبنشینی وادارد. اما تجربه زیسته مردم ایران در جریان وقایع اخیر نشان داد که این معادله بدبینانه در عمل، نتیجهای معکوس داشته است. در روزهایی که مرز میان شهروند و رزمنده در میدان خطر کمرنگ شد، نوعی همبستگی از دل بحران جوشید که با به حاشیه بردن گسلهای اجتماعی، سرنوشت مشترک را به قویترین عنصر انسجام ملی تبدیل کرد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و رسانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: دیپلماسی بدون پشتیبانی مردمی امکانپذیر نیست؛ حضور محکم مردم، اراده ملت را به دشمن تحمیل و دستاوردهای میدان را تثبیت میکند.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه وفاق ملی مهمترین سرمایه ایران برای عبور از چالشهای پیش رو است، تصریح کرد: دولت با تکیه بر خدمت صادقانه، عدالت محوری، تقویت مشارکت مردمی و حفظ کرامت همه شهروندان مسیر تحقق صلح پایدار، عزت ملی و پیشرفت کشور را دنبال خواهد کرد.

روزهای اخیر، نشانههای امیدوارکنندهای از شکلگیری یک اجماع نانوشته میان جریانهای اصلی سیاسی کشور مشاهده میشود. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری خود را به عنوان یک ضرورت عقلانی تحمیل میکند، همگرایی در هر دو طیف اصلاحطلب و اصولگرا بر درک عمیق از یک اصل بنیادین و آن هم حفظ امنیت ملی کشور عزیزمان است.

بیراه نیست اگر گفته شود وجهی از شعار «اصلاحطلب، اصول گرا، دیگه تمومه ماجرا» در دو سال گذشته و بخصوص در ماههایی که کشور درگیر شرایط جنگی است، به نحوی مصداق پیدا کرده است البته نه به خواست و مراد طراحان و بانیان آن در دی ماه سال ۱۳۹۶. در حقیقت آنچه به نظر میرسد «تمام» شده است نه گفتمان اصلاحطلبی و اصول گرایی، بلکه شیوه رقابتهای دو مجموعه سیاسی بزرگ کشور است.

معاون امور رسانهای و تبلیغات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حفظ انسجام ملی، رعایت امنیت عملیاتی، حرکت در چارچوب راهبردهای رهبری، تقویت تابآوری مردم و جلوگیری از ایجاد خطای محاسباتی را پنج مسئولیت اصلی بسیجیان و روایتگران رسانهای در جنگ ترکیبی دانست.

رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ایران را با دستهای بههمپیوسته و قلبهای همراه میتوان ساخت.

وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه دانشگاه فرهنگیان قلب نظام تعلیم و تربیت کشور است، گفت: اگر دانشگاه فرهنگیان متحول شود، تحول در آموزش و پرورش و آینده کشور نیز محقق خواهد شد.